Bộ Công an: Đề xuất một số biện pháp phòng, chống tin giả, tin sai sự thật

Theo dự thảo, sẽ thành lập Trung tâm cơ sở dữ liệu quốc gia phòng, chống vi phạm pháp luật về TG,TSST (Trung tâm) dự kiến do Bộ Công an chủ trì quản lý, vận hành. Trung tâm có một số nhiệm vụ như: Tiếp nhận tin báo tố giác, tố cáo, khiếu nại về hành vi vi phạm pháp luật về TG,TSST; công bố, cảnh báo TG,TSST; hỗ trợ, giải đáp thắc mắc về TG,TSST.

Trung tâm này cũng có nhiệm vụ liên thông dữ liệu xác định, gán nhãn TG,TSST giữa Bộ Công an và các cơ quan, tổ chức, Bộ, ban, ngành, UBND các cấp; bổ sung, cập nhật dữ liệu về dữ liệu phòng, chống vi phạm pháp luật về TG,TSST đồng bộ, thống nhất.

Trong quy trình xử lý tin giả, Trung tâm sẽ đóng vai trò là một trong những kênh công bố thông tin. Cụ thể, sau khi tin giả được kiểm chứng và kết luận, các cơ quan chức năng có thẩm quyền buộc phải công bố, cảnh báo thông tin đó lên Trung tâm.

Bộ Công an sử dụng Trung tâm này để công bố danh tính các cá nhân, tổ chức vi phạm đã bị xử lý nhằm mục đích tuyên truyền, răn đe và phòng ngừa xã hội.

Trung tâm cũng đóng vai trò là hạ tầng kỹ thuật để Bộ Công an phối hợp với các cơ quan như Ban Tuyên giáo, Bộ VH,TT&DL trong việc xử lý các vụ việc có nguy cơ gây khủng hoảng truyền thông hoặc ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh quốc gia.

Dự thảo định nghĩa tin giả là thông tin không có thật; tin sai sự thật là thông tin có một phần không có thật.

Việc xử lý các TG,TSST dự kiến sẽ qua 5 bước. Ở bước đầu tiên, phát hiện TG,TSST, cơ quan chức năng sẽ thực hiện chức năng rà soát, kiểm tra và tiếp nhận các tố giác từ quần chúng, nhà cung cấp mạng và dịch vụ Internet.

Bước 2, cơ quan chức năng tiến hành xác định, kiểm chứng, điều tra, làm rõ và kết luận gắn nhãn TG,TSST.

Bước 3, công bố, cảnh báo TG,TSST. Theo đó, sau khi xác định được đó là các TG,TSST, các cơ quan chức năng phải công bố, cảnh báo lên Trung tâm và cổng thông tin điện tử của các cơ quan, tổ chức có liên quan;

Các nhà cung cấp dịch vụ Internet, mạng xã hội cũng có trách nhiệm cảnh báo trên nền tảng ứng dụng, mạng xã hội, trang web của mình.

Bước 4, cơ quan chức năng ngăn chặn, gỡ bỏ, điều tra, làm rõ hành vi vi phạm pháp luật về TG,TSST. Cuối cùng, các hình thức xử lý sẽ được áp dụng.

Theo đề xuất tại dự thảo, các biện pháp xử lý bao gồm giáo dục, cảnh cáo (với những vi phạm lần đầu, vô ý, chưa gây hậu quả, kịp thời khắc phục); hoặc phạt hành chính tới 100 triệu đồng, kèm các biện pháp bổ sung như: Thông báo về địa phương, cơ quan công tác; công khai xin lỗi nạn nhân; nộp lại tiền hưởng lợi và tiêu hủy, xóa các hội nhóm, tài khoản mạng xã hội liên quan vi phạm. Các sai phạm nặng hơn sẽ bị xử lý theo pháp luật hình sự theo quy định.

Bộ Công an đánh giá, việc đăng tải, tạo dựng, chia sẻ tin giả xuất phát từ nhiều nguyên nhân như do thiếu kiến thức kiểm chứng thông tin, do nhẹ dạ cả tin, mất cảnh giác, vì mục đích “câu view, câu like”. Đặc biệt, nhiều trường hợp vì động cơ, mục đích chống phá, gây phức tạp an ninh, trật tự.

TG,TSST ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống kinh tế, xã hội, an ninh chính trị. TG,TSST tác động làm cho người dân hiểu sai, nhận thức sai, từ đó đưa ra các quyết định sai, dẫn đến thiệt hại về uy tín, tư tưởng, kinh tế... ảnh hưởng lớn đến việc đầu tư, học tập, kinh doanh, tiêu dùng, sức khỏe, tổn hại danh dự, uy tín cá nhân.

Nghị định được kỳ vọng sẽ tạo hành lang pháp lý bảo vệ trật tự, an toàn xã hội, quyền lợi, lợi ích Nhân dân, DN; góp phần điều chỉnh hoạt động phát ngôn, đăng tải, chia sẻ thông tin gắn với trách nhiệm cộng đồng, quy tắc ứng xử.