Bộ Xây dựng “điểm tên” loạt dự án giao thông trọng điểm chậm tiến độ

Mặt bằng chưa bàn giao khiến dự án chậm tiến độ

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, một số dự án có kế hoạch hoàn thành vào 19/5/2026 theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ nhưng chưa có sự tăng tốc, bứt phá, có nguy cơ chậm hoàn thành theo mốc tiến độ yêu cầu như Tuyên Quang - Hà Giang đoạn qua tỉnh Tuyên Quang đạt 54,58%; Dự án thành phần 1 Vành đai 3 Thành phố Hồ Chí Minh đạt 72% và một số đoạn phải xử lý nền đất yếu đang gia tải chờ lún.

Đối với công tác giải phóng mặt bằng của các dự án trọng điểm, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Minh Hà đánh giá, tại các địa phương như Đồng Nai, Đắk Lắk, Quảng Trị, Quảng Ngãi, Cà Mau và thành phố Cần Thơ chưa có chuyển biến. Cụ thể, Dự án Bến Lức - Long Thành (Đồng Nai) còn 0,3km kết nối giữa Dự án đường cao tốc Bến Lức - Long Thành và Dự án đường cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu (vướng mắc từ lâu nhưng chưa được giải quyết); Dự án thành phần 2 Biên Hòa - Vũng Tàu còn phạm vi cầu vượt ngang trên đường ĐT.770B, đường gom từ đường Phước Bình về cầu sông Vạc và đường quay đầu xe tại nút giao Tân Hiệp.

Tại Dự án thành phần 2 Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột (tỉnh Đắk Lắk) còn vướng 0,8ha giải phóng mặt bằng bổ sung, hiện các cơ quan liên quan của tỉnh Đắk Lắk đang giải quyết các thủ tục để bàn giao mặt bằng cho Dự án (dự kiến bàn giao trước ngày 15/3/2026); Dự án thành phần 3 Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột còn 0,4ha bổ sung do ngả mái taluy; Dự án cao tốc Quy Nhơn - Chí Thạnh còn khoảng 3km đường gom, một số vị trí đường hoàn trả Quốc lộ 1A, hàng rào.

Tại thành phố Cần Thơ và các tỉnh An Giang, Cà Mau chưa hoàn thành bàn giao mặt bằng hệ thống ITS cho Dự án cao tốc Cần Thơ - Cà Mau; tỉnh Quảng Ngãi còn vướng 9 vị trí đường gom dân sinh, tổng chiều dài khoảng 3,9km thuộc Dự án cao tốc Quảng Ngãi - Hoài Nhơn; tỉnh Quảng Trị còn khoảng 1,6km đường gom do địa phương mới kiến nghị bổ sung thuộc Dự án cao tốc Vạn Ninh - Cam Lộ.

Bên cạnh đó, tiến độ giải phóng và bàn giao mặt bằng tại các dự án còn chậm, chưa đáp ứng yêu cầu như: Dự án cao tốc Dầu Giây - Tân Phú (đã bàn giao 100% cọc giải phóng mặt bằng ở hiện trường cho địa phương từ tháng 3/2025, địa phương mới bàn giao cho dự án khoảng 6,1km/60km đạt khoảng 10%); Tân Phú - Bảo Lộc (tỉnh Đồng Nai mới đang thực hiện công tác kiểm đếm, lập phương án bồi thường giải phóng mặt bằng; tỉnh Lâm Đồng mới phê duyệt phương án bồi thường giải phóng mặt bằng); đường Vành đai 4 vùng Thủ đô Hà Nội (tỉnh Bắc Ninh chưa hoàn thiện thủ tục để bàn giao mặt bằng cho nhà đầu tư).

Một số dự án như đường bộ cao tốc Quy Nhơn - Pleiku (gồm 2 dự án thành phần), Tân Phú - Bảo Lộc, Thành phố Hồ Chí Minh - Trung Lương - Mỹ Thuận hiện mới chỉ huy động công trường, dọn dẹp mặt bằng, xây dựng lán trại, đường công vụ và hoàn thiện hồ sơ thiết kế.

Tại Dự án thành phần 3 Vành đai 4 vùng Thủ đô Hà Nội được khởi công ngày 6/9/2025, giá trị sản lượng còn thấp, đạt tỷ lệ 2,4%. Dự án Thành phố Hồ Chí Minh - Thủ Dầu Một - Chơn Thành, Gia Nghĩa - Chơn Thành, Ninh Bình - Hải Phòng đang hoàn thiện thiết kế, triển khai công tác chuẩn bị như dọn dẹp mặt bằng, vét hữu cơ, đắp đường công vụ... tiến độ thi công còn chậm, chưa có nhiều chuyển biến.

Với các dự án có kế hoạch hoàn thành 2026 nhưng có khối lượng còn lại lớn như: Dự án thành phần 2 (đạt 53,5%), Dự án thành phần 3 (đạt 57,8%), Dự án thành phần 4 (đạt 49,3%) của Dự án cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng chậm so với kế hoạch, nguyên nhân chủ yếu do thiếu hụt nguồn cát đắp nền, địa phương đang tích cực tháo gỡ. Các chủ đầu tư, nhà thầu cần quyết liệt chỉ đạo các nhà thầu tăng cường máy móc thiết bị; thi công “3 ca, 4 kíp” mới có thể hoàn thành theo kế hoạch.

Dự án thành phần 1 của Dự án Gia Nghĩa - Chơn Thành đã lựa chọn nhà đầu tư, khởi công từ ngày 19/8/2025 nhưng chưa triển khai thi công đồng loạt do tỉnh Đồng Nai chưa hoàn thành thủ tục điều chỉnh phương thức đầu tư do sau khi sáp nhập địa giới hành chính giữa các tỉnh, cùng với sự điều chỉnh quy hoạch giao thông.

Kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo dứt điểm

Bộ Xây dựng đã kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các Bộ, ngành địa phương tập trung triển khai dứt điểm công tác giải phóng bàn giao mặt bằng cho nhà đầu tư, không để ảnh hưởng đến tiến độ thi công.

Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh Lạng Sơn, Cao Bằng, Tuyên Quang, Khánh Hòa, Đắk Lắk, Đồng Nai, Đồng Tháp, Cần Thơ, An Giang, Đồng Nai, Tây Ninh chỉ đạo các chủ đầu tư, nhà thầu huy động tối đa nguồn lực tài chính, xe máy, thiết bị, bổ sung thêm các dây chuyền thi công, tổ chức thi công “3 ca, 4 kíp” để hoàn thành các dự án Tuyên Quang - Hà Giang, Hữu Nghị - Chi Lăng, Đồng Đăng - Trà Lĩnh, Cao Lãnh - An Hữu, Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột, Vành đai 3 Thành phố Hồ Chí Minh, Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng để sớm đưa vào khai thác theo kế hoạch đã đề ra.

Ngoài ra, các tỉnh, thành chỉ đạo các chủ đầu tư, nhà thầu đẩy nhanh tiến độ thi công tại các dự án Ninh Bình - Hải Phòng, Dự án thành phần 3 Vành đai 4 vùng Thủ đô Hà Nội, Hòa Bình - Mộc Châu, Thành phố Hồ Chí Minh - Thủ Dầu Một - Chơn Thành, Gia Nghĩa - Chơn Thành, Quy Nhơn - Pleiku, Tân Phú - Bảo Lộc.

Tỉnh Đồng Nai khẩn trương hoàn thành thủ tục điều chỉnh chủ trương đầu tư theo hướng dẫn của Bộ Tài chính đối với Dự án thành phần 1 Gia Nghĩa - Chơn Thành để nhà đầu tư triển khai thi công đồng loạt, đáp ứng tiến độ.