Chương trình hành động - bước đột phá thực hiện hiệu quả Nghị quyết Đại hội XIV

Thủ tướng Chính phủ nêu rõ, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã thành công rất tốt đẹp với tinh thần: “Biến ý chí thành hành động, biến quyết sách thành kết quả cụ thể; nói là làm, làm ngay, làm đúng, làm quyết liệt, làm đến cùng và làm hiệu quả”, như đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm đã khẳng định tại Phiên bế mạc Đại hội XIV của Đảng.

Lần đầu tiên trong lịch sử các kỳ đại hội, Đại hội XIV ban hành Chương trình hành động - bước đột phá nhằm thực hiện hiệu quả Nghị quyết Đại hội với mục tiêu phải giữ vững môi trường hoà bình, ổn định, phát triển nhanh, bền vững đất nước và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Phấn đấu tăng trưởng kinh tế hai con số; không ngừng cải thiện và nâng cao toàn diện đời sống vật chất, tinh thần Nhân dân, hướng đến thực hiện thành công 2 mục tiêu chiến lược 100 năm; đưa đất nước vững bước tiến vào kỷ nguyên mới phát triển giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.

Làm đến nơi đến chốn - đo lường bằng kết quả cụ thể

Thủ tướng nêu rõ, Chương trình hành động có ý nghĩa quan trọng, là cách làm đổi mới, vừa mang tính chiến lược, tổng thể, vừa mang tính cụ thể, sát thực tiễn, tiết kiệm thời gian, khả thi, góp phần đưa Nghị quyết Đại hội sớm đi vào thực tiễn, phát huy hiệu quả đối với mọi lĩnh vực để Nhân dân nhanh chóng được thụ hưởng thành quả của Đại hội XIV.

Chương trình hành động đã lượng hóa, cụ thể hoá và thể hiện sinh động, rõ ràng Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng bằng những nhiệm vụ, đề án, dự án cụ thể; gồm 12 nhóm nhiệm vụ chủ yếu, 06 nhiệm vụ trọng tâm và 03 đột phá chiến lược, đặc biệt 03 phụ lục là điểm nhấn, thể hiện rõ các chỉ tiêu chủ yếu của cả nước (30 chỉ tiêu), các ngành, lĩnh vực, địa phương (38 chỉ tiêu) và 272 nhiệm vụ, đề án, dự án, công trình quan trọng, chiến lược giai đoạn 2026-2030, mang tính "xoay chuyển tình thế, chuyển đổi trạng thái" (như dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, đường sắt đô thị, nhà máy điện hạt nhân, sân bay, bến cảng lớn, cơ sở dữ liệu quốc gia, nhà máy sản xuất chip, hạ tầng văn hóa – xã hội…).

Chương trình hành động thể hiện sự đổi mới trong tư duy, cách nghĩ, cách làm; lấy Nhân dân làm trung tâm, chủ thể, mọi hoạt động đều hướng đến Nhân dân; đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu "lựa chọn đúng - triển khai nhanh - làm đến nơi đến chốn - đo lường bằng kết quả cụ thể"; lấy hiệu quả thực thi, mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo. Phương châm thực hiện nhiệm vụ, công việc là chuyển mạnh từ "nói" sang "làm", chuyển từ "nhận thức" thành "hành động", khắc phục triệt để tình trạng "nói nhiều, làm ít", "nói hay, làm dở", "nói không đi đôi với làm"; góp phần từng bước chấm dứt lối làm việc quan liêu, hình thức, xa rời Nhân dân, xa rời thực tiễn.

Chương trình hành động nhấn mạnh sự đột phá trong tổ chức thực hiện gắn với phân cấp, phân quyền, phân công, phân bổ nguồn lực và hệ thống đo lường, đánh giá kết quả.

12 nội dung cốt lõi của chương trình hành động

Thủ tướng Phạm Minh Chính phân tích 12 nội dung cốt lõi của chương trình hành động.

Thứ nhất, tiếp tục xây dựng, hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển nhanh và bền vững đất nước. Thể chế được xác định rõ là "đột phá của đột phá", đi trước, mở đường, chuyển đổi trạng thái từ tập trung quản lý sang kiến tạo phát triển, phục vụ và thực sự trở thành lợi thế cạnh tranh quốc gia. Hoàn thiện thể chế gắn với tăng cường phân cấp, phân quyền đi đôi với phân bổ nguồn lực, nâng cao năng lực thực thi, tăng cường kiểm tra, giám sát. Chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm; giảm thời gian, chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp. Xây dựng khung khổ pháp lý thúc đẩy phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, công nghệ tài chính, tài sản mã hóa, trí tuệ nhân tạo, thương mại điện tử, công nghệ mới… Ngay trong năm 2026 hoàn thành 18 luật và đang khẩn trương triển khai nhiều nhiệm vụ quan trọng.

Thủ tướng Phạm Minh Chính phân tích 12 nội dung cốt lõi của chương trình hành động. Ảnh: Vân Anh

Thứ hai, xác lập mô hình tăng trưởng mới, cơ cấu lại nền kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chính. Tập trung nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Thúc đẩy tăng trưởng hai con số gắn với bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô. Xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ gắn với chủ động, tích cực hội nhập quốc tế sâu rộng, thực chất, hiệu quả. Đẩy mạnh phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế chia sẻ, kinh tế tri thức…

Thứ ba, phát triển mạnh mẽ, toàn diện văn hoá, con người Việt Nam. Tập trung phát triển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; phát huy giá trị văn hóa, tinh thần theo nguyên tắc dân tộc, khoa học, đại chúng, trở thành nền tảng, sức mạnh nội sinh, thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững. Thực hiện hiệu quả Hệ giá trị quốc gia, Hệ giá trị văn hoá, Hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam, Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hoá. Phát triển mạnh công nghiệp văn hoá, công nghiệp giải trí. Thúc đẩy các phong trào, hoạt động văn hoá cơ sở, lấy người dân làm chủ thể, trung tâm; xây dựng một số công trình văn hoá, thể thao mang tầm quốc tế…

Thứ tư, xây dựng nền giáo dục quốc dân hiện đại, ngang tầm khu vực và thế giới. Tập trung xây dựng nền giáo dục quốc dân theo hướng "chuẩn hoá, hiện đại hoá, dân chủ hoá, xã hội hoá và hội nhập quốc tế". Mọi người dân phải được tiếp cận bình đẳng với giáo dục hiện đại. Nâng cao toàn diện chất lượng giáo dục, đào tạo ở tất cả các cấp học, góp phần nâng cao năng suất lao động. Tăng cường dạy và học ngoại ngữ, đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học. Đẩy mạnh các phương thức giáo dục tích hợp (STEM, STEAM), nghiên cứu khoa học, phát triển kỹ năng số, năng lực trí tuệ nhân tạo (AI) và đào tạo công dân toàn cầu…

Thứ năm, đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, chuyển đổi xanh. Đây là yêu cầu khách quan, lựa chọn chiến lược, ưu tiên hàng đầu cho tăng năng suất lao động và phát triển bền vững. Tập trung thực hiện Kế hoạch 01 của Ban Chỉ đạo Trung ương triển khai Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị và Nghị quyết 71 của Chính phủ, trọng tâm là nâng tầm tiềm lực khoa học, công nghệ quốc gia. Tập trung phát triển 11 nhóm công nghệ chiến lược. Đẩy mạnh đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ở mọi cấp, mọi ngành. Tăng cường đầu tư hạ tầng cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; thúc đẩy phát triển kinh tế số, xã hội số, công dân số, phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo quốc gia trên toàn quốc.

Thứ sáu, quản lý phát triển xã hội bền vững; bảo đảm tiến bộ, công bằng xã hội, chăm lo đời sống nhân dân. Kiên quyết "không hy sinh tiến bộ, công bằng xã hội, an sinh xã hội, bảo vệ môi trường để chạy theo tăng trưởng kinh tế đơn thuần", "không để ai bị bỏ lại phía sau". Xây dựng cơ chế, chính sách tiếp cận công bằng, bình đẳng về y tế, giáo dục, nhất là Nhân dân ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Tập trung nâng cao chất lượng chăm sóc sức khoẻ Nhân dân trên cơ sở dữ liệu số theo thời gian thực, xây dựng sổ sức khỏe điện tử. Xây dựng chính sách lao động, việc làm để thích ứng với vấn đề già hoá dân số nhanh…

Thứ bảy, quản lý và sử dụng hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu trên cơ sở ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số. Chú trọng phòng ngừa ô nhiễm môi trường; xử lý cơ bản tình trạng ô nhiễm không khí tại các thành phố lớn và các vùng lân cận… Đẩy mạnh chuyển đổi xanh, giảm phát thải khí nhà kính, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050…

Thứ tám, tăng cường quốc phòng, an ninh; xây dựng Quân đội nhân dân, Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Đây là yếu tố trụ cột, nền tảng cho phát triển đất nước nhanh, bền vững. Tập trung xây dựng, củng cố nền quốc phòng, thế trận quốc phòng toàn dân và nền an ninh, thế trận an ninh nhân dân, gắn với xây dựng thế trận lòng dân vững chắc; không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống… Ứng phó hiệu quả các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống, nhất là bảo đảm an ninh mạng, an toàn thông tin, an ninh dữ liệu, bảo vệ dữ liệu cá nhân…

Thứ chín, đẩy mạnh triển khai đồng bộ, sáng tạo hoạt động đối ngoại và hội nhập quốc tế sâu rộng, toàn diện, hiệu quả. Xác định rõ quốc phòng, an ninh và bổ sung đối ngoại, hội nhập quốc tế là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên.

Thứ mười, phát huy mạnh mẽ vai trò chủ thể của Nhân dân, dân chủ xã hội chủ nghĩa và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Thực hiện đúng quan điểm "Dân là gốc", "sức mạnh từ Nhân dân", Nhân dân là chủ thể, là trung tâm, là mục tiêu, động lực và là nguồn lực cho phát triển, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Tập trung xây dựng, hoàn thiện cơ chế, chính sách thực hiện hiệu quả phương châm "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng". Phát huy quyền làm chủ của Nhân dân; tăng cường dân chủ cơ sở; làm tốt các chính sách về dân tộc, tôn giáo, tín ngưỡng, người Việt Nam ở nước ngoài…

Mười một, tiếp tục đẩy mạnh xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân, do Ðảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo. Tập trung xây dựng nền hành chính nhà nước dân chủ, pháp quyền, chuyên nghiệp, phục vụ Nhân dân gắn với xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại, hiệu quả. Chú trọng cơ chế thu hút, tuyển dụng, trọng dụng và đãi ngộ nhân tài. Quyết liệt phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực…

Mười hai, tiếp tục đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong sạch, vững mạnh toàn diện; nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng. Nâng cao hiệu lực, hiệu quả lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng, phát huy bản chất của Đảng là đạo đức, văn minh. Tăng cường xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức, cán bộ; nâng cao hiệu quả công tác dân vận; củng cố, xây dựng tổ chức cơ sở đảng và nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên, đặc biệt chú ý đến cơ sở; tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng…

Cùng với 12 nhóm nhiệm vụ chủ yếu nêu trên, Chương trình hành động xác định 6 nhiệm vụ trọng tâm và 3 đột phá chiến lược. Với tinh thần "thể chế thông thoáng, hạ tầng thông suốt, con người thông minh", tập trung xây dựng, triển khai chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật trong kỷ nguyên mới; xây dựng nền tảng pháp lý mở, công khai, minh bạch; tiếp tục hoàn thiện mô hình chính quyền 3 cấp; xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, kết nối trong nước, quốc tế; đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu phát triển đột phá trong các ngành, lĩnh vực chiến lược, nền tảng và góp phần tăng năng suất lao động xã hội.

6 nhóm giải pháp cụ thể

Để thực hiện hiệu quả Chương trình hành động, Thủ tướng Phạm Minh Chính gợi ý 6 nhóm giải pháp cụ thể.

Một là, sự chủ động, tích cực, linh hoạt của các cấp, các ngành, các địa phương. Yêu cầu tất cả các cấp, các ngành, các địa phương, các cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị từ Trung ương đến địa phương căn cứ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, chủ động, khẩn trương xây dựng ngay các chương trình hành động, kế hoạch thực hiện cụ thể với tinh thần quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt, xác định rõ trọng tâm, trọng điểm, làm việc nào ra việc đó, làm việc nào dứt việc đó; phân công nhiệm vụ bảo đảm "6 rõ". Kịp thời xử lý những khó khăn, vướng mắc; đồng thời yêu cầu thực hiện nghiêm việc báo cáo và đề xuất, kiến nghị cụ thể cấp có thẩm quyền đối với những vấn đề mới phát sinh vượt thẩm quyền.

Hai là, về hoàn thiện thể chế. Để sớm đưa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng vào thực tiễn đời sống xã hội, yêu cầu các cấp, các ngành, các địa phương tập trung rà soát, hoàn thiện hệ thống các quy định pháp luật trên tất cả các lĩnh vực. Thể chế hóa đầy đủ, kịp thời Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các Nghị quyết chuyên đề chiến lược của Bộ Chính trị, tháo gỡ điểm nghẽn, giảm chi phí tuân chủ cho người dân, doanh nghiệp. Kiên quyết không để khó khăn, vướng mắc về thể chế, pháp luật gây ách tắc, cản trở sự phát triển và ảnh hưởng đến việc thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ đề ra...

Ba là, về huy động nguồn lực. Để đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số, phát triển nhanh và bền vững, các bộ, ngành, địa phương cần tập trung thực hiện đồng bộ, quyết liệt, hiệu quả các giải pháp; xây dựng cơ chế, chính sách đột phá khơi thông, phân bổ, sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực bằng nhiều hình thức đa dạng, phù hợp với tinh thần lợi ích hài hoà, rủi ro chia sẻ. Tập trung phấn đấu tăng thu, tiết kiệm chi; tăng tỷ trọng chi ngân sách nhà nước cho đầu tư phát triển; phát hành trái phiếu để đầu tư các công trình hạ tầng chiến lược…

Bốn là, về phát triển nguồn nhân lực. Tập trung đào tạo, phát triển đội ngũ nhân lực chất lượng cao cho hệ thống hành chính nhà nước và khu vực tư nhân. Rà soát, có chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài, nhất là trong những lĩnh vực then chốt của nền kinh tế. Xây dựng cơ chế đặc thù, vượt trội thu hút nhà khoa học, chuyên gia là người Việt Nam ở nước ngoài và người nước ngoài.

Năm là, về nghiên cứu, chuyển giao khoa học công nghệ. Tập trung xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống, liên thông, thống nhất, dùng chung"; phát triển mạnh Chính phủ số, chính quyền số, xã hội số, công dân số…

Sáu là, về quản lý nhà nước, quản trị quốc gia. Tập trung xây dựng hệ thống quản lý nhà nước, quản trị quốc gia hiện đại, hiệu quả, phục vụ và kiến tạo phát triển từ Trung ương đến địa phương, đặc biệt là cấp cơ sở. Chú trọng đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực và tăng cường kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực. Bảo đảm sự quản lý thống nhất của Trung ương, phát huy vai trò chủ động, sáng tạo, tự chịu trách nhiệm của địa phương với tinh thần "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm"…

“Với tinh thần “nguồn lực bắt nguồn từ tư duy, tầm nhìn; động lực bắt nguồn từ sự đổi mới, sáng tạo; sức mạnh bắt nguồn từ Nhân dân, doanh nghiệp”, “tiết kiệm thời gian, coi trọng trí tuệ và sự quyết đoán đúng lúc”, Thủ tướng đề nghị các cấp uỷ đảng, chính quyền, các địa phương, các cơ quan trong hệ thống chính trị tập trung quán triệt nghiêm túc, triển khai thực hiện quyết liệt, hiệu quả Chương trình hành động với phương châm: “1 mục tiêu”, “2 bảo đảm”, “3 có”, “4 không”, “5 hóa” và “6 rõ”:

"1 mục tiêu" xuyên suốt là độc lập, tự do, ấm no, hạnh phúc.

"2 bảo đảm" là bảo đảm phát triển để ổn định, ổn định để thúc đẩy phát triển và bảo đảm an ninh, an toàn, an dân.

"3 có" trong đóng góp nguồn lực: có sự đóng góp của Nhà nước, của doanh nghiệp, của Nhân dân.

"4 không" để chống lãng phí thời gian: không lãng phí một ngày; không chậm trễ trong một tuần; không bỏ lỡ cơ hội trong một tháng và không để bị động trong cả năm.

"5 hóa" cho phát triển: xanh hóa; số hóa; tối ưu hóa nguồn lực; thông minh hóa trong quản trị; hài hòa hóa lợi ích giữa các chủ thể liên quan.

"6 rõ" trong phân công nhiệm vụ: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ kết quả.

“Với nguyên tắc "Đảng đã lãnh đạo, Chính phủ thống nhất, Quốc hội đồng tình, Nhân dân ủng hộ, Tổ quốc mong đợi, bạn bè quốc tế giúp đỡ thì chỉ bàn làm, không bàn lùi", "không nói không, không nói khó, không nói có mà không làm", chúng ta nhất định sẽ thực hiện thành công Nghị quyết Đại hội Đảng XIV, đưa đất nước vững bước tiến vào kỷ nguyên mới phát triển giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội”- Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh.