Chuyển đổi mạnh mẽ nhận thức, phương thức thực hiện công tác phổ biến, giáo dục pháp luật

Theo đó, Bộ trưởng khẳng định, Cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp tục phối hợp với Cơ quan thẩm tra để nghiên cứu kỹ lưỡng, tiếp thu đầy đủ, giải trình thấu đáo ý kiến của các đại biểu QH, đặc biệt là những ý kiến rất xác đáng liên quan đến vấn đề đổi mới nội dung, phương thức, hình thức PBGDPL; quy định rõ trách nhiệm của các bộ, chính quyền địa phương, cơ quan thi hành pháp luật; tăng cường xã hội hóa công tác PBGDPL gắn với việc xây dựng; xác định rõ trách nhiệm, hình thức tham gia; việc bảo đảm kinh phí, ngân sách đầu tư trong công tác PBGDPL; vấn đề đánh giá hiệu quả công tác PBGDPL; các vấn đề cụ thể liên quan đến báo cáo viên, tuyên truyền viên; rà soát hoàn thiện các quy định cấm…

Làm rõ thêm một số vấn đề cụ thể, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng nhấn mạnh, việc đổi mới tư duy trong phương thức tiếp cận đối với công tác PBGDPL là một trong những quan điểm chủ đạo xuyên suốt việc sửa đổi Luật lần này, nhằm chuyển đổi mạnh mẽ nhận thức cũng như phương thức thực hiện công tác PBGDPL từ việc cơ quan nhà nước chủ yếu cung cấp thông tin một chiều sang tạo lập môi trường số, hệ sinh thái thuận lợi thông qua việc tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, công nghệ số để người dân, doanh nghiệp chủ động tìm hiểu và tự giác tôn trọng pháp luật.

Tiếp thu ý kiến các đại biểu, Cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp tục làm rõ và hoàn thiện các quy định của dự thảo Luật. Trong đó, sẽ bổ sung quy định giao trách nhiệm của Chính phủ trong việc xây dựng, vận hành hạ tầng dữ liệu pháp luật mở; chuẩn hóa việc chia sẻ dữ liệu pháp luật chính thống, miễn phí hoặc là với mức chi phí thấp; cho phép các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp công nghệ kết nối, khai thác dữ liệu thông qua cơ chế phù hợp để phát triển các ứng dụng trợ lý pháp lý số cũng như dịch vụ tra cứu pháp luật chuyên sâu phục vụ từng nhóm đối tượng.

Qua đó, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người dân và doanh nghiệp, bao gồm cả người nước ngoài cư trú tại Việt Nam cũng như cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài chủ động tiếp cận pháp luật, góp phần xây dựng và lan tỏa văn hóa thượng tôn pháp luật; đưa quá trình này trở thành nền tảng vững chắc của đời sống xã hội theo tinh thần Nghị quyết số 18-NQ/TW của về xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển.

Liên quan đến quy định tại Điều 6 về quản lý nhà nước, Bộ trưởng nêu rõ, Luật không giao quy định chi tiết bởi vì đây là vấn đề thẩm quyền của Chính phủ.

“Luật Tổ chức Chính phủ đã quy định rất rõ là Chính phủ thực hiện thống nhất quản lý nhà nước trong các lĩnh vực. Luật Tổ chức Chính phủ cũng quy định rất rõ nội hàm quản lý nhà nước theo từng lĩnh vực, thẩm quyền của Chính phủ trong việc phân công các bộ thực hiện nhiệm vụ cụ thể quản lý nhà nước. Vì vậy, Luật này không giao và cũng không quy định lại nội dung quản lý nhà nước. Điều này hoàn toàn phù hợp với tinh thần đổi mới tư duy dựng pháp luật, luật chỉ quy định những vấn đề thuộc thẩm quyền của Quốc hội”, Bộ trưởng cho hay.

Bày tỏ đồng tình với ý kiến đại biểu đề nghị quy định cụ thể hơn về vấn đề dự toán, quyết toán, bố trí kinh phí, ưu tiên kinh phí cho công tác PBGDPL cho các nhóm đối tượng đặc thù, Bộ trưởng cho biết, Cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ báo cáo Chính phủ, báo cáo Ủy ban Thường vụ QH về việc tiếp thu nội dung này.

Về vấn đề xã hội hóa công tác PBGDPL được nhiều đại biểu QH quan tâm, Cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp thu ý kiến đại biểu để quy định cụ thể hơn trong văn bản hướng dẫn về hình thức, phạm vi, trách nhiệm của các cá nhân, tổ chức tham gia các hoạt động PBGDPL.

Đối với vấn đề truyền thông chính sách, Bộ trưởng cho hay, đây là hoạt động đóng vai trò cầu nối tương tác hai chiều, gắn kết chặt chẽ giữa công tác xây dựng pháp luật và thi hành pháp luật. Hoạt động này nếu thực hiện tốt sẽ tăng cường đồng thuận xã hội đối với các chính sách lớn của Đảng, Nhà nước; giúp người dân hiểu rõ lợi ích chính sách ngay từ đầu. Qua đó, khi chính sách, văn bản quy phạm pháp luật được ban hành sẽ có sự đồng thuận và được thực hiện tốt.

Hoạt động này có mục đích, hình thức tương đồng với PBGDPL, đó là nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật nên cũng được xác định là một phương thức PBGDPL hiện đại, hỗ trợ thi hành pháp luật hiệu quả. Do đó, Chính phủ thấy rằng việc bổ sung nội dung này vào phạm vi điều chỉnh của Luật là phù hợp.

Quang cảnh phiên họp. Ảnh: Quochoi.vn

Liên quan đến ý kiến của đại biểu bày tỏ băn khoăn về khả năng chồng chéo với Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Bộ trưởng cho biết, trong quá trình xây dựng dự án Luật, Cơ quan soạn thảo đã trao đổi và thấy rằng 2 Luật điều chỉnh theo 2 cách khác nhau, tiếp cận theo 2 hướng khác nhau.

Cụ thể, dự thảo Luật này tập trung quy định mục đích, nội dung, hình thức và trách nhiệm cung cấp thông tin, tương tác để tạo cơ sở cho người dân tiếp cận; trong khi đó, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật thì tập trung quy định về trình tự, thủ tục hành chính trong việc lấy ý kiến, thẩm định chính sách trong quy trình xây dựng văn bản. Do đó, 2 nội dung này cũng không trùng lặp, chồng chéo.

Cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp thu ý kiến đại biểu, làm rõ thêm một số quy định về truyền thông chính sách, đồng thời quy định cụ thể hơn trong văn bản dưới Luật, nhất là những vấn đề liên quan đến phạm vi chính sách được truyền thông là những chính sách có tác động lớn đến xã hội, truyền thông ngay từ quá trình xây dựng chính sách; quy định một số nội dung chặt chẽ hơn đối với công tác truyền thông để cũng tránh tạo áp lực không lành mạnh trong quá trình xây dựng chính sách như ý kiến đại biểu QH đã nêu.

Đồng thời, tiếp tục nghiên cứu trong quá trình sửa đổi Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật sẽ trình QH ở Kỳ họp thứ 2 để đảm bảo chặt chẽ.

Về đề xuất quy định cứng trong dự thảo Luật việc thành lập Hội đồng phối hợp PBGDPL cấp xã được nhiều đại biểu QH đồng thuận rất cao, Cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp thu, báo cáo Chính phủ để trình Ủy ban Thường vụ QH, QH quyết định cho phép quy định cứng việc thành lập Hội đồng này ở cấp xã để đảm bảo thực hiện thống nhất cho cả nước.

Đồng thời, Cơ quan chủ trì soạn thảo cũng ghi nhận, nghiên cứu tiếp thu ý kiến của các đại biểu về việc đảm bảo tinh gọn, không tăng bộ máy, không tăng biên chế; có phương thức hoạt động, thành phần linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tiễn địa phương khi thành lập Hội đồng phối hợp PBGDPL ở cấp xã để quy định trong Nghị định của Chính phủ.

Cùng với đó, Cơ quan chủ trì soạn thảo cũng ghi nhận các ý kiến góp ý của đại biểu liên quan đến lại vấn đề chuyển đổi số, cơ chế kiểm soát rủi ro khi ứng dụng AI, định danh tài khoản trên không gian mạng trong công tác; ghi nhận các ý kiến góp ý liên quan đến lại vấn đề này để tiếp tục hoàn thiện các nội dung của dự thảo Luật, còn các đề xuất cụ thể sẽ đưa vào trong Nghị định hướng dẫn.

Về nội dung liên quan đến đối tượng đặc thù, tiêu chí để xác định làm cơ sở để xác định đối tượng đặc thù, Cơ quan soạn thảo sẽ tiếp thu ý kiến các đại biểu, tiếp tục bám sát quan điểm chỉ đạo của Đảng là lấy người dân làm trung tâm, không để ai bị bỏ lại phía sau để rà soát lại phạm vi đối tượng, đảm bảo chặt chẽ và khả thi.