Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Liên bang Nga tại Việt Nam: Ký ức lịch sử mạnh hơn thời gian, biên giới

Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Liên bang Nga tại Việt Nam Gennady Stepanovich Bezdetko.

Nhân dịp kỷ niệm 81 năm Ngày Chiến thắng phát xít, Ngài có thể chia sẻ những cảm xúc và ý nghĩa sâu sắc nhất mà ngày này mang lại đối với nhân dân Liên bang Nga hôm nay?

- Tại Nga, ngày 9/5 là một trong những ngày lễ thiêng liêng và quan trọng nhất. Vào ngày này, tại Nga và trên toàn không gian hậu Liên Xô, người dân kỷ niệm Chiến thắng trong Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại – chiến công vĩ đại của nhân dân Xô viết đã cứu thế giới khỏi chủ nghĩa phát xít.

Ở Nga có câu nói: chiến tranh đã để lại dấu ấn trong lịch sử của mỗi gia đình. Đằng sau những lời ấy là số phận của hàng triệu con người, là đau thương, mất mát, nhưng cũng là niềm tự hào, sự thật và ký ức không thể phai mờ. Vì vậy, ngày kỷ niệm này luôn mang ý nghĩa đặc biệt thiêng liêng.

Chiến thắng năm 1945 phải đánh đổi bằng cái giá vô cùng to lớn. Con đường dài và gian khổ để đi tới chiến thắng là thử thách lớn nhất trong toàn bộ lịch sử đất nước chúng tôi. Liên Xô, quốc gia chịu tổn thất nặng nề nhất với khoảng 27 triệu người thiệt mạng, đã đối đầu với cỗ máy phát xít khủng khiếp quy tụ gần như toàn bộ châu Âu dưới lá cờ của nó.

Trong Hồng quân, đại diện của tất cả các nước cộng hòa thuộc Liên Xô đa dân tộc đã chiến đấu sát cánh bên nhau. Họ không chỉ giải phóng đất nước mà còn đánh bại chủ nghĩa phát xít ở châu Âu. Chiến thắng ấy đã trở thành chiến thắng chung của nhân loại và ngày nay được toàn thế giới công nhận là bước ngoặt của lịch sử thế kỷ XX.

Chiến thắng năm 1945 đã truyền cảm hứng cho hàng triệu người đang chịu ách áp bức thuộc địa đứng lên đấu tranh vì tự do và độc lập. Một trong những dân tộc đầu tiên đi theo con đường đó chính là nhân dân Việt Nam anh em. Và trong cuộc đấu tranh ấy, Liên Xô luôn ở bên cạnh.

Ngày nay, điều quan trọng đối với chúng tôi là các thế hệ mai sau hiểu được những thử thách và đau khổ mà tổ tiên họ đã trải qua. Làm thế nào và vì sao họ có thể đứng vững và chiến thắng? Đúng vậy, họ bảo vệ mái nhà, con cái, người thân và gia đình mình. Nhưng điều gắn kết tất cả chính là tình yêu đối với Tổ quốc. Đó là tình cảm sâu sắc, mang tính cá nhân nhưng phản ánh đầy đủ bản chất của con người Nga, và đã trở thành một trong những yếu tố quyết định trong cuộc đấu tranh anh dũng và đầy hy sinh chống lại phát xít.

Các học sinh tại Trường phổ thông trực thuộc Đại sứ quán Nga tại Việt Nam đã tổ chức một buổi biểu diễn nghệ thuật đầy cảm xúc nhân kỷ niệm 81 năm Ngày Chiến thắng phát xít.

Trong đời sống văn hóa – tinh thần của người dân Liên bang Nga, ký ức về chiến thắng được lưu giữ qua những câu chuyện, biểu tượng hay hoạt động cộng đồng nào, đặc biệt với thế hệ trẻ?

- Tại Nga, Chiến thắng trong Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại giữ vị trí đặc biệt quan trọng trong đời sống xã hội và văn hóa. Như tôi đã nói, đây là một trong những ngày lễ lớn nhất của đất nước chúng tôi.

Theo truyền thống, vào ngày này tại Moskva sẽ diễn ra lễ duyệt binh quân sự trên Quảng trường Đỏ, lễ đặt hoa tại Mộ Chiến sĩ Vô danh và hàng nghìn đài tưởng niệm khác trên khắp cả nước để tưởng nhớ những người tham gia Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại – các chiến sĩ tiền tuyến, du kích và những người lao động hậu phương đã dũng cảm và tận tụy góp phần mang lại chiến thắng được mong đợi từ lâu. Các buổi hòa nhạc được tổ chức và pháo hoa rực sáng.

Ngày 9/5 hằng năm, chúng tôi cùng tưởng nhớ thế hệ cha ông anh hùng đã tham gia Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại thông qua nhiều hoạt động truyền thống như “Binh đoàn bất tử”, “Dải băng Georgi” hay “Ngọn nến ký ức”.

Điều đáng mừng là các hoạt động này có sự tham gia tích cực của thanh niên yêu nước, qua đó thể hiện rõ sự trung thành của thế hệ trẻ đối với các nguyên tắc và lý tưởng của thế hệ chiến thắng.

“Binh đoàn bất tử” đã thực sự trở thành cuộc tuần hành của ký ức và biểu tượng cho mối liên kết bền chặt giữa các thế hệ. Hàng triệu người xuống đường mang theo chân dung người thân từng chiến đấu bảo vệ Tổ quốc và đánh bại chủ nghĩa phát xít. Điều đó cho thấy những hy sinh, thử thách và chiến thắng mà họ để lại sẽ không bao giờ bị lãng quên; họ vẫn luôn hiện diện trong ký ức của các thế hệ hôm nay. Họ vẫn luôn hiện diện vô hình bên cạnh chúng ta.

Cuộc tuần hành “Binh đoàn bất tử” được tổ chức vào ngày 7/5 tại khuôn viên Trường THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam.

Tại Việt Nam, cuộc tuần hành “Binh đoàn bất tử”, cũng như ở hàng chục quốc gia khác trên thế giới, đã trở thành một truyền thống đẹp. Năm nay, sự kiện được tổ chức vào ngày 7/5 tại khuôn viên Trường THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam với sự tham gia của công dân Nga và Việt Nam cùng đại diện đoàn ngoại giao. Điều đó một lần nữa khẳng định rằng ký ức lịch sử mạnh hơn thời gian, biên giới và mọi biến động chính trị.

Việt Nam và Liên bang Nga đều là những dân tộc từng trải qua chiến tranh và trân trọng hòa bình. Theo Ngài, đâu là những điểm đồng cảm sâu sắc nhất giữa hai dân tộc trong cách gìn giữ ký ức lịch sử?

- Theo tôi, “điểm đồng cảm” sâu sắc nhất chính là sự tương đồng trong số phận lịch sử của hai dân tộc. Trong suốt thế kỷ trước, nhân dân hai nước luôn sát cánh bên nhau.

Mối liên hệ giữa Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại với các cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và chống Mỹ của Việt Nam là điều hết sức rõ nét. Đó là sự kết nối của những dân tộc đã đứng lên đấu tranh để bảo vệ tương lai của mình. Đó là minh chứng cho việc lịch sử có thể gắn kết chứ không chia rẽ con người.

Chúng tôi vẫn luôn ghi nhớ những tình nguyện viên Việt Nam dũng cảm đã chiến đấu bên cạnh Hồng quân tại Moskva năm 1941. Tên tuổi của họ được lưu danh trong danh sách tưởng niệm tại bảo tàng “Con đường Ký ức” thuộc nhà thờ chính của lực lượng vũ trang Liên bang Nga. Chúng tôi cũng tưởng nhớ những anh hùng Việt Nam đã hy sinh trong trận Điện Biên Phủ, cũng như trong cuộc kháng chiến chống Mỹ và giải phóng miền Nam.

Chúng ta cùng nhau kỷ niệm ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, chiến thắng Điện Biên Phủ và Chiến thắng trong Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại.

Chính những sự kiện ấy là “điểm đồng cảm sâu sắc” của chúng ta – là lịch sử chung, niềm tự hào chung và sức mạnh chung của chúng ta!

Nhân dịp ý nghĩa này, Ngài có thông điệp gì muốn gửi tới thế hệ trẻ Việt Nam và Liên bang Nga, để họ vừa trân trọng quá khứ, vừa nuôi dưỡng những giá trị chung hướng tới tương lai?

- Hãy ghi nhớ. Điều quan trọng là phải ghi nhớ.

Như nhà khoa học vĩ đại người Nga Mikhail Vasilyevich Lomonosov từng nói: “Một dân tộc không biết quá khứ của mình thì không có tương lai”.

Tôi tin rằng ký ức lịch sử chung chính là nền tảng vững chắc để củng cố ổn định và an ninh trên toàn thế giới, bảo đảm hòa bình và thịnh vượng cho mọi quốc gia. Không hề cường điệu khi nói rằng gìn giữ ký ức lịch sử là trách nhiệm chung của tất cả chúng ta trước thế giới, trước các thế hệ hôm nay và mai sau.

Ngày nay, trước hai đất nước chúng ta là những nhiệm vụ mới mang tầm vóc lớn lao. Chính thực tiễn và xu thế phát triển của quan hệ quốc tế đòi hỏi các quốc gia xây dựng quan hệ đối tác bình đẳng, cùng có lợi, giữa các quốc gia, trong đó có Nga và Việt Nam.

Cùng với những người bạn Việt Nam, chúng tôi sẽ tiếp tục nỗ lực phát huy tiềm năng của quan hệ đối tác chiến lược toàn diện vì lợi ích của nhân dân hai nước.

Xin trân trọng cảm ơn Ngài về những chia sẻ!