Một buổi sáng, Đại úy-cựu chiến binh Phạm Văn Lãi gọi điện cho tôi, hồ hởi khoe rằng trong lúc soạn tư liệu, hiện vật tặng cho Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III (Hà Nội), ông bỗng nhớ ra nhiều chuyện cũ.
Vậy là tôi đến gặp ông, để nghe người lính già kể lại những giờ phút đấu trí với kẻ địch phía sau hàng rào thép gai của Trại Davis, để Hiệp định Paris được thực thi và rồi ông có được vinh dự cắm lá cờ sao vàng lên đỉnh tháp nước Trại Davis, ngạo nghễ, hiên ngang trong giờ phút hấp hối của chế độ Việt Nam Cộng hòa.
Lính Mỹ xem phim cùng bộ đội
Đại úy Phạm Văn Lãi sinh năm 1952 tại xã Tự Tân, huyện Vũ Thư, Thái Bình. Năm 1971, khi đang học tại Trường Đại học Thể dục Thể thao Từ Sơn, cùng khóa với huấn luyện viên Mai Đức Chung và nguyên Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Trọng Hỷ thì ông xung phong nhập ngũ.
Ngay sau khi Hiệp định Paris được ký kết năm 1973, Đảng ta chủ trương tiếp tục đấu tranh trên ba mặt trận chính trị, quân sự, ngoại giao, để đảm bảo các bên thi hành nghiêm chỉnh Hiệp định Paris. Vậy là một lực lượng đặc biệt đã đóng quân tại Trại Davis (Sân bay Tân Sơn Nhất) âm thầm đấu tranh cách mạng ngay tại hang ổ của địch.
Ông Phạm Văn Lãi lúc đó là Thượng sỹ, được giao nhiệm vụ tham gia đội chiếu phim thuộc Ban Chính trị Đoàn Đại biểu quân sự Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam tại Trại Davis. Rất nhiều bộ phim như “Ngọn lửa Nghệ Tĩnh,” “Trần Quốc Toản ra quân”, “Vĩ tuyến 17 ngày và đêm” đã được trình chiếu tại đây, góp phần tuyên truyền chủ trương cách mạng.
“Với mục đích phá hoại, ngăn cản việc thực thi hiệp định, Chính quyền Sài Gòn cô lập Trại Davis, rào kín nhiều tầng dây thép gai. Xung quanh trại được lắp nhiều thiết bị nghe lén, phá sóng, gây nhiễu thông tin liên lạc. Địch cũng cho quân đội thực hiện nhiều hoạt động vũ trang quanh trại để khủng bố tinh thần thành viên phái đoàn,” ông Phạm Văn Lãi kể.
Trong hoàn cảnh ngặt nghèo đó, các chiến sỹ bề ngoài thì vẫn làm việc bình thường, tăng gia sản xuất, tập luyện thể thao, nhưng bên trong thì lợi dụng tiếng máy bay lên xuống để cắt sàn nhà, dùng cọc màn đào hầm trú ẩn, chuẩn bị sẵn sàng cho cuộc tổng tiến công.
“Chúng tôi nuôi chó, gà, chim bồ câu. Một mặt là để thư giãn, tăng gia, mặt khác là dùng chúng để thử thức ăn phòng khi bị đầu độc bởi mọi điều kiện ăn ở sinh hoạt đều bị phụ thuộc vào Chính quyền Sài Gòn. Các chiến sỹ quân y hàng ngày cũng kiểm tra đồ ăn, nước uống rất cẩn thận,” ông Lãi nói.
Chia sẻ một kỷ niệm đáng nhớ trong thời gian hơn 2 năm đấu tranh tại Trại Davis, ông Lãi cho hay đó là một lần tổ chức chiếu phim về Bác Hồ, vô tình có một toán lính Mỹ ghé thăm. Họ hiếu kỳ nên nấn ná ở lại xem.
“Buổi chiếu phim diễn ra thân tình, gần gũi ngoài sức tưởng tượng. Những người lính Mỹ 19-20 tuổi hồn nhiên kê dép lên ngồi, không khác gì bộ đội Việt Nam. Tan cuộc, họ xin phép chụp ảnh những chiếc Huy hiệu Bác Hồ rồi hô vang: ‘Việt Nam-Hồ Chí Minh,” ông Lãi kể.
Lúc đó, ông chỉ thấy ngạc nhiên quá đỗi nhưng rồi sau này, ông nhận ra rằng hình tượng Bác Hồ vĩ đại đến mức có thể xóa nhòa ranh giới giữa bộ đội Việt Nam và lính Mỹ. Thời khắc ấy, đôi bên đã cùng chia sẻ sự trân trọng và ngưỡng mộ đối với Bác.
Hai lần kéo cờ chiến thắng
Ông Lãi còn nhớ, ngày 26/4, không khí chuẩn bị chiến đấu rất khẩn trương, nhưng bộ đội ta vẫn bình tĩnh chờ lệnh. Đội chiếu phim phục vụ anh em bộ phim "Giải phóng Châu Âu" của Điện ảnh Liên Xô. Đêm 28 rạng ngày 29, pháo ta nã đạn vào sân bay Tân Sơn Nhất, đạn pháo rơi cả vào khu vực chiếu phim.
Khoảng 8h ngày 30/4, ông Lãi được giao nhiệm vụ vào kho lấy lá cờ to nhất mang cho vệ binh cắm lên tháp nước. Dọc đường, ông nhặt một ống nước bằng kẽm để làm cán cờ và gọi cảnh vệ Nguyễn Văn Cẩn hỗ trợ.
Đến chân tháp nước, ông Lãi chui vào lồng bảo vệ trèo lên trước, ông Cẩn đeo súng ngắn K-54 theo sau. Lên đến đỉnh, ông Lãi buộc phía trên, ông Cẩn buộc phía dưới. Kiểm tra mối buộc xong, thấy chắc chắn rồi, ông Lãi mới buông tay, lá cờ no gió tung bay hiên ngang, từ xa hàng cây số đã có thể trông thấy.
Lá cờ giải phóng trở thành đích ngắm cho pháo binh tính toán phần tử bắn chính xác, làm chuẩn cho bộ đội tiến công, khích lệ toàn quân dũng mãnh xông lên. Quân địch nhìn thấy lá cờ thì càng thêm hoảng loạn, tan rã.
Người chiến sỹ Phạm Văn Lãi đứng ở trên điểm cao nhất của Trại Davis, tầm mắt được mở rộng, tai nghe tiếng cờ bay phần phật mà trào nước mắt. Nhìn xuống dưới, ông thấy Thiếu tướng Hoàng Anh Tuấn, Trưởng phái đoàn cũng lặng lẽ lau nước mắt.
Tôi đặt câu hỏi rằng ở một điểm cao như vậy, ông không sợ mình sẽ trở thành đích ngắm cho nòng súng kẻ địch hay sao. Ông Lãi trả lời ngay rằng ông không hề nghĩ đến hiểm nguy vào lúc đó.
“Tinh thần đang sục sôi máu lửa nên dường như tôi đã quên đi mọi sợ hãi. Đứng trên tháp nước, nhìn xung quanh tôi thấy các đơn vị của ta đang ào ào tiến công. Giây phút đó suốt đời tôi không sao quên được,” ông tâm sự.
Ngay chiều 30/4, Ủy ban Quân quản Sài Gòn được thành lập do Trung tướng Trần Văn Trà làm Chủ tịch. Nhiều cán bộ, chiến sỹ Trại Davis được điều về Ủy ban Quân quản trong đó có Phạm Văn Lãi. Sáng 1/5, ông lại được thủ trưởng giao nhiệm vụ trèo lên cột cờ Dinh Độc Lập, thay lá cờ ông Bùi Quang Thận cắm lúc 11h30 hôm trước. Lá cờ chiến sỹ Thận cắm bị mắc dây, không mở ra được, cũng không hạ dây kéo xuống được. Cột cờ cao, trơn nhẵn, ông Lãi bèn lấy dây dù buộc vào hai chân rồi ôm cột trèo lên như kiểu bà con Nam bộ leo dừa. Vậy là ông thành công thay được lá cờ mới, to rộng hơn.
Khi nước nhà thống nhất, Phái đoàn quân sự chấm dứt hoạt động, mỗi cán bộ chiến sỹ được điều về một đơn vị mới theo chức năng, nhiệm vụ của mình. Ông Lãi tiếp tục ở Ủy ban Quân quản, phục vụ các cuộc mít tinh, hội nghị hiệp thương thống nhất hai miền. Tháng 6/1975, ông được kết nạp vào Đảng và đến năm 1979, được điều về Văn phòng Chính phủ, được gần gũi, phục vụ Thủ tướng Phạm Văn Đồng, các Phó Thủ tướng Võ Nguyên Giáp, Lê Thanh Nghị.
Chiến tranh đã lùi xa nhưng ông Phạm Văn Lãi không bao giờ có thể quên được hai lần kéo cờ chiến thắng. Trong khi kể chuyện, ánh mắt ông sáng long lanh. Dường như những sự kiện lịch sử ấy vẫn luôn cháy bỏng, rạo rực trong ông như mới xảy ra ngày hôm qua./.
Theo dõi chúng tôi trên:
( PLM) - Vụ việc bồi thường, giải phóng mặt bằng tại Dự án Lăng Miếu Triệu Tường tại xã Hà Long, tỉnh Thanh Hóa tiếp tục phát sinh diễn biến mới khi 7 hộ dân gửi đơn tố cáo đến nhiều cơ quan có thẩm quyền. Phóng viên báo Pháp luật Việt Nam đã có buổi làm việc với UBND xã Hà Long về các vấn đề liên quan đến tiến độ, quy hoạch và hạ tầng khu xen cư, tái định cư phục vụ dự án.
PLM - Chiều 31/7, Bộ Y tế tổ chức cuộc họp về tiến độ xây dựng dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi). Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên, Bộ đã tiếp thu, tổng hợp ý kiến góp ý của các bộ, ngành và thành viên Chính phủ để tiếp tục hoàn thiện dự thảo trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét. Sau quá trình rà soát, dự thảo dự kiến gồm 8 chương, 71 điều và sẽ tiếp tục được chỉnh lý trong quá trình lấy ý kiến.
(PLM) - Tại khu vực từ ngõ 412 đến ngõ 462 đường Bưởi, thuộc dự án hoàn thiện và khớp nối hạ tầng kỹ thuật khu 7,2ha Vĩnh Phúc (phường Ngọc Hà, thành phố Hà Nội) xuất hiện một số thửa đất có hình dáng dị dạng, méo mó, đã hoặc đang hình thành các công trình có mặt tiền rất hẹp, kết cấu méo hoặc vát theo ranh giới giải phóng mặt bằng. Những công trình này tạo nên hình ảnh thiếu đồng bộ, làm ảnh hưởng đến cảnh quan chung của khu vực.
PLM) - Bệnh viện Việt Đức vừa thực hiện thành công ca ghép dương vật đầu tiên từ người hiến chết não tại Việt Nam, mở ra bước tiến mới của ngoại khoa và hy vọng phục hồi chức năng sinh dục cho bệnh nhân.
(PLM) - Gia đình ông Nguyễn Trường Vinh đang sinh sống, kinh doanh ổn định trên thửa đất của gia đình tại số 06 Cách Mạng Tháng 8, khu phố Hưng Phước, phường Hưng Định, TP Thuận An, tỉnh Bình Dương (cũ), nay thuộc phường Thuận An, TP Hồ Chí Minh bị một số đối tượng đến đập phá tài sản gây thiệt hại lớn.
(PLM) - Khác với hai mùa trước chỉ tổ chức cho vận động viên là nhà báo, phóng viên, giải leo núi "Bước chân trên mây" mùa 3, do báo Pháp luật Việt Nam phối hợp với tỉnh Lai Châu đã mở rộng đối tượng tham gia với cộng đồng đam mê trekking. Quy mô tối đa của giải là 500 vận động viên, gồm 100 nhà báo, phóng viên và 400 vận động viên phong trào. Giải gồm ba cự ly thi đấu: 5km; 11km và 22km dành riêng cho nhà báo, phóng viên. Theo dự kiến giải leo núi “Bước chân trên mây - Chinh phục con đường đá cổ Pavi năm 2026” sẽ chính thức diễn ra vào ngày 4.10.2026 tại xã Sin Suối Hồ, tỉnh Lai Châu.
(PLM) - Quảng cáo rầm rộ, tung hô là "hàng chính hãng", " hàng chất lượng cao" , thương hiệu mũ bảo hiểm Masontex đã tạo nên một “ma trận” bủa vây người tiêu dùng trên các sàn thương mại điện tử. Thế nhưng, đằng sau những lời "quảng cáo có cánh" là hàng nghìn chiếc mũ bảo hiểm Mansontex không rõ nguồn gốc, xuất xứ và có dấu hiệu không đảm bảo chất lượng, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn đối với người tiêu dùng.
Nhóm PV
(PLM) - Nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026), Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cùng đoàn công tác đã đến tỉnh Quảng Trị dâng hương, dâng hoa tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ tại nhiều di tích lịch sử, nghĩa trang quốc gia. Chuỗi hoạt động thể hiện lòng biết ơn sâu sắc đối với những người đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, đồng thời góp phần lan tỏa truyền thống "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa" của dân tộc.
(PLM) - Vừa qua, tại trụ sở văn phòng đại diện Tp.HCM, Báo Pháp Luật Việt Nam phối hợp cùng CLB Doanh Nhân và Pháp Luật tổ chức Lễ công bố Chương trình Carvan Tuyên truyền phổ biến pháp luật về ATGT học đường, thiện nguyện - kết nối giao thương lần 4, diễn ra từ ngày 18 đến ngày 20 tháng 9, năm 2026 tại xã Tuy Đức - tỉnh Lâm Đồng, với chủ đề: "Vững tay lái – Sáng đường biên".
(PLM) - Ra đời từ phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân vào ngày 28/7/1929, trải qua hành trình 97 năm đồng hành cùng những thăng trầm của lịch sử dân tộc, Công đoàn Việt Nam luôn kiên định với một sứ mệnh thiêng liêng: đại diện, chăm lo và bảo vệ quyền lợi chính đáng cho người lao động. Viết tiếp trang sử vẻ vang ấy, các cấp công đoàn cơ sở hôm nay vẫn đang không ngừng đổi mới, hiện thực hóa sứ mệnh bằng những phong trào thi đua thiết thực và nhân văn.
