Dấu ấn Bộ, ngành Tư pháp trên trường quốc tế năm 2025

Nhiều hoạt động hợp tác quốc tế nổi bật

Công tác xây dựng, đàm phán và thỏa thuận hợp tác song phương được đẩy mạnh, tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho việc thúc đẩy quan hệ với các đối tác. Trong năm 2025, Bộ Tư pháp đã đàm phán, ký kết 12 văn kiện hợp tác với các đối tác nước ngoài, tạo cơ sở pháp lý cho việc thiết lập, tăng cường và mở rộng hợp tác giữa Bộ Tư pháp với các đối tác. Các văn kiện này bao gồm thỏa thuận và chương trình hợp tác về pháp luật, tư pháp với 08 nước đối tác, góp phần củng cố và mở rộng mạng lưới đối tác tin cậy, phục vụ hiệu quả việc thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm của Bộ, ngành Tư pháp cũng như mở ra các cơ hội, hoạt động hợp tác mới trong thời gian tới đây.

Trong số các văn kiện đã ký kết, tiêu biểu nhất là Thỏa thuận hợp tác giữa Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Cuba về dự án hỗ trợ kỹ thuật nâng cao năng lực pháp luật cho Bộ Tư pháp Cuba (do Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh thừa ủy quyền của Chính phủ nước CHXHCN Việt Nam ký nhân chuyến thăm Cuba tháng 8/2025). Đây là văn kiện hợp tác về dự án ODA đầu tiên của Việt Nam cho Cuba trong lĩnh vực pháp luật, tư pháp, mở ra giai đoạn hợp tác mới, hỗ trợ Bộ Tư pháp Cuba về công tác xây dựng và thi hành pháp luật, là điểm khởi đầu cho các hoạt động hợp tác thiết thực sẽ diễn ra trong thời gian tới giữa Bộ Tư pháp hai nước, góp phần thắt chặt hơn nữa mối quan hệ hợp tác đặc biệt Việt Nam - Cuba.

Song song với việc đàm phán, ký mới các văn kiện hợp tác, trong năm 2025, nhiều hoạt động hợp tác quốc tế nổi bật của Bộ Tư pháp đã được triển khai thực hiện. Cụ thể, Bộ Tư pháp Việt Nam đã phối hợp với Bộ Tư pháp Trung Quốc tổ chức thành công Hội nghị Tư pháp các tỉnh có chung đường biên giới Việt Nam - Trung Quốc lần thứ nhất vào ngày 29/6/2025 tại tỉnh Nam Ninh, Trung Quốc. Hội nghị diễn ra dưới sự chủ trì của Bộ trưởng Tư pháp Việt Nam Nguyễn Hải Ninh, Bộ trưởng Tư pháp Trung Quốc Hạ Vinh cùng sự tham dự của 180 đại biểu đại diện cho các đơn vị thuộc Bộ Tư pháp và cơ quan hành chính tư pháp địa phương của mỗi bên.

Hội nghị đã thảo luận nhiều giải pháp thiết thực nhằm thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực: trọng tài, hòa giải thương mại, phổ biến, giáo dục pháp luật, đào tạo bồi dưỡng cán bộ tư pháp, tương trợ tư pháp về dân sự ở cả cấp Trung ương và địa phương của 2 nước.

Trong khuôn khổ Hội nghị, 05 văn kiện hợp tác (các thỏa thuận hợp tác giữa 04 cặp Sở Tư pháp của 2 bên, thỏa thuận hợp tác giữa Trường Đại học Luật Hà Nội và Trường Đại học dân tộc Choang - Quảng Tây) đã được ký kết nhằm tạo cơ sở pháp lý cho việc triển khai các hoạt động hợp tác trên thực tế giữa các cơ quan. Đây là Hội nghị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mở ra cơ chế hợp tác tư pháp giữa các tỉnh có chung đường biên giới hai nước, tạo bước ngoặt thúc đẩy quan hệ hợp tác pháp luật và tư pháp Việt Nam - Trung Quốc nói chung, giữa Bộ, ngành Tư pháp hai nước nói riêng, góp phần triển khai Nhận thức chung về Cộng đồng chia sẻ tương lai có ý nghĩa chiến lược Việt Nam - Trung Quốc đã được Tổng Bí thư hai nước thống nhất tại Tuyên bố chung Việt Nam - Trung Quốc năm 2025.

Ngoài ra, quan hệ hợp tác với các nước bạn bè truyền thống, các đối tác chiến lược, toàn diện ngày càng được tăng cường, mở rộng với đa dạng các hình thức hợp tác. Nổi bật là tham dự Diễn đàn pháp luật quốc tế Saint-Peterburg thường niên, ký kết và triển khai Chương trình hợp tác Đối thoại nhà nước pháp quyền với Bộ Tư pháp và bảo vệ người tiêu dùng Liên bang Đức (giai đoạn 3 năm/lần); tham dự các Hội nghị chuyên gia lập pháp châu Á thường niên do Bộ Lập pháp Hàn Quốc chủ trì, tổ chức các Phiên họp Ủy ban hỗn hợp Việt Nam - Singapore thực hiện Bản Ghi nhớ hợp tác giữa hai Chính phủ về hợp tác trong lĩnh vực pháp luật và tư pháp, đàm phán các dự án hợp tác với Nhật Bản, Hàn Quốc, Canada…, trao đổi các đoàn công tác, phối hợp tổ chức các hội nghị, hội thảo, tọa đàm trong các lĩnh vực cụ thể.

Đặc biệt, Bộ Tư pháp cũng tham gia tích cực vào các hoạt động đối ngoại cấp cao của Đảng và Nhà nước thông qua việc Lãnh đạo Bộ tham gia các đoàn công tác của Lãnh đạo chủ chốt của Đảng và Nhà nước thăm chính thức các quốc gia đối tác. Trong giai đoạn 2021 - 2025, Lãnh đạo Bộ đã tham gia 21 đoàn, trong đó riêng năm 2025 tham gia 04 đoàn và đã ký kết nhiều văn kiện hợp tác nhân các chuyến thăm này.

Thể hiện vai trò chủ động, trách nhiệm trên bình diện đa phương khu vực và toàn cầu

Trên bình diện đa phương khu vực và toàn cầu, Bộ Tư pháp đã luôn thể hiện vai trò chủ động, trách nhiệm khi tham gia tích cực, hiệu quả tại Hội nghị Bộ trưởng Tư pháp các nước ASEAN lần thứ 13 (ALAWMM 13). Tại Hội nghị này, Đoàn Việt Nam đã đóng góp nhiều ý kiến quan trọng vào Tuyên bố chung, tham gia thống nhất và ký Hiệp định ASEAN về dẫn độ, cùng trao đổi về các nội dung liên quan đến chuyển giao người bị kết án, tư pháp hình sự, hài hòa hóa pháp luật thương mại..., đưa ra sáng kiến tổ chức Diễn đàn Pháp luật ASEAN 2026 tại Việt Nam với chủ đề “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong công tác xây dựng và thực thi pháp luật trong kỷ nguyên số”.

Các đại biểu tham dự chụp ảnh lưu niệm tại Hội nghị Tư pháp các tỉnh có chung đường biên giới Việt Nam - Trung Quốc lần thứ nhất.

Bên lề Hội nghị ALAWMM 13, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh đã có một số cuộc gặp song phương với Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Campuchia, Bộ trưởng Bộ Pháp luật Singapore, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nhật Bản để thảo luận về các vấn đề hai bên cùng quan tâm. Kết quả tích cực từ Hội nghị này tạo tiền đề quan trọng để triển khai các sáng kiến, hoạt động hợp tác cụ thể cả nội khối và ngoại khối, hoàn thành mục tiêu củng cố pháp quyền, hướng tới một ASEAN công bằng, an toàn và thịnh vượng.

Bên cạnh đó, Bộ Tư pháp cũng thúc đẩy hợp tác thực chất với Liên minh châu Âu thông qua cơ chế hợp tác trong Tiểu ban Quản trị tốt, Pháp quyền và Quyền con người thuộc Ủy ban hỗn hợp Việt Nam - EU và tiếp tục phối hợp quản lý thực hiện Dự án Tăng cường pháp luật và tư pháp tại Việt Nam giai đoạn 2018 - 2025 (EU JULE I), đàm phán, phê duyệt và triển khai Dự án Tăng cường pháp luật và tư pháp tại Việt Nam giai đoạn 2026 - 2030 (EU JULE II). Thực hiện tốt vai trò cơ quan đầu mối quốc gia và từng bước khai thác hiệu quả hoạt động hợp tác trong khuôn khổ Tổ chức quốc tế về Luật phát triển (IDLO), trong đó Bộ Tư pháp đã đề cử thành công 01 đại diện tham gia vị trí thành viên Hội đồng tư vấn của IDLO nhiệm kỳ 2021 - 2024 và nhiệm kỳ 2024 - 2028.

Trong bối cảnh Việt Nam đã trở thành quốc gia có mức thu nhập trung bình, nguồn vốn ODA có xu hướng giảm bớt, Bộ Tư pháp vẫn luôn chủ động vận động, đàm phán, ký kết và quản lý thực hiện hiệu quả nhiều chương trình, dự án, phi dự án hợp tác với các đối tác như JICA - Nhật Bản, EU, WB, các cơ quan của Liên hợp quốc (UNDP, UNICEF, UNWOMEN, UNHCR…), nhằm tranh thủ nguồn lực và các hỗ trợ kỹ thuật của đối tác phục vụ việc thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm của Bộ, ngành Tư pháp. Công tác quản lý dự án bảo đảm chặt chẽ, đúng quy định, phục vụ thiết thực, hiệu quả, góp phần bổ sung nguồn lực có giá trị cho các hoạt động chuyên môn trọng tâm của Bộ, ngành, bảo đảm các vấn đề về an ninh chính trị nội bộ, an ninh đối ngoại khi triển khai các chương trình, dự án, phi dự án do Bộ Tư pháp là cơ quan chủ quản.

Công tác đối ngoại nhân quyền tiếp tục được quan tâm thực hiện phù hợp với chức năng, nhiệm vụ được giao. Bộ Tư pháp đã ban hành và đang tích cực triển khai Đề án đổi mới công tác quyền con người giai đoạn 2024 - 2030. Đặc biệt, tháng 7/2025, Bộ Tư pháp đã chủ trì, phối hợp với các cơ quan bảo vệ thành công Báo cáo quốc gia lần thứ tư của Việt Nam thực thi Công ước quốc tế về các quyền dân sự, chính trị (ICCPR) tại Phiên đối thoại của Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc tại Geneva, thể hiện cam kết mạnh mẽ và trách nhiệm của Việt Nam trong bảo vệ và thúc đẩy quyền con người trước cộng đồng quốc tế.