Theo Phòng Dân tộc huyện Krông Pa, thời gian qua, nạn tảo hôn trong vùng đồng bào DTTS giảm nhưng vẫn còn ở mức cao. Năm 2023, toàn huyện có 61 cặp tảo hôn (giảm 10 cặp tảo hôn so với năm 2022) và 1 cặp hôn nhân cận huyết thống.
Tỉnh Gia Lai đang thực hiện Đề án “Giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết giai đoạn 2017 - 2025” và mới sơ kết 3 năm thực hiện đề án. Với địa bàn xã Đất Bằng, thực trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết trong những năm gần đây diễn ra như thế nào, thưa ông?
- Đất Bằng là xã vùng sâu, vùng xa của huyện Krông Pa, Gia Lai có 4 buôn gồm: Ia Rnho, Ia Rpua, Ia Prong, Ma Giai, với gần 2.000 hộ và gần 5.000 khẩu, chủ yếu là đồng bào DTTS. Đề án “Giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết giai đoạn 2017 - 2025” được 3 cấp chính quyền từ tỉnh đến xã thực hiện đồng bộ, quyết liệt tập trung vào tuyên truyền, vận động trên nhiều kênh, như: tuyên truyền khi tổ chức họp dân, tuyên truyền trực tiếp tới từng đối tượng, tuyên truyền ở các trường học… Kết quả tình trạng tảo hôn mấy năm gần đây có giảm nhưng chưa đáng kể.
Giai đoạn 2010 - 2015, xã cũng đã ra nghị quyết, tham mưu để xóa bỏ những phong tục tập quán lạc hậu như thách cưới 3 - 4 con bò, tiền 5 - 10 triệu đồng, chưa kể tiền góp làm đường cho buôn làng, phía Nam thị trấn thách cưới cao. Đồng bào DTTS ở đây theo chế độ mẫu hệ nên nhà gái phải nộp tiền cho nhà trai - điều này gây rất nhiều khó khăn cho nhà gái khi có con đến tuổi lập gia đình…
Theo ông, đâu là nguyên nhân dẫn đến tảo hôn và hôn nhân cận huyết ở địa phương và có người dân nào bị xử lý khi vi phạm tảo hôn, hôn nhân cận huyết chưa?
- Nhận thức của thế hệ trẻ về tác hại của tảo hôn, hôn nhân cận huyết còn thấp. Bên cạnh đó, còn do ảnh hưởng của phong tục tập quán, phụ nữ quá tuổi chưa lập gia đình lo bị “ế chồng” và do mong muốn của cha mẹ, anh em, họ hàng mong con gái có chồng sớm, đỡ được mối lo trong nhà. Tình trạng tảo hôn trong vùng DTTS còn phổ biến bởi công tác tuyên truyền ở đây gặp nhiều khó khăn do ảnh hưởng của những quan niệm lạc hậu, chế độ mẫu hệ, tục nối dây, tục hứa hôn, nội hôn tộc người, ngoại hôn dòng họ tính theo họ mẹ. Đối với họ, việc bỏ tiền ra cưới vợ, gả chồng sớm cho con cái cũng đồng nghĩa với việc trong nhà sẽ có thêm người, thêm lao động để làm nương, làm rẫy. Do vậy, những chính sách tuyên truyền của địa phương chưa đạt được hiệu quả.
Như tôi đã nói, phong tục lạc hậu ăn sâu vào cộng đồng DTTS ở vùng sâu, vùng xa. Nhiều dân tộc quan niệm, cùng họ thì không được lấy nhau nhưng khác họ có thể lấy nhau, kết hôn như vậy họ hàng càng thêm thân thiết, giữ được tài sản, không lo mất tài sản cho người ngoài… Đây là điều khiến cho tình trạng hôn nhân cận huyết vẫn còn, tuy nhiên không nhiều như trước. Từ trước đến giờ, ở xã chưa xử lý trường hợp tảo hôn, hôn nhân cận huyết nào.
Xin ông cho biết những khó khăn của chính quyền xã trong việc đẩy lùi nạn tảo hôn và hôn nhân cận huyết ở vùng đồng bào DTTS. Theo ông, cần có những biện pháp nào để giảm số người tảo hôn, hôn nhân cận huyết?
- Khó khăn của chính quyền trong việc đẩy lùi tảo hôn và hôn nhân cận huyết phần lớn do phong tục tập quán. Thời gian qua, xã đã tăng cường tuyên truyền, vận động bà con qua nhiều kênh: giáo dục, răn đe để người dân nhận thức được tác hại của tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống. Chúng tôi đã và đang tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền rộng rãi đến từng hộ gia đình về công tác dân số - kế hoạch hóa gia đình, áp dụng các biện pháp tránh thai trong độ tuổi sinh sản, vấn nạn tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống…
Để triển khai có hiệu quả, giảm tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết, cần tăng cường tuyên truyền, vận động người dân, đặc biệt là ở lứa tuổi thanh, thiếu niên qua nhiều kênh. Và cũng cần có biện pháp xử lý hành chính thì mới có thể giảm được. Trong đó, Hội Liên hiệp Phụ nữ và Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là lực lượng nòng cốt, đi đầu trong việc tuyên truyền vận động và có biện pháp, mô hình cụ thể. Nhà trường sát sao tuyên truyền để học sinh biết, tảo hôn là vi phạm pháp luật, đồng thời có biện pháp quản lý để các em không bỏ học giữa chừng…
Cảm ơn ông đã chia sẻ!
Theo dõi chúng tôi trên:
(PLM) - WHO đánh giá nguy cơ Ebola xâm nhập Việt Nam ở mức thấp, Bộ Y tế đã tổ chức họp khẩn, siết giám sát cửa khẩu và chuẩn bị kịch bản ứng phó trước diễn biến phức tạp tại Congo, Uganda.
(PLM) - Sáng ngày 23-5, Đoàn đại biểu Bộ Tư pháp do đồng chí Hoàng Thanh Tùng, Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp làm Trưởng đoàn và đoàn công tác gồm các thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh, Đặng Hoàng Oanh, Nguyễn Thanh Tú, Mai Lương Khôi cùng các đơn vị trực thuộc bộ đã tới thăm, dâng hương hoa tại Khu di tích Quốc gia đặc biệt Tân Trào.
(PLM) - Đường đá cổ Pavi, là sợi dây kết nối lịch sử giữa tỉnh Lai Châu và Lào Cai, không chỉ là một lối đi, mà là một hành trình thức tỉnh tâm hồn. Được xây dựng từ năm 1920, dưới thời Pháp thuộc, đến nay, trải qua bao mưa nắng, con đường đá vẫn trơ gan cùng tuế nguyệt, rêu phong phủ kín, để rồi những năm gần đây, khi những tín đồ du lịch khám phá tình cờ "đánh thức", nó mới thực sự trở thành một huyền thoại du lịch. Theo dự kiến, giải leo núi “Bước chân trên mây” mùa 3 chinh phục cung đường “Con đường đá cổ Pa Vi” tại xã Sin Suối Hồ sẽ được Báo Pháp luật Việt Nam phối hợp với Sở Văn Hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lai Châu tổ chức vào cuối tháng 10 năm 2026.
(PLM) - Những video chỉ kéo dài vài chục giây đang dần trở thành hình thức giải trí quen thuộc của giới trẻ trên môi trường số. Tuy nhiên, phía sau cảm giác thư giãn tức thời ấy là nguy cơ suy giảm khả năng tập trung, lệ thuộc vào kích thích nhanh và thay đổi thói quen tiếp nhận thông tin mà nhiều người không hề nhận ra.
(PLM) - UBND TP. Hà Nội đang lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết Quy định chính sách, biện pháp, tiêu chí, điều kiện thực hiện dự án cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị trên địa bàn Hà Nội.
(PLM) - Bộ Xây dựng vừa có báo cáo về phát triển nhà ở xã hội, triển khai thành lập, đưa vào hoạt động Quỹ nhà ở quốc gia và phát triển nhà ở cho thuê.
(PLM) - Tại dự thảo Nghị quyết cơ chế, chính sách về đầu tư, phát triển và hỗ trợ nhà ở trên địa bàn thành phố, Hà Nội đề xuất các cơ chế ưu đãi như quỹ đất, nguồn vốn, chủ trương đầu tư.
(PLM) - Hội thao Đặc công toàn quân 2026 sôi nổi tại Trường Sĩ quan Đặc công, quy tụ hơn 700 cán bộ, chiến sĩ tranh tài, lan tỏa tinh thần “Khỏe để bảo vệ Tổ quốc”, hun đúc bản lĩnh, ý chí quyết thắng người lính đặc công.
(PLM) - Theo Dự thảo nghị định hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Xây dựng mà Bộ Xây dựng đang trình Chính phủ, nhà ở riêng lẻ quy mô dưới 7 tầng có tổng diện tích sàn xây dựng dưới 500m2 sẽ được miễn phép xây dựng.
Sau 5 tháng triển khai đồng bộ các giải pháp xử lý “điểm nghẽn” về trật tự đô thị và ùn tắc giao thông, nhiều tuyến phố ở Thủ đô đã có những chuyển biến rõ nét. Bên cạnh việc siết chặt quản lý vỉa hè, lòng đường và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong giám sát, xử lý vi phạm của lực lương chức năng.
