Đẩy mạnh cải cách hành chính, đơn giản hóa thủ tục xuất, nhập cảnh

Bổ sung một số thủ tục nộp hồ sơ trên môi trường điện tử

Báo cáo tại cuộc họp, Đại tá Vũ Văn Hưng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý xuất nhập Cảnh, Bộ Công an nêu rõ: Ngày 15/7/2021, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 76/NQ-CP về Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2021 – 2030. Để triển khai thực hiện mục tiêu cải cách thủ tục hành chính tại Nghị quyết này, ngày 25/12/2021 Bộ Công an đã ban hành Quyết định phê duyệt danh mục dịch vụ công trực tuyến mức độ 3, mức độ 4 cung cấp trên Cổng dịch vụ công Bộ Công an năm 2022.

Theo đó, Bộ Công an sẽ triển khai thực hiện các thủ tục hành chính ở dịch vụ công trực tuyến toàn trình, một phần. Qua nghiên cứu, rà soát Bộ Công an thấy để bảo đảm cơ sở pháp lý thực hiện các thủ tục hành chính liên quan đến xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam ở mức độ 4 cần sửa đổi, bổ sung một số quy định của Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam.

Việc sửa đổi nhằm bảo đảm cơ sở pháp lý cho việc thực hiện cấp, trình báo mất và khôi phục giá trị sử dụng của hộ chiếu phổ thông qua Cổng dịch vụ công. Góp phần đơn giản hóa thủ tục, tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi cho công dân Việt Nam trong việc cấp giấy tờ xuất nhập cảnh; nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước về xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam và tạo sự đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật.

Hồ sơ đề nghị xây dựng Luật nêu lên 2 chính sách bao gồm: Chính sách cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực xuất nhập cảnh của công dân Việt Nam. Chính sách tạo điều kiện thuận lợi cho công dân Việt Nam trong việc xin thị thực của nước ngoài và trong quá trình xuất cảnh, nhập cảnh; nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực quản lý xuất nhập cảnh của công dân Việt Nam; đảm bảo tính đồng bộ của hệ thống pháp luật

Cụ thể, chính sách 1 bổ sung hình thức nộp hồ sơ trên môi trường điện tử đối với các thủ tục: đề nghị cấp hộ chiếu phổ thông, báo mất hộ chiếu phổ thông trên môi trường điện tử, khôi phục giá trị sử dụng của hộ chiếu phổ thông. Đối với thủ tục đề nghị cấp hộ chiếu phổ thông ở trong nước: bãi bỏ quy định nộp bản chụp Chứng minh nhân dân hoặc Thẻ căn cước công dân đối với trường hợp có sự thay đổi thông tin về nhân thân so với thông tin trong hộ chiếu đã cấp lần gần nhất và bãi bỏ quy định nộp Bản sao giấy khai sinh hoặc trích lục khai sinh đối với người chưa đủ 14 tuổi. Phân cấp giải quyết việc trình báo mất hộ chiếu phổ thông từ cấp Cục Quản lý xuất nhập cảnh về Công an cấp tỉnh, từ Công an cấp tỉnh về Công an cấp huyện, từ Công an cấp huyện về Công an cấp xã.

Còn chính sách 2 bao gồm các nội dung: quy định thông tin trên giấy tờ xuất nhập cảnh bao gồm cả thông tin về “nơi sinh”; bổ sung quy định thu thập thông tin về nơi sinh vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam. Quy định về việc hủy giá trị sử dụng hộ chiếu phổ thông đối với các trường hợp đã được cấp hộ chiếu mà không đến nhận kết quả. Sửa đổi, bổ sung quy định về các trường hợp, trình tự, thủ tục cấp hộ chiếu phổ thông theo thủ tục rút gọn theo hướng mở rộng đối tượng được cấp hộ chiếu phổ thông theo thủ tục rút gọn…

Đề nghị mở rộng đối tượng được cấp hộ chiếu rút gọn

Phát biểu tại cuộc họp, đại diện Bộ Quốc phòng cho biết theo quy định của Luật Quốc phòng, Luật Biên phòng Việt Nam và các văn bản pháp luật có liên quan, Bộ Quốc phòng có thẩm quyền ký kết thảo luận quốc tế; chủ trì, phối hợp tham mưu cho Chính phủ ký kết điều ước quốc tế về quốc phòng, biên phòng, trong đó có nội dung liên quan đến xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam. Do đó đề nghị nghiên cứu, chỉnh lý các nội dung của Luật đảm bảo phù hợp chức năng, nhiệm vụ của Bộ Quốc phòng, Bộ Ngoại giao và Bộ Công an; thống nhất, đồng bộ với quy định trong các văn bản luật khác, nhất là Luật Điều ước quốc tế, Luật Quốc phòng và Luật Biên phòng Việt Nam.

Còn theo đánh giá của đại diện Bộ Ngoại giao, đối tượng được cấp hộ chiếu rút gọn theo Luật hiện nay rất hẹp, chỉ gồm những người bị mất hộ chiếu, không bao hàm nhiều diện đối tượng không mang hộ chiếu mà cần về nước ngay như người không được phía nước ngoài cho cư trú, nạn nhân mua bán người; ngư dân, người có nhu cầu khẩn cấp cần được về Việt Nam gấp hay một số đối tượng khác. Mặt khác, việc xác minh nhân thân của cơ quan chức năng trong nước để cấp hộ chiếu theo thủ tục rút gọn vẫn mất nhiều thời gian, nhiều trường hợp quá thời hạn quy định là 2 ngày làm việc theo điểm d khoản 1 Điều 18.

Do vậy, để đáp ứng nhu cầu bảo hộ công dân, nhất là đối với những công dân thuộc nhóm đối tượng yếu thế hoặc trong tình huống khẩn cấp, Bộ Ngoại giao đề nghị mở rộng đối tượng được cấp hộ chiếu rút gọn. Trường hợp cơ quan đại diện có đủ căn cứ cấp hộ chiếu thì chủ động quyết định cấp ngay, trường hợp cơ quan đại diện chưa đủ căn cứ cấp hộ chiếu thì cho phép xác minh nhân thân trực tiếp với địa phương nơi đương sự cư trú để làm căn cứ cấp hộ chiếu.

Lãnh đạo Cục Hộ tịch, quốc tịch, chứng thực (Bộ Tư pháp) bày tỏ đồng tình với việc bãi bỏ quy định nộp Bản sao giấy khai sinh hoặc trích lục khai sinh đối với người chưa đủ 14 tuổi và bổ sung thông tin “nơi sinh” trên giấy tờ xuất nhập cảnh. Về vấn đề này, Cục Kiểm tra Văn bản quy phạm pháp luật và Cục Công nghệ thông tin (Bộ Tư pháp) đề nghị Bộ Công an cần thống nhất sử dụng cụm từ “nơi sinh” hay “nơi đăng ký khai sinh” để đảm bảo đồng bộ với Luật Căn cước công dân.

Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Nguyễn Khánh Ngọc nhận định 2 chính sách trên cơ bản phù hợp đồng thời đề nghị Bộ Công an đánh giá tồn tại, khó khăn, vướng mắc của một số quy định tại Luật hiện hành để có cơ sở kiến nghị sửa đổi. Đối với chính sách 2, cần đánh giá thêm tác động của các thủ tục hành chính. Thứ trưởng cũng yêu cầu các đơn vị thuộc Bộ phối hợp Bộ Công an sớm hoàn thiện hồ sơ trình Chính phủ theo tiến độ đề ra.