Đề xuất áp thuế 0,2% với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng, chậm đưa vào sử dụng

Quốc hội nghe Tờ trình và báo cáo thẩm tra về dự án Luật. (Ảnh: Quochoi.vn)

Bổ sung quy định về thuế suất đối với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng

Theo Tờ trình của Chính phủ về dự án Luật, chính sách thuế SDĐPNN hiện hành đã có quy định liên quan đến sử dụng tiết kiệm, hiệu quả đất đai. Tuy nhiên, Luật Thuế SDĐPNN chưa có quy định về mức thuế suất đối với đất bỏ hoang, đất không đưa vào sử dụng, đất chậm đưa vào sử dụng. Để tiếp tục thể chế hóa Nghị quyết số 21-NQ/TW về “nghiên cứu xây dựng chính sách tài chính, thuế với lộ trình phù hợp để sử dụng đất tiết kiệm, hiệu quả; tập trung khắc phục tình trạng bỏ hoang đất, chậm đưa đất vào sử dụng... chính sách thuế cao hơn đối với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng”, Chính phủ đề xuất bổ sung khoản 8 Điều 7 Luật Thuế SDĐPNN quy định: “Đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng, chậm đưa vào sử dụng áp dụng mức thuế suất 0,2% và không áp dụng hạn mức. Đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng, chậm đưa vào sử dụng thực hiện theo quy định pháp luật về đất đai”.

Thẩm tra dự án Luật, về nội dung này, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cho rằng, quy định về thuế suất SDĐPNN đối với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng, chậm đưa vào sử dụng, tính khả thi chưa cao do chưa có căn cứ xác định đối tượng chịu thuế; cơ quan thuế chưa có dữ liệu về các loại đất này; việc xác định phụ thuộc vào kết quả thanh tra, kiểm tra, xử lý, công bố công khai của UBND các cấp, cơ quan quản lý đất đai, trong khi cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia chưa hoàn thiện.

Bên cạnh đó, thực tiễn thi hành quy định thuế suất 0,2% đối với đất lấn, chiếm cho thấy số thu cả nước chỉ đạt 37,5 tỷ đồng (năm 2025), nhiều địa phương chưa chú trọng lập sổ bộ, xác định nghĩa vụ tài chính, người nộp thuế không kê khai hoặc kê khai không đúng hiện trạng sử dụng đất. Do đó, Cơ quan thẩm tra đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo đánh giá rõ khả năng tổ chức thực hiện; quy định cơ chế cung cấp, chia sẻ thông tin giữa cơ quan quản lý đất đai và cơ quan thuế, trách nhiệm của UBND các cấp trong xác định, công bố các trường hợp đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng, chậm đưa vào sử dụng làm căn cứ tính thuế, tránh tình trạng quy định nhưng không thu được.

Quy định thật rõ tiêu chí của từng trường hợp

Phát biểu tại phiên thảo luận ở Tổ về nội dung này, Đại biểu Tạ Thị Yên (Đoàn Điện Biên) bày tỏ ủng hộ việc bổ sung chính sách thuế đối với đất bỏ hoang, đất không đưa vào sử dụng, đất chậm đưa vào sử dụng. Tuy nhiên, Đại biểu cho rằng phải xử lý sự giao thoa giữa mức thuế suất 0,15% hiện hành với mức thuế suất 0,2% dự kiến bổ sung. Bởi, Luật hiện hành đã quy định mức 0,15% đối với đất chưa sử dụng theo đúng quy định. “Nếu không phân định rõ thì cùng một diện tích đất có thể được hiểu là thuộc cả 2 trường hợp và không rõ phải áp mức 0,15% hay 0,2%”, Đại biểu nói. Từ phân tích này, Đại biểu đề nghị, khi sửa Điều 7 Luật Thuế SDĐPNN, phải quy định thật rõ tiêu chí của từng trường hợp, tránh để cơ quan thuế và người sử dụng đất phải tự giải thích.

Cùng với đó, Đại biểu cũng cho rằng cần đánh giá mức thuế 0,2% có đủ để thực hiện mục tiêu chính sách hay không. “Theo tôi, nên nghiên cứu cơ chế nghĩa vụ thuế tăng theo thời gian đất bị bỏ hoang hoặc chậm đưa vào sử dụng. Một trường hợp mới chậm sử dụng và một trường hợp đã giữ đất không sử dụng trong nhiều năm không nên chịu cùng một mức như nhau”, Đại biểu nói. Ngoài ra, Đại biểu cũng cho rằng, muốn chính sách này thực hiện được, điều quan trọng nhất vẫn là dữ liệu.

Chính phủ trình Quốc hội xem xét, thông qua dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế SDĐPNN, Luật Thuế thu nhập cá nhân tại 1 kỳ họp (Kỳ họp tháng 10/2026); Luật có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/1/2027. Đại biểu Nguyễn Minh Tâm (Đoàn Quảng Trị) chỉ ra, nội dung này dự kiến có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2027, trong khi thời điểm có hiệu lực của dự thảo Luật Đất đai sửa đổi chưa được thống nhất. Bên cạnh đó, dự thảo Luật Đất đai mới đề cập đến khái niệm đất bỏ hoang, chưa quy định rõ các trường hợp đất không đưa vào sử dụng, chậm đưa vào sử dụng, cũng như tiêu chí xác định, thời gian làm căn cứ xác định các trường hợp này. “Như vậy, nếu Luật Thuế SDĐPNN có hiệu lực trước khi các quy định tương ứng của pháp luật đất đai được hoàn thiện và có hiệu lực, sẽ có thể phát sinh khó khăn trong việc xác định đối tượng chịu thuế, thời điểm áp dụng và căn cứ tính thuế; từ đó ảnh hưởng đến tính thống nhất, khả thi trong tổ chức thực hiện”, Đại biểu nói.

Do vậy, Đại biểu đề nghị Cơ quan soạn thảo phối hợp rà soát, hoàn thiện các quy định có liên quan để bảo đảm thống nhất về khái niệm, tiêu chí và thời gian xác định đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng, chậm đưa vào sử dụng giữa pháp luật thuế và pháp luật đất đai. Đồng thời, cần có quy định chuyển tiếp phù hợp, bảo đảm cơ sở pháp lý đầy đủ trước khi áp dụng mức thuế suất 0,2%, tránh phát sinh vướng mắc trong quá trình thực hiện.