Bổ sung loại hình chung cư có thời hạn
Trình bày tờ trình định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023 tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, việc sửa đổi, bổ sung Luật Nhà ở năm 2023 nhằm tiếp tục thể chế hóa chủ trương của Đảng, Nhà nước về hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; hoàn thiện môi trường pháp lý thuận lợi, minh bạch, an toàn, chi phí tuân thủ thấp; cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong đầu tư xây dựng; có chính sách phát triển nhà ở để hướng tới mục tiêu mọi người đều có chỗ ở tạo điều kiện bình đẳng cho người dân, doanh nghiệp; khắc phục các bất cập trong thực tiễn và bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật.
Về nội dung cơ bản của các chính sách thể hiện trong dự thảo, dự thảo bổ sung mới quy định về 4 loại hình nhà ở và chính sách pháp luật tương ứng đối với từng loại hình nhà ở gồm các loại nhà thương mại (trong đó có nhà ở thương mại, nhà ở thương mại giá phù hợp, nhà có mục đích lưu trú, nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân, nhà ở phục vụ tái định cư); nhà ở cho thuê (gồm nhà ở cho thuê được đầu tư bằng vốn nhà nước, vốn ngoài nhà nước; nhà lưu trú cho công nhân trong khu công nghiệp); nhà ở công vụ; nhà ở chính sách (bao gồm nhà ở cho cán bộ cao cấp của Đảng, nhà ở xã hội, nhà cho lực lượng vũ trang nhân dân, nhà ở hỗ trợ thông qua chương trình mục tiêu quốc gia) để thể chế hóa quan điểm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Thông báo số 64 của Văn phòng Trung ương.
Về phát triển nhà ở cho thuê, dự thảo bổ sung Chương mới về phát triển nhà ở cho thuê, trong đó quy định về đối tượng được thuê; hình thức phát triển thông qua vốn nhà nước, vốn ngoài nhà nước; đất, yêu cầu đối với dự án và thủ tục đầu tư dự án; chính sách ưu đãi chủ đầu tư dự án đầu tư bằng vốn tư nhân; giá cho thuê nhà ở; quản lý nhà ở cho thuê.
Về sở hữu nhà ở, dự thảo bổ sung loại hình chung cư có thời hạn, việc xác lập quyền sở hữu tài sản của người dân và quy định xử lý đối với trường hợp nhà chung cư thuộc diện bị phá dỡ. Về cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư, dự thảo bổ sung hình thức BT trong thực hiện cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư góp phần bổ sung nguồn vốn để thực hiện dự án cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư.
Bảo đảm tháo gỡ triệt để các điểm nghẽn đã được chỉ ra
Trình bày tóm tắt về định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở tại phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của QH Phan Chí Hiếu cho biết, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản nhất trí với 6 nhóm chính sách đã xác định. Đồng thời đề nghị tiếp tục rà soát, thể chế hóa đầy đủ Thông báo Kết luận số 64/TB-VPTW của Văn phòng Trung ương Đảng; một số nội dung đề xuất chính sách mới cần tiếp tục rà soát, đánh giá tác động kỹ lưỡng về sự cần thiết, cơ sở chính trị, pháp lý, thực tiễn như quy định về sở hữu nhà ở của tổ chức, cá nhân nước ngoài; quy định về sở hữu nhà chung cư có thời hạn; quy định về nhà có mục đích lưu trú; quy định về phát triển nhà ở cho cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thuộc ngành Kiểm sát nhân dân và Tòa án nhân dân.
Thường trực Ủy ban cũng đề nghị tiếp tục rà soát, đề xuất chính sách để bảo đảm tháo gỡ triệt để các điểm nghẽn đã được chỉ ra trong thực tiễn triển khai Luật Nhà ở trong thời gian qua.
Thảo luận tại phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất với mục đích, quan điểm và những nội dung chính của dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi); đánh giá dự thảo Luật cơ bản đã thể chế hóa các chủ trương, đường lối của Đảng về nhà ở, nhất là các văn bản chỉ đạo mới trong thời gian gần đây.
Các ý kiến đề nghị Chính phủ tiếp tục nghiên cứu, rà soát các nhóm chính sách và nội dung của dự thảo Luật để bảo đảm phù hợp với Nghị quyết về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai, cũng như các nghị quyết có liên quan vừa được thông qua tại Hội nghị lần thứ 3 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phát triển nhà ở và thị trường bất động sản trong tình hình mới, cùng các văn kiện khác của Đảng và chỉ đạo của cấp có thẩm quyền.
Kết luận nội dung phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đề nghị, Chính phủ tiếp tục rà soát các quy định của dự thảo Luật, bảo đảm thiết kế các công cụ quản lý hiệu quả, phù hợp với quy định của Hiến pháp; đồng thời, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, đặc biệt là với các luật có liên quan, trong đó có một số dự án luật sẽ trình Quốc hội xem xét ngay tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI.
Phó Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị tiếp tục nghiên cứu, làm rõ cơ chế, chính sách gắn với từng loại nhà ở theo chủ trương định hướng mới, bảo đảm phân rõ từng loại nhà ở. Trong đó, lưu ý rà soát các quy định về phát triển nhà ở, tránh các chính sách ưu đãi, khuyến khích đầu tư dàn trải, không có trọng tâm; có cơ chế kiểm soát phù hợp để bảo đảm đúng đối tượng được thụ hưởng.
