Ngôi đền cổ với kiến trúc độc đáo
Theo hồ sơ xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật Đền Chợ Củi (năm 1993), Đền Chợ Củi thờ Thánh Mẫu (tức Liễu Hạnh Công Chúa). Đền gồm các ban thờ Ngọc Hoàng, Thánh Mẫu, Ngũ vị Quan/Tôn ông, các Chầu/Cô, các Hoàng/Cậu; phối thờ Đức thánh Quan Hoàng Mười và Hưng Đạo Đại Vương.
Hàng năm, lễ hội Đền Chợ Củi diễn ra vào dịp ngày 3 tháng 3 Âm lịch (ngày giỗ Thánh Mẫu), ngày 20 tháng 8 Âm lịch (ngày giỗ Đức Thánh Trần) và ngày 10 tháng 10 Âm lịch (ngày giỗ Quan Hoàng Mười). Đây là những dịp đông đảo khách thập phương về chiêm bái, hành lễ với niềm tin sẽ được Thánh Mẫu, các quan lớn, các Chầu, quan Hoàng Mười và Đức Thánh Trần phù hộ.
Về mặt kiến trúc, theo thông tin được công bố bởi UBND huyện Nghi Xuân (tỉnh Hà Tĩnh), Đền Chợ Củi có cấu trúc theo kiểu chữ Tam gồm các hạng mục tam quan, hạ điện, trung điện và thượng điện, mặc dù đã trải qua nhiều lần tôn tạo nhưng vẫn giữ lại nét xưa, trang nghiêm thần bí, hài hòa với cảnh quan sông núi và tân thế của dân gian.
Tam quan đền ở cạnh liền bến sông, cao 2 tầng, có lưỡng long chầu nguyệt, đường nét uyển chuyển mà tinh xảo. Qua tam quan, vòng hồ bán nguyệt ở sân dưới của đền, qua 7 bậc thềm nữa là đến sân trên và thêm 5 bậc thềm nữa là đến đền. Tổng quan kiến trúc của ngôi đền được xây dựng theo kiểu chữ tam, bao gồm 3 toàn, mỗi toàn 3 gian.
Bố cục kiến trúc Đền Chợ Củi khác với các ngôi đền khác, ở đây các toàn được cấu tạo nối liền với nhau theo trục thần đạo và toàn bộ không gian nội điện được bố trí thành các cung thờ từ trên xuống dưới gồm cung thờ Thánh Mẫu (thờ Tam phủ), cung thờ Ngũ vị Tôn ông, cung thờ Quan Hoàng Mười, cung Chầu Mười và cung Trần Triều.
Về Quan Hoàng Mười được lập cung thờ tại Đền Chợ Củi, tương truyền là con của con trai Long thần Bát Hải Động Đình. Tuy nhiên, trong tâm thức người dân Hà Tĩnh, ông Hoàng Mười là hiện thân của Chiêu Trưng Đại vương Lê Khôi, vị tướng tài thời nhà Lê, tham gia nghĩa quân Lam Sơn lập được nhiều công lao trong công cuộc đánh đuổi giặc Minh vào thế kỷ XV. Sau khi chiến thắng khải hoàn, ông được Lê Lợi giao cho trấn giữ vùng đất Hoan Châu, tại đây ông đã có công giữ yên bờ cõi, chăm sóc vỗ về dân chúng làm ăn sinh sống, nên sau khi ông mất nhân dân lập đền thờ và rất linh thiêng.
Thăng trầm và uy nghiêm
Lịch sử khởi tạo và quá trình giữ gìn, tôn tạo Đền Chợ Củi có đóng góp không nhỏ của nhân dân địa phương, trong đó phải kể đến công lao của các thế hệ thuộc dòng họ Nguyễn Sỹ.
Hiện tại, hai anh em ruột là ông Nguyễn Sỹ Quý và ông Nguyễn Sỹ Hóa đang là đồng thủ nhang Đền Chợ Củi. Hai vị thủ nhang này cho biết, hàng trăm năm trước, cụ tổ của họ là Nguyễn Văn Tịu đã khởi dựng một cái am nhỏ tại khu đất Đền Chợ Củi ngày nay, sau đó người dân nhiều nơi di cư đến sinh sống rồi hương khói. Cụ Nguyễn Văn Tịu cũng đã cùng người dân cho dựng bia ghi lại việc hưng công tu sửa Đền.
Cũng theo ông Quý và ông Hóa, gia tộc họ Nguyễn Sỹ đã nhiều thế hệ nối tiếp việc trông coi, gìn giữ, tu bổ Đền Chợ Củi từ hàng trăm năm trước cho đến ngày nay. Trải qua năm tháng chiến tranh và những thăng trầm của lịch sử, cha mẹ của ông Quý, ông Hóa đã cùng với dân làng đứng ra bảo vệ, tu sửa và chăm lo việc hương khói tại ngôi đền. Sau khi cha mẹ qua đời, ông Quý và ông Hóa được giao lại việc trông coi, hương khói tại Đền Chợ Củi.
Theo Quyết định số 57/QĐ-VH ngày 18/01/1993 của Bộ Văn hóa Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), di tích Đền Chợ Củi được xếp hạng di tích lịch sử kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia.
Năm 2014, gia đình thủ nhang (ông Nguyễn Sỹ Quý và ông Nguyễn Sỹ Hóa) được giao chủ trì, huy động nguồn lực thực hiện công tác sửa chữa, tu bổ, tôn tạo Di tích Đền Chợ Củi theo Quyết định số 1177/QĐ-UBND ngày 28/4/2014 của UBND tỉnh Hà Tĩnh.
Qua hàng trăm năm, di tích Đền Chợ Củi được giữ gìn và tôn tạo, uy nghiêm và linh thiêng, trở thành địa chỉ du lịch tâm linh nổi tiếng, không chỉ người dân Hà Tĩnh mà người dân cả nước tìm về chiêm bái, hành lễ và vãn cảnh.
Nhất là vào những ngày lễ vào các tháng 3 và tháng 10 (âm lịch), du khách thập phương nô nức đến chiêm bái cửa Đền tấp nập, trải dải đến tận đôi bờ sông Lam.
Trong các ngày lễ, Tết, Ban Quản lý đền phối hợp với địa phương làm tốt công tác duy trì trật tự, tổ chức lễ an toàn, ngăn chặn triệt để nạn móc túi, cướp giật, lừa đảo, hành khất, đảm bảo an toàn cho du khách, cấm các hộ kinh doanh gây mất an ninh trật tự tại khu vực thờ tự, kiên quyết không để số đối tượng lưu manh hoạt động, giúp nhân dân đến du xuân được an toàn.
Theo dõi chúng tôi trên:
(PLM) - Từ tháng 3/2026, nhiều chính sách quan trọng về tiền lương, phụ cấp và mức hưởng trợ cấp bắt đầu có hiệu lực, tác động trực tiếp đến đội ngũ công chức, viên chức, người hưởng lương hưu và người lao động trên cả nước.
(PLM) - Chiều ngày 5/3, tại Hà Nội, Hệ thống Y tế MEDLATEC long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 30 năm thành lập (6/3/1996-6/3/2026) và Đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhì.
(PLM) - Nhân dịp Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3, Báo Pháp luật Việt Nam tổ chức chương trình kỷ niệm với nhiều hoạt động ý nghĩa nhằm tôn vinh vẻ đẹp, trí tuệ và sự cống hiến của nữ cán bộ, phóng viên, biên tập viên, người lao động trong toàn cơ quan.
(PLM) - Hòa chung không khí tưng bừng ngày hội tòng quân trên cả nước, sáng ngày 4/3, tại Quảng trường Pác Bó, Phường Thục Phán, Ban Chỉ huy phòng thủ khu vực 3 - Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng đã tổ chức lễ giao nhận quân năm 2026.
PLM - Vào dịp Tết Thượng Nguyên – Rằm tháng Giêng, tại Chùa Vạn Phúc đã long trọng tổ chức lễ phóng sinh, thu hút đông đảo tăng ni, Phật tử và người dân địa phương tham dự. Trong không khí trang nghiêm, thành kính, nghi thức được thực hiện theo đúng truyền thống Phật giáo, thể hiện nét đẹp văn hóa tâm linh được gìn giữ từ bao đời nay.
Chiều ngày 3/3, Bộ trưởng Bộ Tư pháp - Nguyễn Hải Ninh đã có buổi làm việc với Báo Pháp luật Việt Nam về chương trình công tác và kế hoạch truyền thông chính sách năm 2026. Tại buổi làm việc, Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh đề nghị Báo cần xây dựng tầm nhìn chiến lược cụ thể. Mục tiêu cao nhất là xây dựng Báo Pháp luật Việt Nam trở thành một thiết chế truyền thông pháp lý hiện đại, một diễn đàn chính luận thu hút đông đảo chuyên gia và nhân dân.
Ngày 5.2, Toà án Nhân dân khu vực 2 - Thái Nguyên đã mở phiên toà xét xử sơ thẩm đối với bị cáo Nguyễn Văn Dương sinh năm 1978, và bị cáo Nguyễn Văn Huấn sinh năm 1982 cả hai cùng thường trú tại tổ dân phố Sơn Tía, phường Bá Xuyên, tỉnh Thái Nguyên và đồng thời là bị hại trong vụ án hình sự sơ thẩm thụ lý số 52/2025. Tại toà đại diện Viện kiểm sát đề nghị truy tố bị cáo Dương từ khoản 2 xuống khoản 1. Đồng thời, đại diện Viện kiểm sát cũng đề nghị Hội đồng xét xử tách hành vi của bị cáo Huấn để xét xử về tội sử dụng vũ khí quân dụng trái phép đó là dùng dao xâm hại sức khoẻ của người khác theo điều 304 bộ luật hình sự.
Trong nhiều năm, nền kinh tế Việt Nam đối mặt với một nghịch lý: Nguồn lực sẵn có, khát vọng dâng trào, nhân lực dồi dào nhưng nhiều dự án vẫn "bất động" do sự chồng chéo, mập mờ của hệ thống văn bản quy phạm pháp luật. Tâm lý "sợ sai", đùn đẩy trách nhiệm đã và đang làm tê liệt dòng chảy nguồn lực quốc gia. Trước thực trạng đó, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 68-NQ/TW (phát triển kinh tế tư nhân) và Nghị quyết 66-NQ/TW (đổi mới xây dựng, thi hành pháp luật) đã mở ra một vận hội mới, cung cấp nền tảng chính trị vững chắc để "cởi trói" cho tư duy và hành động. Nhưng văn bản sẽ chỉ nằm trên giấy nếu thiếu đi sự dấn thân của đội ngũ cán bộ và sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp.
(PLM) - Giữa vùng đất Kinh Bắc giàu truyền thống, lễ hội đình – chùa Lương Xá không chỉ là ngày hội của một làng quê, mà còn là nơi lưu giữ ký ức văn hóa qua bao thế hệ. Mỗi độ xuân về, người dân Lương Xá lại nô nức trở về, hướng về đình làng – nơi hội tụ tâm linh và cội nguồn.
