1. Ở tỉnh Đắk Lắk, mùng 9 tháng Giêng âm lịch hằng năm đã thành thông lệ, người người rủ nhau lên gò Thì Thùng (xã Tuy An Tây) để xem đua ngựa. Người dân ở đây không nhớ rõ hội đua ngựa có từ bao giờ, chỉ biết rằng những ngày mới giải phóng, ở vùng núi này ngày Tết vắng vẻ, vậy là thanh niên rủ nhau dắt ngựa ra gò Thì Thùng để đua với nhau.
Gò Thì Thùng bằng phẳng và rộng mênh mông, mọc đầy hoa sim tím. Ngựa đua là những chú ngựa hằng ngày cùng họ lên rẫy thồ hàng, được khoác thêm tấm vải màu cho thêm phần long trọng. Những cô gái trong làng đến xem cũng hái những bó hoa rừng quanh đó tặng cho người chiến thắng trong cuộc đua. Rồi, thôn này thi với thôn kia, đến nay, Hội đua ngựa truyền thống gò Thì Thùng đã lan rộng ra toàn khu vực phía Đông tỉnh Đắk Lắk.
Hằng năm, Hội đua ngựa truyền thống gò Thì Thùng thường diễn ra với sự tham gia của 32 kỵ mã cùng 32 kỵ sỹ. Mỗi đợt đua, chọn 4 kỵ mã ra trường đua. Sau đó, chọn ngựa về nhất để vào thi bán kết, rồi chung kết. Các kỵ sĩ chính là những nông dân “chân lấm tay bùn”. Kỵ sĩ trẻ nhất trong hội đua khoảng 20 tuổi, kỵ sĩ lớn nhất có khi đã trên 60 tuổi. Có những kỵ sĩ đã có thâm niên hơn 40 năm đua ngựa.
Có điều khá lạ là kỵ mã tham gia cuộc đua là ngựa cái, chuyên thồ nông sản của người địa phương, còn ngựa đực chỉ được dắt đến để... làm cảnh. Ở hội đua, khán giả được thấy những kỵ mã đang băng băng trên đường đua bỗng dừng lại hất văng kỵ sỹ khiến ai cũng bất ngờ. Nhiều kỵ mã không chịu chạy hết đường đua của mình mà quay đầu hoặc lững thững đi vào khu vực tập kết hay xé cả hàng rào chạy ra ngoài theo tiếng hí của bạn tình.
Khi xuất phát thì đủ nhưng về sau cứ rớt dần, rồi khi đến đích chỉ còn dăm ba kỵ mã. Người và ngựa đều không chuyên nhưng không khí trường đua hấp dẫn. Tiếng trống giục, tiếng vỗ tay, tiếng hò reo cổ vũ đã làm cho cuộc đua tăng thêm sức nóng.
Phần thưởng cho người và ngựa về nhất là một khoản tiền nhỏ mang tính tượng trưng. Cái được lớn nhất là cả người thua, người thắng lẫn người đi cổ vũ đều cảm thấy thích thú, vui vẻ trong ngày xuân. Và, những năm gần đây, Hội đua ngựa truyền thống gò Thì Thùng là “đặc sản” trong số lễ hội xuân được tổ chức ở tỉnh Đắk Lắk.
Tại khu vực miền Trung - Tây Nguyên, Hội đua ngựa truyền thống gò Thì Thùng ở tỉnh Đắk Lắk độc đáo không nơi nào có được. Qua từng năm, hội đua được tổ chức bài bản, quy mô và chuyên nghiệp hơn. Tuy nhiên, tính dân gian, đời thường vẫn được giữ nguyên. Chính điều này làm nên sự hấp dẫn của hội đua.
2. Xưa kia, khi đường giao thông gập ghềnh, ngựa là phương tiện quan trọng để giúp người dân xã Tuy An Tây di chuyển, thồ hàng hóa, nông sản. Bây giờ, đường sá đã thông thương, thuận tiện, vì thế bóng dáng ngựa thồ cũng dần thưa vắng. Và, dù không còn được xem là phương tiện chính trong sản xuất và đời sống nhưng ngựa vẫn gắn bó với nhiều người dân. Với người dân nơi đây, nuôi ngựa không chỉ phục vụ cho sản xuất mà còn để tham gia Hội đua ngựa truyền thống gò Thì Thùng hằng năm.
Một thời, danh tiếng ngựa Tuy An vang bóng khắp vùng Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, được so sánh với ngựa Bắc Hà (Lào Cai). Sử sách còn ghi lại, anh em nhà Tây Sơn đã tuyển chọn ngựa ở vùng đất này để hình thành những đoàn Sảo Mã oai hùng, làm nên bao chiến công vang dội. Đỉnh cao là chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa đánh tan 29 vạn quân Thanh vào mùa Xuân Kỷ Dậu 1789.
Nhiều đời vua dưới triều Nguyễn, từ Minh Mạng đến Thiệu Trị cũng đều tuyển chọn ngựa ở đây để sung vào chuồng ngựa ngự dụng, nhất là ngựa có sắc trắng. Vua Minh Mạng cũng đã cho mời về kinh đô hai người dân nuôi ngựa giỏi ở vùng đất này để hướng dẫn cách nuôi tại các chuồng ngựa ngự dụng.
Bây giờ, ngang qua vùng Tuy An, nhiều người vẫn còn nghe các bà, các cô ngân nga câu ca nói về vùng đất này: “Chiều chiều mượn ngựa ông Đô/Mượn kiều chú lính đưa cô tôi về/Cô về chẳng lẽ về không/Ngựa ô đi trước, ngựa hồng theo sau/Ngựa ô đi tới Quán Cau/Ngựa hồng đủng đỉnh đi sau Gò Điều”. Những câu ca trên cho thấy ngựa đã gắn bó với đời sống người dân nơi đây từ hàng trăm năm trước.
Theo dõi chúng tôi trên:
Vừa qua, Báo PLVN nhận được Đơn kiến nghị của người dân sinh sống tại Tổ 2 Duyên Hải, phường Lào Cai, tỉnh Lào Cai về thực trạng mà các hộ dân này đang phải “đối mặt” - cứ mưa lớn là khu dân cư này sẽ có nguy cơ ngập úng cục bộ, khiến sinh hoạt của các gia đình bị đảo lộn, tài sản bị hư hỏng, thiệt hại. Nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên, ý kiến phản ánh của người dân cho rằng một phần xuất phát từ xây dựng lấn chiếm, làm thu hẹp lòng suối, gây cản trở việc lưu thông dòng chảy suối Cầu Sập. Đặc biệt, sự việc đã lặp đi lặp lại trong nhiều năm gây tâm lý bất an cho người dân khi có dự báo mưa.
PLM - Chiều ngày 3/10/2026, tại Bản du lịch cộng đồng Sin Suối Hồ (xã Sin Suối Hồ, tỉnh Lai Châu), Báo Pháp luật Việt Nam phối hợp cùng Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH-TT&DL) tỉnh Lai Châu tổ chức Hội thảo “Giải pháp đẩy mạnh xây dựng sản phẩm du lịch đặc trưng cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trên địa bàn tỉnh Lai Châu”.
(PLM) - Bước chân trên mây mùa 3 khép lại thành công trên cung đá cổ Pavi, tôn vinh vẻ đẹp kỳ vĩ và bản sắc Lai Châu, quy tụ đông đảo nhà báo, VĐV, cùng những màn tranh tài ấn tượng và cảm xúc.
(PLM) - Sáng 4/10, trong không khí háo hức và phấn khởi, hơn 100 nhà báo, phóng viên từ nhiều cơ quan báo chí trên cả nước đã có mặt tại xã Sin Suối Hồ, tỉnh Lai Châu, sẵn sàng bước vào hành trình chinh phục con đường đá cổ Pavi trong khuôn khổ Giải “Bước chân trên mây - Chinh phục con đường đá cổ Pavi năm 2026”.
(PLM) - Lần thứ ba "Bước chân trên mây" được tổ chức, tiếp tục mang đến cho các vận động viên cơ hội thử sức trên những cung đường đặc trưng của vùng cao Lai Châu. Năm nay, giải diễn ra tại bản Sin Suối Hồ - các vận động viên có cơ hội trải nghiệm nét văn hoá đặc sắc nơi đây. Hơn 100 nhà báo cùng 400 vận động viên tự do đã có mặt sẵn sàng ghi lại những khoảnh khắc đẹp tại giải leo núi “Bước chân trên mây” mùa 3.
PLM -Trước thềm Giải leo núi “Bước chân trên mây – Chinh phục con đường đá cổ Pavi năm 2026” vào ngày 4/10, hơn 100 nhà báo, phóng viên từ khắp mọi miền Tổ quốc đã có hành trình khảo sát thực địa đầy ấn tượng qua các điểm đến du lịch trọng điểm của tỉnh Lai Châu. Từ đỉnh đèo Ô Quy Hồ lộng gió, bản du lịch cộng đồng Lao Chải xanh sạch đến vườn sâm quý dưới tán rừng Khun Há, chuyến đi không chỉ mở ra góc nhìn toàn diện về tiềm năng du lịch của Lai Châu mà còn đong đầy "chất liệu sống" cho những nhà báo chắp bút, sáng tạo nội dung về quê hương, tổ quốc.
PLM - Do các nguyên đơn bị ảnh hưởng sức khoẻ và phải điều trị tại cơ sở y tế là tình tiết có căn cứ, vì vậy Hội đồng xét xử toà án nhân dân khu vực 1 - Đắk Lắk quyết định chấp nhận một phần khởi kiện của các nguyên đơn, buộc nhà hàng Vườn sính thái Mái lá phải bồi thường khoản thu nhập thực tế bị mất cho các nguyên đơn, cùng mức chi phí bồi dưỡng sức khoẻ và bồi thường tổn thất tinh thần.
PLM - Ngày 26/09/2026, TAND khu vực 4 - Thanh Hóa mở phiên tòa sơ thẩm xét xử vụ án "Tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất" giữa nguyên đơn là vợ chồng ông Lường Văn Trường, bà Nguyễn Thị Loan và bị đơn là vợ chồng ông Lê Văn Công và bà Đinh Thị Hoa. Tại phiên tòa, sau khi đánh giá khách quan, toàn diện các tài liệu, chứng cứ, Hội đồng xét xử quyết định đã chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, tuyên bố hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất là giao dịch giả tạo bị vô hiệu và buộc bị đơn phải hoàn trả lại bản chính Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho chủ sở hữu.
(PLM) - Ngày Tránh thai Thế giới 26/9 gióng hồi chuông về mang thai ngoài ý muốn và sức khỏe sinh sản. Bài viết nhấn mạnh vai trò của kế hoạch hóa gia đình, tránh thai đúng cách và bảo vệ tương lai người trẻ.
Trong chương trình “Bản lĩnh doanh nhân”, NSƯT Hoàng Hải và Á hậu 1 Hoa hậu Thế giới Doanh nhân 2018 Nguyễn Hồng Nhung cùng chia sẻ về công việc, những lựa chọn trong cuộc sống và cách họ đối diện với những khó khăn trên hành trình của mình. Hai con người, hai hành trình và hai lĩnh vực rất khác nhau. Nhưng có lẽ bản lĩnh không chỉ nằm ở việc chúng ta đạt được bao nhiêu thành công, mà còn nằm ở cách chúng ta giữ gìn những giá trị quan trọng nhất trong hành trình ấy.
