Thứ bảy 21/03/2026 21:07
Home | Pháp luật - Bạn đọc | Đừng để ma túy "mai phục" trước cổng trường!

Đừng để ma túy "mai phục" trước cổng trường!

Hết pha ma túy vào thuốc lá điện tử, thời gian qua lại rộ lên chuyện thực phẩm pha trộn với các loại ma túy mới được bán gần các cơ sở giáo dục (trường đại học, THPT và nguy hiểm hơn là cả bậc THCS)… nhằm lôi kéo, dụ dỗ học sinh, sinh viên đến với “thế giới trắng” vô cùng nguy hiểm.

Diễn biến phức tạp, khó lường

Theo cơ quan Công an, thời gian qua đã phát hiện trong một số sản phẩm thuốc lá điện tử, tinh dầu bị lực lượng chức năng thu giữ, có nghi chứa chất ma túy mới. Đáng chú ý, một loại ma túy thế hệ mới mang tên “nước vui” đang thâm nhập vào giới trẻ. Nhìn bề ngoài, không ai nghĩ bên trong chứa ma túy.

“Bánh lười" có vị socola và nho khô tẩm cần sa có khả năng làm nạn nhân chỉ thích ngủ hoặc nằm một chỗ và cười. Ảnh: CAHN
“Bánh lười" có vị socola và nho khô tẩm cần sa có khả năng làm nạn nhân chỉ thích ngủ hoặc nằm một chỗ và cười. Ảnh: CAHN

Mới đây, một trong những ổ nhóm tội phạm nguy hiểm sản xuất và điều chế thứ ma túy này tại thành phố Hồ Chí Minh, đã bị Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma tuý - Bộ Công an triệt phá sau gần 3 tháng theo dõi và xác minh. Thủ đoạn của các đối tượng là mua ma túy qua mạng xã hội, chuyển tiền qua ngân hàng, thuê các Công ty vận chuyển ma túy, phụ gia và bao bì đóng gói về tập kết tại các kho.

Để tránh bị phát hiện, các đối tượng thường xuyên thay đổi nơi cất giấu, pha chế và đóng gói ma túy. Sau nhiều tháng xác minh, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy đã lập ban chuyên án, triệt phá đường dây này.

Kết quả, ban chuyên án thu giữ hơn 217kg ma túy tổng hợp, hơn 200kg bao bì cùng nhiều phương tiện, dụng cụ pha trộn đóng gói. Ước tính, với số bao bì này, đối tượng có thể đóng gói 1 tấn ma túy “nước vui”. Tính đến thời điểm hiện tại, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy đã khởi tố vụ án, khởi tố 10 bị can. Bước đầu, cơ quan điều tra làm rõ, trong nửa năm, các đối tượng đã pha chế, đóng gói và xuất ra thị trường khoảng 750kg ma túy “nước vui”.

Điều đáng nói, đối tượng cầm đầu đường dây này lại là một phụ nữ còn khá trẻ, từng làm DJ ở nước ngoài, học được công thức pha chế ma túy “nước vui” để đem về nước, tuyển mộ thêm người, rồi sản xuất hàng loạt.

Thiếu tá Nguyễn Thế Hùng - Phó Trưởng Công an phường Phương Mai cho biết, hiện nay các loại ma túy này rất dễ trà trộn vào các loại thực phẩm, nước uống của các em học sinh nên rất nguy hiểm. Để tiếp cận các em học sinh thì các đối tượng này thường xuyên lên các nhóm kín của telegram và facebook tuyên truyền ảo giác, dùng sự phê pha, khoái cảm trong sử dụng loại ma túy này để tạo ra sức hút để các em muốn thể hiện mình phải sử dụng các chất trên.

Nói về tác hại chất kích thích, Đại úy Nguyễn Tùng Anh, Bí đoàn thanh niên, Công an huyện Đông Anh đã thông tin, thời gian qua, trên địa bàn huyện Đông Anh xuất hiện một số trường hợp học sinh tại các trường PTTH bị lôi kéo, dụ dỗ sử dụng trái phép chất ma túy và gia tăng tình trạng học sinh sử dụng thuốc lá điện tử. Cơ quan chức năng đã phát hiện chất ma túy “tẩm” trong thuốc lá điếu, dung dịch tinh dầu của thuốc lá điện tử (ADB-BUTINACA). Đây là nguy cơ rất lớn khi các loại ma túy này xâm nhập cộng đồng, đặc biệt là môi trường học đường các cấp.


Biện pháp nào ngăn chặn?


Trong phiên trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội về hàng loạt vụ việc thanh, thiếu niên sử dụng ma túy được phát hiện khiến người dân lo lắng, nhất là nguy cơ ma túy xâm nhập vào môi trường học đường, Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm cho biết: Tình trạng sử dụng ma túy có xu hướng gia tăng và ngày càng trẻ hóa. Theo thống kê, đến tháng 9/2023 toàn quốc có 213.000 người nghiện và sử dụng trái phép ma túy; trong đó có 81.000 người từ 16-30 tuổi, chiếm 38% tổng số người nghiện. Trong khi đó, ma túy ngày càng đa dạng về chủng loại, giá rẻ, dễ cất giấu, dễ sử dụng. Ma túy có thể len lỏi vào trường học, núp bóng dưới tên tem giấy, khô gà... khiến cử tri và phụ huynh lo lắng.

Vì vậy, Bộ Công an tập trung ngăn chặn nguồn cung từ bên ngoài và coi trọng giảm nguồn cầu là giới trẻ, học sinh. Bộ Công an cũng phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo tăng cường giáo dục học sinh, sinh viên, ngăn chặn ma túy xâm nhập học đường. Bộ cũng cùng các bộ ngành, đoàn thể tuyên truyền về phòng chống ma túy và các loại ma túy mới, triệt phá tụ điểm sử dụng ma túy. Song song đó, Bộ Công an cũng kiến nghị Bộ Y tế, cơ quan Quản lý thị trường tăng cường kiểm tra, không để ma túy núp bóng thực phẩm, hay ma túy núp bóng thuốc lá điện tử.

Tại Hà Nội, thời gian qua, Công an Thành phố đã tích cực phối hợp với lực lượng chức năng, Công an các địa phương và nhà trường trên địa bàn đẩy mạnh công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức cho học sinh, thanh - thiếu niên về tác hại của ma túy. Qua đó, vận động học sinh tích cực tham gia phòng, chống ma túy, tố giác tội phạm, đồng thời tổ chức cho học sinh, cam kết “nói không với ma túy”.

Nhằm phòng ngừa tội phạm và tệ nạn ma túy phức tạp “len lỏi” vào học đường,mỗi năm học, trường THCS Nguyễn Du (quận Nam Từ Liêm, Hà Nội) lại có một sáng kiến để đổi mới công tác tuyên truyền và khéo léo lồng ghép vào các tiểu phẩm dễ hiểu, phù hợp với lứa tuổi học sinh. Các tiểu phẩm không chỉ giúp các em nhận biết một số chất ma túy thường gặp như heroin, ketamin, methamphetamin, thuốc lắc… hiểu được tác hại của ma túy và thuốc lá điện tử, mà các báo cáo viên (là những chiến sĩ Công an) còn hướng dẫn học sinh cách phòng tránh khi bị đối tượng dụ dỗ, lôi kéo tham gia hoạt động phạm tội về ma túy…

Những năm qua, trường THCS Nguyễn Du luôn xác định công tác giáo dục pháp luật là một trong những nhiệm vụ trọng tâm để hình thành nhân cách học sinh. Cô Nguyễn Thị Lý - Hiệu trưởng trường THCS Nguyễn Du cho biết, Ban Giám hiệu nhà trường đã tổ chức nhiều hoạt động khác nhau để nâng cao nhận thức của học sinh, thanh, thiếu niên về tác hại của ma túy. Qua đó, nhà trường vận động học sinh tích cực tham gia phòng, chống ma túy, tố giác tội phạm đồng thời tổ chức cho học sinh, cam kết “nói không với ma túy”.

Minh Phương (https://laodongthudo.vn/dung-de-ma-tuy-mai-phuc-truoc-cong-truong-163536.html)

Tags:

Bài liên quan
Tin bài khác
Có được hưởng trợ cấp nếu công tác trước khi xã được công nhận vùng đặc biệt khó khăn?

Có được hưởng trợ cấp nếu công tác trước khi xã được công nhận vùng đặc biệt khó khăn?

(PLVN) - Liên quan tới câu hỏi của bạn đọc về việc công chức nhận nhiệm vụ tại địa bàn chưa được công nhận là vùng đặc biệt khó khăn, nhưng sau đó được bổ sung vào danh sách, thì có được hưởng trợ cấp lần đầu không, Bộ Nội vụ đã có phản hồi.
Trúng tuyển công chức trước năm 2026 có được xếp lại lương theo Thông tư mới?

Trúng tuyển công chức trước năm 2026 có được xếp lại lương theo Thông tư mới?

(PLVN) - Sau khi Bộ Nội vụ ban hành Thông tư số 01/2026/TT-BNV về xếp lương đối với người được tuyển dụng vào công chức mà trước đó đã có thời gian công tác và đóng bảo hiểm xã hội, nhiều người quan tâm đến việc liệu quy định này có áp dụng cho các trường hợp đã trúng tuyển trước đó hay không.
Truy nã Phan Quang Hoà vì tổ chức cho người khác trốn đi nước ngoài

Truy nã Phan Quang Hoà vì tổ chức cho người khác trốn đi nước ngoài

(PLVN) - Cơ quan An ninh điều tra Công an TP Hà Nội vừa phát đi thông báo truy nã đối tượng Phan Quang Hoà (SN 1957) về hành vi tổ chức cho người khác trốn đi nước ngoài.
Người mất mạng, kẻ tù chung thân sau câu nói "chắc gì đã nhiều tiền hơn"

Người mất mạng, kẻ tù chung thân sau câu nói "chắc gì đã nhiều tiền hơn"

Sau câu nói, “chắc gì anh đã nhiều tiền hơn tôi”, Quảng bị ông T. tát. Quảng về nhà lấy hung khí quay lại đánh dẫn đến ông T tử vong. Bị cáo mới bị tòa tuyên án tù chung thân...
Cựu cán bộ phường chiếm đoạt hơn 10 tỷ đồng bị tuyên 22 năm tù

Cựu cán bộ phường chiếm đoạt hơn 10 tỷ đồng bị tuyên 22 năm tù

Ngày 20/3, TAND TP Hà Nội đưa bị cáo Nguyễn Thị Nhung (sinh năm 1989, ở Hà Đông) ra xét xử về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản và Làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức.
Triệt phá "công xưởng kem trộn" gắn mác made in Mỹ, Thái Lan

Triệt phá "công xưởng kem trộn" gắn mác made in Mỹ, Thái Lan

PLVN - Lợi dụng tâm lý sính ngoại, ham làm trắng nhanh của một số người tiêu dùng, các đối tượng đã nhập nguyên liệu không rõ nguồn gốc rồi tự sản xuất tại TP HCM, tự in ấn bao bì, gắn mác các nhãn hiệu nổi tiếng có xuất xứ từ Mỹ, Thái Lan để bán ra thị trường, thu lợi hàng tỷ đồng.
Tuyên án đối tượng giết người sau va chạm vỏ lãi trên biển

Tuyên án đối tượng giết người sau va chạm vỏ lãi trên biển

TAND tỉnh An Giang mới tuyên phạt bị cáo Trương Văn Sịl (sinh năm 1995, ngụ ấp Hòn Chông, xã Kiên Lương, tỉnh An Giang) 14 năm tù về tội giết người.
Nhóm thanh niên trộm loạt xe máy, sử dụng xe gian đánh võng, gây rối

Nhóm thanh niên trộm loạt xe máy, sử dụng xe gian đánh võng, gây rối

Gây ra loạt vụ trộm xe máy liên tỉnh, nhóm 9 đối tượng còn sử dụng xe gian để đánh võng, gây rối trật tự trước khi mang đi bán. Khi đang tìm đường trốn ra phía Bắc, cả nhóm bị bắt.
Phát hiện 3 nhóm tội phạm công nghệ cao tại Bắc Ninh do người nước ngoài điều hành

Phát hiện 3 nhóm tội phạm công nghệ cao tại Bắc Ninh do người nước ngoài điều hành

(PLVN) - Trong tháng 3/2026, Công an tỉnh Bắc Ninh liên tiếp phát hiện, bóc gỡ 3 vụ tội phạm công nghệ cao do người nước ngoài điều hành, với 43 đối tượng liên quan các hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng.
Cưỡng chế người đàn ông cản trở lực lượng chức năng làm nhiệm vụ tại cổng bệnh viện

Cưỡng chế người đàn ông cản trở lực lượng chức năng làm nhiệm vụ tại cổng bệnh viện

Công an phường Vinh Phú, tỉnh Nghệ An, mới cưỡng chế đối tượng có hành vi cản trở lực lượng thi hành công vụ tại khu vực cổng Bệnh viện tỉnh.
Đối tượng trong vụ dàn cảnh mua bán thiên thạch, cướp tiền tỷ về nước đầu thú

Đối tượng trong vụ dàn cảnh mua bán thiên thạch, cướp tiền tỷ về nước đầu thú

Biết không thể thoát tội sau khi cùng đồng bọn dàn cảnh mua bán thiên thạch tại khu phố Vĩnh Phú (phường Tuy Hòa, tỉnh Đắk Lắk) cướp 1,5 tỷ đồng, Thưng đã từ nước ngoài về đầu thú.
Khởi tố đối tượng "dâm ô với người dưới 16 tuổi" ở An Giang

Khởi tố đối tượng "dâm ô với người dưới 16 tuổi" ở An Giang

Cơ quan Cảnh sát Điều tra, Công an tỉnh An Giang mới thi hành Lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Chau Chanh (sinh năm - SN 1978, trú lại Khóm Mỹ Á, phường Chi Lăng) để điều tra về hành vi “Dâm ô đối với người dưới 16 tuổi”.
bao-anh-land
happer-vn
Thủ tướng Phạm Minh Chính: Bảo vệ an ninh mạng, an ninh dữ liệu là yêu cầu cấp bách, thường xuyên, trọng yếu

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Bảo vệ an ninh mạng, an ninh dữ liệu là yêu cầu cấp bách, thường xuyên, trọng yếu

Trong khuôn khổ các hoạt động trọng tâm nhằm tăng cường bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian mạng, ngày 21/3, tại Trụ sở Chính phủ, Ban Chỉ đạo An ninh mạng quốc gia đã tổ chức Phiên họp lần thứ I năm 2026. Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo, chủ trì phiên họp.
Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng: Thủ tướng thăm chính thức Nga, thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nga tiếp tục phát triển

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng: Thủ tướng thăm chính thức Nga, thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nga tiếp tục phát triển

Trả lời phỏng vấn báo chí trước chuyến thăm chính thức Liên bang Nga của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng cho biết, chuyến thăm có ý nghĩa toàn diện, góp phần thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nga tiếp tục phát triển mạnh mẽ, thực chất, hiệu quả và bền vững trong thời gian tới, vì lợi ích của Nhân dân hai nước, đóng góp vào hòa bình, hợp tác, phát triển ở khu vực và trên thế giới.
Giao ban Ban Chỉ đạo 57 của Bộ Tư pháp

Giao ban Ban Chỉ đạo 57 của Bộ Tư pháp

Ngày 20/3, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh, Phó Trưởng Ban thường trực Ban Chỉ đạo Bộ Tư pháp về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số (KHCN, ĐMST, CĐS) và Đề án 06 (Ban Chỉ đạo 57) đã chủ trì cuộc họp giao ban Ban Chỉ đạo 57.
Có được hưởng trợ cấp nếu công tác trước khi xã được công nhận vùng đặc biệt khó khăn?

Có được hưởng trợ cấp nếu công tác trước khi xã được công nhận vùng đặc biệt khó khăn?

(PLVN) - Liên quan tới câu hỏi của bạn đọc về việc công chức nhận nhiệm vụ tại địa bàn chưa được công nhận là vùng đặc biệt khó khăn, nhưng sau đó được bổ sung vào danh sách, thì có được hưởng trợ cấp lần đầu không, Bộ Nội vụ đã có phản hồi.
Trúng tuyển công chức trước năm 2026 có được xếp lại lương theo Thông tư mới?

Trúng tuyển công chức trước năm 2026 có được xếp lại lương theo Thông tư mới?

(PLVN) - Sau khi Bộ Nội vụ ban hành Thông tư số 01/2026/TT-BNV về xếp lương đối với người được tuyển dụng vào công chức mà trước đó đã có thời gian công tác và đóng bảo hiểm xã hội, nhiều người quan tâm đến việc liệu quy định này có áp dụng cho các trường hợp đã trúng tuyển trước đó hay không.
Truy nã Phan Quang Hoà vì tổ chức cho người khác trốn đi nước ngoài

Truy nã Phan Quang Hoà vì tổ chức cho người khác trốn đi nước ngoài

(PLVN) - Cơ quan An ninh điều tra Công an TP Hà Nội vừa phát đi thông báo truy nã đối tượng Phan Quang Hoà (SN 1957) về hành vi tổ chức cho người khác trốn đi nước ngoài.
Hà Nội: Bất an vì công trình xây dựng của hàng xóm làm tường nhà mình nứt

Hà Nội: Bất an vì công trình xây dựng của hàng xóm làm tường nhà mình nứt

Theo phản ánh, công trình xây dựng tại ngõ 76 phố Mai Dịch, phường Phú Diễn, thành phố Hà Nội, thi công thiếu an toàn, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến căn nhà của ông Hoàng Ngọc Dũng là hộ dân liền kề. Ngày 02/02, UBND phường Phú Diễn đã có quyết định số 199, xử phạt vi phạm hành chính đối với ông Bùi Trọng Giảng, là chủ sở hữu của công trình đang xây dựng, với mức xử phạt là 35 triệu đồng; vì đã tổ chức thi công xây dựng công trình vi phạm quy định về quản lý chất lượng công trình xây dựng.

Binh chủng Đặc công: 3 lần Anh hùng LLVTND - bản hùng ca của lực lượng “đặc biệt”

Binh chủng Đặc công: 3 lần Anh hùng LLVTND - bản hùng ca của lực lượng “đặc biệt”

(PLM) - Sáng 19/3, tại Hà Nội, Binh chủng Đặc công đã tổ chức buổi Gặp mặt nhân dịp đón nhận danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (AHLLVTND) lần thứ 3, kỷ niệm 59 năm Ngày truyền thống (19/3/1967 – 19/3/2026).

Sau phản ánh của báo Pháp luật Việt Nam, nhiều xưởng đốt than bị yêu cầu đình chỉ, tháo dỡ

Sau phản ánh của báo Pháp luật Việt Nam, nhiều xưởng đốt than bị yêu cầu đình chỉ, tháo dỡ

Sau khi Báo Pháp luật Việt Nam đăng tải phóng sự phản ánh tình trạng các lò đốt than có nhiều dấu hiệu vi phạm về môi trường cũng như bất cập trong công tác quản lý đất nông nghiệp trên địa bàn xã Đông Cuông, tỉnh Lào Cai. Chính quyền sở tại đã vào cuộc, phối hợp với các đơn vị chức năng tiến hành kiểm tra, xử lý, đình chỉ và yêu cầu tháo dỡ các lò đốt than trái quy định đồng thời yêu cầu khôi phục hiện trạng của đất trong thời hạn 30 ngày.

Thứ trưởng Nguyễn Thanh Ngọc yêu cầu bảo đảm chất lượng tôn vinh “Gương sáng Pháp luật”

Thứ trưởng Nguyễn Thanh Ngọc yêu cầu bảo đảm chất lượng tôn vinh “Gương sáng Pháp luật”

PLM - Sáng 19/3, tại Bộ Tư pháp, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Ngọc đã chủ trì buổi làm việc về chương trình “Gương sáng Pháp luật” năm 2026 với sự tham gia của các đơn vị liên quan.

Lần đầu tiên, kỹ thuật ghép tạng domino cứu sống nhiều bệnh nhân từ một người hiến

Lần đầu tiên, kỹ thuật ghép tạng domino cứu sống nhiều bệnh nhân từ một người hiến

(PLM) - Lần đầu tiên tại Việt Nam, kỹ thuật ghép gan domino được triển khai thành công tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, đánh dấu bước tiến vượt bậc của y học nước nhà trong lĩnh vực ghép tạng.

HƯƠNG SƠN - MIỀN KỲ SƠN TÚ THỦY

HƯƠNG SƠN - MIỀN KỲ SƠN TÚ THỦY

Lạng Sơn: Mỏ đá Lân Đa bị phản ánh gây rung chấn, bụi đá ảnh hưởng đời sống người dân

Lạng Sơn: Mỏ đá Lân Đa bị phản ánh gây rung chấn, bụi đá ảnh hưởng đời sống người dân

(PLM) - Nhiều hộ dân sinh sống tại thôn Chùa, xã Hữu Liên, tỉnh Lạng Sơn phản ánh hoạt động khai thác tại mỏ đá Lân Đa do Công ty TNHH Anh Thắng làm chủ đầu tư đã gây rung chấn nhà cửa và phát tán bụi đá ra khu vực xung quanh. Theo đó, tường nhà và sân bê tông của một số gia đình xuất hiện các vết rạn, nứt, bụi đá bám dày trên lá và quả, ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng và năng suất cây trồng.

Bầu cử 2026: Dấu mốc lịch sử của kỷ nguyên mới

Bầu cử 2026: Dấu mốc lịch sử của kỷ nguyên mới

(PLM) - Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026–2031 không chỉ là dịp để Nhân dân thực hiện quyền làm chủ, mà còn là cơ hội để tuổi trẻ thể hiện trách nhiệm với hiện tại và tương lai của đất nước.

Cử tri cả nước phấn khởi tham gia bầu cử, gửi gắm niềm tin vào những đại biểu xứng đáng

Cử tri cả nước phấn khởi tham gia bầu cử, gửi gắm niềm tin vào những đại biểu xứng đáng

(PLM) - Sáng ngày 15/3, cùng với hàng triệu cử tri trên mọi miền Tổ quốc, không khí bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026–2031 đã diễn ra trong niềm phấn khởi, tự hào. Từ đô thị đến vùng sâu, vùng xa, từ đất liền ra hải đảo, ngày hội lớn của dân tộc thực sự trở thành "Ngày hội non sông" – minh chứng sinh động cho tinh thần dân chủ, ý thức trách nhiệm và niềm tin sâu sắc của nhân dân vào chế độ, vào Nhà nước.

Những lá phiếu “đặc biệt” trong bệnh viện ngày bầu cử

Những lá phiếu “đặc biệt” trong bệnh viện ngày bầu cử

PLM - Trong không khí hân hoan của Ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026–2031, tại nhiều cơ sở y tế trên địa bàn Hà Nội, công tác tổ chức bầu cử được triển khai chu đáo, các hòm phiếu lưu động được mang đến tận buồng bệnh tạo điều kiện để mỗi cán bộ y tế, người bệnh và người nhà bệnh nhân thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân của mình.