Gây nuôi động vật hoang dã vì mục đích thương mại: Cần có khung pháp lý rõ ràng

Việc quy định cho phép gây nuôi thương mại đối với hầu hết các loài động vật hoang dã (ĐVHD) trong thời gian qua là minh chứng rõ nhất. Trong khi đó, thực tế đã và đang cho thấy không thể đánh đổi đa dạng sinh học để phát triển kinh tế. Việc phát triển kinh tế cần song hành với công tác bảo tồn đa dạng sinh học.

Hiện có nhiều cách thức vừa góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, bảo đảm sinh kế cho người dân vừa không làm tổn hại đến đa dạng sinh học. Trong đó, việc ban hành “Danh mục các loài có khả năng gây nuôi sinh sản vì mục đích thương mại” là một giải pháp rất khả thi vì tạo ra khung pháp lý rõ ràng cho người dân dễ dàng tuân thủ và giảm thiểu các khó khăn, vướng mắc trong công tác quản lý gây nuôi thương mại ĐVHD. Từ đó, giải pháp này tạo điều kiện cho người dân phát triển kinh tế, đồng thời đáp ứng mục tiêu bảo tồn đa dạng sinh học.

Theo Trung tâm Giáo dục thiên nhiên (ENV), việc ban hành “Danh mục các loài có khả năng gây nuôi sinh sản vì mục đích thương mại” sẽ giúp người dân dễ dàng biết được các loài được phép và phù hợp để nuôi thương mại. Danh mục này sẽ chỉ liệt kê các loài có đặc tính sinh thái phù hợp và giá trị kinh tế cao, từ đó bảo đảm lợi nhuận cho người nuôi. Khi có danh mục này, các rủi ro tài chính cho người dân sẽ được giảm thiểu đáng kể vì người dân không còn mạo hiểm đầu tư nuôi các loài không phù hợp với nuôi thương mại. Bên cạnh đó, việc giới hạn, chỉ cho phép nuôi thương mại những loài mà hoạt động buôn bán không tác động tiêu cực đến các quần thể loài ĐVHD trong tự nhiên sẽ bảo đảm hoạt động nuôi thương mại phù hợp với quy định pháp luật trong nước và quốc tế, đồng thời giảm thiểu việc khai thác quá mức đối với đa dạng sinh học của Việt Nam; giải quyết những tồn tại hiện có như việc sử dụng vỏ bọc trại nuôi để “hợp pháp hóa” ĐVHD bị săn bắt trái phép từ tự nhiên; làm giả, tái sử dụng giấy tờ hay các hành vi vi phạm khác đang đe dọa đa dạng sinh học của Việt Nam…

Xung quanh đề xuất ban hành “Danh mục các loài có khả năng gây nuôi sinh sản vì mục đích thương mại” cũng có nhiều quan điểm băn khoăn như nếu chỉ một số loài nhất định được phép nuôi thương mại có thể hạn chế tính đa dạng và cơ hội cho người nuôi; nuôi một nhóm loài cố định có thể dẫn đến tình trạng cung vượt cầu, hạ giá sản phẩm trên thị trường và giảm lợi nhuận…

Theo ENV, Danh mục các loài có khả năng gây nuôi sinh sản vì mục đích thương mại sẽ được cập nhật thường xuyên trên cơ sở đánh giá kĩ lưỡng, do đó những lựa chọn về loài nuôi sẽ dần được mở rộng hơn cho người nuôi trong khi vẫn bảo đảm tính bền vững và bảo tồn đa dạng sinh học. Mặt khác, Danh mục các loài có khả năng gây nuôi sinh sản vì mục đích thương mại chỉ bao gồm những loài có khả năng sinh lời về mặt kinh tế. Việc ban hành Danh mục trên thực tế lại giúp giảm tình trạng cung vượt cầu khi không khuyến khích nuôi những loài đang dư thừa hoặc không có khả năng sinh lời trên thị trường.

H.Minh