Thứ bảy 14/02/2026 13:45
Home | Văn hóa - Giải trí | Giới sáng tác Việt Nam viết về đại dịch: Khốc liệt nhưng sáng ngời niềm tin

Giới sáng tác Việt Nam viết về đại dịch: Khốc liệt nhưng sáng ngời niềm tin

(PLM) - Trải qua 2 năm với đại dịch COVID-19, nhiều tác giả Việt Nam vẫn tiếp tục dùng ngòi bút ghi lại giai đoạn lịch sử này với ký ức “không thể nào phai mờ”.

Đại dịch qua trang sách

Tại quầy sách của NXB Trẻ ở đường sách Nguyễn Văn Bình, ánh mắt Vũ Hương Thảo (21 tuổi, đến từ Hà Nội, sinh viên Trường Đại học KHXH&NV TP HCM) dừng lại ở cuốn sách “Sài Gòn chọn nhớ những điều thương”. Cuốn sách chép lại bằng lời và hình ảnh từ 25 nhà thơ, nhà văn, nhà báo, công chức, doanh nhân, nhà khoa học, vận động viên, y bác sĩ, tình nguyện viên, nhiếp ảnh gia... trong không gian "bàng hoàng và rợn ngợp" của đại dịch COVID-19, với thời gian "dường như cũng vuột khỏi tay người" và một ký ức "không thể nào phai mờ".

“Đợt dịch vừa rồi, em ở Hà Nội cùng gia đình, thấy thương Sài Gòn quá. Mình ở ngoài này, chỉ theo dõi thông tin trên các phương tiện truyền thông đại chúng, nhưng vẫn không thể cảm nhận được một cách thật sự những gì người dân tại TP HCM phải đối mặt. Khi em vào nhập học lại, cuộc sống đã trở lại bình thường rồi. Nhờ có cuốn sách này, em có thể hiểu hơn những gì đang diễn ra quanh mình mà chắc chắn sau này, con cháu em sẽ được học về nó trong sách lịch sử” - Vũ Hương Thảo cho biết.

Không khoanh tay đứng ngoài thời cuộc, thời gian qua, nhiều nhà xuất bản và các tác giả đã trở thành những “nhà viết sử”, ghi chép lại những tháng ngày không thể nào quên với Việt Nam cũng như cả thế giới. Họ đã chứng minh mình là những “thư ký trung thành của thời đại”, không dửng dưng hoặc bỏ qua một chủ đề mang tính đại sự như COVID-19. Những thông tin đến tay người đọc không phải thông tin vĩ mô mà từ câu chuyện rất đời thường, chân thực của những cá nhân trong xã hội.

Trong đó có thể kể đến cuốn “Viết từ thành phố lockdown” của nhà văn Trần Nhã Thụy và bác sĩ Nguyễn Ngọc Anh là một sự kết hợp giữa cái nhìn hiện thực sắc sảo và những kinh nghiệm y học được đưa ra phân tích; cuốn bút ký-bình luận “Khi đại dịch thế kỷ COVID-19 đi qua” của nhà văn Sương Nguyệt Minh với gần 30 bài viết xuyên suốt trong khoảng 20 tháng, viết với tâm thế tác giả như là một nhân vật, một nạn nhân của COVID-19; ấn phẩm “Cây kèn và chiếc khẩu trang” tập hợp 194 tác phẩm thuộc 5 loại hình: văn học, âm nhạc, sân khấu, mỹ thuật và nhiếp ảnh của 138 tác giả là nhà thơ, nhà văn, nhạc sĩ, đạo diễn, nhạc công… tái hiện khung cảnh TP HCM trong những ngày chiến đấu với dịch bệnh vừa qua.

Còn mãi hi vọng và tình yêu

Qua những trang sách viết về đại dịch COVID-19, người đọc thấy được tiếng thở khó, tiếng xe cứu thương, khẩu trang thành vật liền thân, ngôi nhà sau sợi dây giăng, đường sá không còn bóng người, ánh nhìn kiệt sức trong bộ đồ bảo hộ... Và những câu chuyện đời trong nghịch cảnh - cảm giác bất lực trước tử sinh; ranh giới nghiệt ngã của sự kỳ thị; cuộc ra đi không kịp lời chia tay; cái khó, cái đau, cái dằn vặt của người báo tử; nỗi ân hận về những hàn gắn không còn cơ hội thực hiện…

Nhưng đại dịch COVID-19 không chỉ có tang thương. Những trang sách không chỉ dừng lại ở việc phản ánh hiện thực khốc liệt, những sự việc mang tính thời sự cao, mà vẫn luôn ngời sáng lên niềm hi vọng, tin tưởng mãnh liệt vào cuộc sống .

Trong cuốn “Cây kèn và chiếc khẩu trang”, nhiều trang viết đã thể hiện được tinh thần này như truyện ngắn “Và chiến thắng vì tình yêu cuộc sống” (Hoài Hương), ca khúc “Đứng dậy đi em” (Vũ Hải Long), kịch “Niềm tin chiến thắng” (Nguyễn Thanh Bình), tranh sơn dầu “Thắp tin yêu” (Trần Văn Mạnh),... Đặc biệt, hình ảnh người nghệ sĩ saxophone Trần Mạnh Tuấn đem tiếng kèn đến bệnh viện dã chiến lúc nửa đêm, giữa khoảng sân lộng gió xen lẫn tiếng còi hụ xe cấp cứu cũng đã được khắc họa qua những vần thơ đầy tính nhân văn của nhà thơ Lê Tú Lệ: “Giữa cây kèn saxophone và chiếc khẩu trang/ Bầy virus đánh đu trên từng nốt nhạc… Sân bệnh viện dã chiến bỗng chốc hóa khán phòng/ Muôn ô cửa sáng đèn nghẹn ngào dự khán/ Tựa ngàn lá phổi thương đau/ Người nghệ sĩ rút hơi mình thổi vào hy vọng/ Thổi vào khát vọng sống/ Tiếng kèn vút lên kích hoạt tình người”.

Còn tại “Sài Gòn chọn nhớ những điều thương”, người đọc không khỏi ngạc nhiên và cảm phục trước một cách lựa chọn rất... Sài Gòn và cũng rất Việt Nam: "Không thể quên những điều buồn, nhưng mà tôi chọn nhớ những điều thương". Cả tập sách là góc nhìn lạc quan, buông bỏ sầu não, dưỡng nuôi hy vọng, đồng hành cùng nhau vượt qua tất cả. Niềm hạnh phúc không chỉ giới hạn ở một thành quả to lớn nào đó, mà con người nhận ra điều diệu kỳ trong những thứ bình thường, đơn sơ nhất: món trứng chiên có ít lá hành, được tặng một đòn bánh tét, được về quê cách chỗ trọ năm chục cây số, bữa cơm hàng xóm nấu treo trước cửa phòng trọ một F0; những dòng tin nhắn thay nhau báo tin, mách nước, nguyện cầu và động viên; những group Zalo, Facebook gia đình, nhóm bạn, cộng đồng nhanh chóng ra đời hỗ trợ nhau về thông tin và tinh thần…

Xem ra, chính "sự tử tế và tình yêu thương đã cứu lấy Sài Gòn" nói riêng và tất cả mọi người nói chung. Đây có lẽ là bài học sâu sắc nhất chúng ta có thể nhận được qua những trang sách ghi dấu, đồng hành cùng thời khắc lịch sử đau thương nhưng đáng nhớ, đã qua nhưng không thể lãng quên.


Thanh Mai ()

Tags:

Bài liên quan
Tin bài khác
Sinh viên Việt Nam tại Ireland trở thành cầu nối văn hóa và ngoại giao giữa hai đất nước

Sinh viên Việt Nam tại Ireland trở thành cầu nối văn hóa và ngoại giao giữa hai đất nước

Giữa mùa đông của Ireland có một khoảnh khắc khiến nhiều người Việt tại Ireland chợt thấy lòng mình ấm lại. Không phải bởi thời tiết đổi mùa, mà bởi mùi bánh chưng, tiếng trống, tà áo dài và những câu chúc đầu năm vang lên trong chương trình “Xuân Quê hương- Bính Ngọ 2026” lần đầu tiên được tổ chức tại đây.
Bật mí về điểm đến 2026 tại Việt Nam của những đám cưới của giới nhà giàu Ấn Độ

Bật mí về điểm đến 2026 tại Việt Nam của những đám cưới của giới nhà giàu Ấn Độ

(PLVN) - Những năm gần đây, tỉnh Quảng Ninh với lợi thế về cảnh quan thiên nhiên, du thuyền hạng sang và khả năng tổ chức những sự kiện quy mô lớn đang được giới nhà giàu Ấn Độ ưu tiên lựa chọn để tổ chức các lễ cưới quy mô lớn.
Lan tỏa "Quốc học" tại Hội chữ Xuân Bính Ngọ 2026

Lan tỏa "Quốc học" tại Hội chữ Xuân Bính Ngọ 2026

Chiều 11/2/2026, tại Không gian Hồ Văn, Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hội chữ Xuân Bính Ngọ 2026 khai mạc với chủ đề “Quốc học”, mở đầu chuỗi hoạt động văn hóa - nghệ thuật chào mừng xuân mới.
Phát động Cuộc thi Ảnh, Video "Tết hạnh phúc"

Phát động Cuộc thi Ảnh, Video "Tết hạnh phúc"

Cuộc thi hướng tới tôn vinh các giá trị văn hóa truyền thống của Tết cổ truyền dân tộc, từ không khí đón xuân, phong tục tập quán, đời sống sinh hoạt đến những khoảnh khắc sum vầy của gia đình, cộng đồng trong dịp đầu năm mới.
"Giữ lửa" tranh Đông Hồ

"Giữ lửa" tranh Đông Hồ

Tranh Đông Hồ không chỉ là ký ức Tết, mà còn là nơi ông bà ta gửi gắm triết lý sống an nhiên, đủ đầy và nhân ái. Từ những bức tranh treo ngày xuân đến câu chuyện của những người giữ nghề hôm nay, tranh Đông Hồ đang được nhìn nhận như một di sản sống, cần được gìn giữ và lan tỏa trong đời sống đương đại.
"Tống cựu nghinh tân" tái hiện nghi lễ cung đình đón xuân

"Tống cựu nghinh tân" tái hiện nghi lễ cung đình đón xuân

Ngày 10/2/2026 (tức ngày 23 tháng Chạp năm Ất Tỵ), tại Khu di sản Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội đã diễn ra chuỗi hoạt động tái hiện nghi lễ cung đình với chủ đề “Tống cựu nghinh tân”, mở đầu cho không gian văn hóa Tết Nguyên đán cổ truyền nơi kinh kì ngàn năm văn hiến.
"Tết với đồng bào 2026" kết nối các câu chuyện đời sống với không khí xuân ấm áp

"Tết với đồng bào 2026" kết nối các câu chuyện đời sống với không khí xuân ấm áp

Tết với đồng bào 2026 chủ đề “Từ đỉnh núi đến đại lộ mùa Xuân” là một hành trình nhìn lại một năm chuyển mình mạnh mẽ - nơi mùa Xuân của bản làng hòa chung với mùa Xuân của đất nước. Chương trình phát sóng 7h00 ngày mùng Một Tết trên kênh VTV1, 8h00 ngày mùng Một Tết trên kênh VTV5.
Vòng 13 V.League: Sức mạnh từ nhóm cuối bảng

Vòng 13 V.League: Sức mạnh từ nhóm cuối bảng

Vòng 13 V.League chứng kiến sự trỗi dậy mạnh mẽ của nhóm cuối bảng khiến cho các đại gia ngã ngựa.
Di sản xanh nơi đảo tiền tiêu Cồn Cỏ

Di sản xanh nơi đảo tiền tiêu Cồn Cỏ

(PLVN) - Nằm cách đất liền khoảng 27km, đảo Cồn Cỏ có diện tích tự nhiên 229,74ha; trong đó rừng chiếm hơn 63% tổng diện tích.
Ông Mai Xuân Hợp nói về 14 nhân sự của đội bóng

Ông Mai Xuân Hợp nói về 14 nhân sự của đội bóng

HLV Mai Xuân Hợp bày tỏ rằng 14 cầu thủ của CLB ra sân vì 4 triệu dân Thanh Hoá.
Đôc đáo phong vị ẩm thực Điện Biên

Đôc đáo phong vị ẩm thực Điện Biên

Những sản vật mộc mạc từ núi rừng qua đôi bàn tay khéo léo của đồng bào vùng cao đã trở thành những kiệt tác ẩm thực đậm đà bản sắc. Những món ăn độc đáo đó, đã được tái hiện tại Liên hoan ẩm thực “27 phong vị ẩm thực Điện Biên”, mang đến trải nghiệm thú vị cho thực khách.
Đội tuyển nữ Việt Nam tập huấn tại Trung Quốc

Đội tuyển nữ Việt Nam tập huấn tại Trung Quốc

Đội tuyển nữ Việt Nam tới Thâm Quyến, bắt đầu chuyến tập huấn hướng tới vòng chung kết châu Á 2026.
bao-anh-land
happer-vn
Đánh giá thực chất cải cách thủ tục hành chính, đề xuất giải pháp đột phá trình Bộ Chính trị

Đánh giá thực chất cải cách thủ tục hành chính, đề xuất giải pháp đột phá trình Bộ Chính trị

(PLVN) - Chiều 12/2, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh đã chủ trì buổi làm việc với Cục Kiểm soát thủ tục hành chính (KSTTHC) và các đơn vị liên quan về dự thảo Quy chế phối hợp liên ngành trong việc thực hiện nhiệm vụ cải cách thủ tục hành chính (TTHC) và dự thảo Đề cương báo cáo Bộ Chính trị về công tác KSTTHC, đề xuất giải pháp giai đoạn 2026 - 2030.
Lãnh đạo Đảng, Nhà nước vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh nhân dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ

Lãnh đạo Đảng, Nhà nước vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh nhân dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ

Nhân dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, sáng 13/2, Đoàn đại biểu Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã đặt vòng hoa, vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Từ nhà ở xã hội đến "Chiến dịch Quang Trung": Con người là trung tâm, là chủ thể của các chủ trương, chính sách

Từ nhà ở xã hội đến "Chiến dịch Quang Trung": Con người là trung tâm, là chủ thể của các chủ trương, chính sách

(PLVN) - Từ những khu nhà ở xã hội ở đô thị, khu công nghiệp đến những căn nhà được dựng lại, được xây mới trong “Chiến dịch Quang Trung” thời gian qua, có thể thấy rõ một điều: Con người không chỉ là đối tượng thụ hưởng, mà là trung tâm để thiết kế chính sách, là chủ thể để tổ chức thực hiện và cũng là thước đo cuối cùng của hiệu quả điều hành. Chính trong sự nối tiếp ấy, tư tưởng “dân là gốc” không còn là khẩu hiệu, mà trở thành hành động cụ thể, tác động tích cực đến đời sống Nhân dân.
Phát hiện đường dây đánh bạc trá hình trong trung tâm thương mại

Phát hiện đường dây đánh bạc trá hình trong trung tâm thương mại

(PLVN) - Một nhóm người tại Hà Tĩnh đã lợi dụng hình thức chơi máy điện tử “bắn cá”, “Tề Thiên” trong trung tâm thương mại để tổ chức đánh bạc bằng cách mua bán “xu”, quy đổi ra tiền mặt.
Bắt tạm giam đối tượng lừa đảo chiếm đoạt hàng tỷ đồng

Bắt tạm giam đối tượng lừa đảo chiếm đoạt hàng tỷ đồng

Ngày 11/2, Cơ quan Cảnh sát điều tra (PC01) Công an tỉnh An Giang thi hành Lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Nguyễn Hoàng Phong (SN 1976, trú xã Tân Thạnh, tỉnh An Giang) về hành vi “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.
Khởi tố, bắt tạm giam 3 đối tượng khai thác trái phép hơn 11.000 m² cao lanh

Khởi tố, bắt tạm giam 3 đối tượng khai thác trái phép hơn 11.000 m² cao lanh

Phòng Cảnh sát kinh tế Công an thành phố Huế vừa ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam 3 đối tượng về tội “Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên”.
Vịnh Hạ Long sẵn sàng đón khách dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026

Vịnh Hạ Long sẵn sàng đón khách dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026

Với lợi thế là Di sản thiên nhiên thế giới, Vịnh Hạ Long luôn là điểm đến thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước mỗi dịp Tết đến, Xuân về. Để đáp ứng nhu cầu tham quan, nghỉ dưỡng tăng cao trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, các cơ quan chức năng và đơn vị quản lý Vịnh Hạ Long đã chủ động triển khai nhiều giải pháp, sẵn sàng đón và phục vụ du khách an toàn, chu đáo.

Hơn 6 năm Hội đồng Trường Trường Đại học Luật Hà Nội: Dấu ấn đổi mới quản trị đại học

Hơn 6 năm Hội đồng Trường Trường Đại học Luật Hà Nội: Dấu ấn đổi mới quản trị đại học

PLM - Chiều 9/2/2026 vừa qua, Trường Đại học Luật Hà Nội tổ chức Hội nghị tổng kết hoạt động của Hội đồng Trường; công bố Quyết định bổ nhiệm Phó Hiệu trưởng và Quyết định thành lập Hội đồng Khoa học và Đào tạo. Hội nghị khẳng định vai trò quan trọng của mô hình hội đồng trường trong đổi mới quản trị, thúc đẩy tự chủ đại học, đồng thời định hướng phát triển nhà trường trong giai đoạn mới

Hàng hóa dịp Tết: Sôi động thị trường, cần tỉnh táo trước hàng giả

Hàng hóa dịp Tết: Sôi động thị trường, cần tỉnh táo trước hàng giả

(PLM) - Cận Tết Nguyên đán, thị trường hàng hóa trên cả nước trở nên sôi động với nhu cầu mua sắm, biếu tặng tăng cao từ chợ truyền thống đến các sàn thương mại điện tử. Tuy nhiên, cùng với không khí nhộn nhịp ấy là nguy cơ hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng gia tăng, đặc biệt ở các mặt hàng bánh kẹo, rượu bia, thực phẩm và hàng “xách tay” trôi nổi trên môi trường trực tuyến. Trước thực trạng này, phóng viên đã có cuộc trao đổi với bà Nguyễn Châu Loan – Phó Chủ tịch Hiệp hội Chống hàng giả và bảo vệ thương hiệu Việt Nam để làm rõ những rủi ro và khuyến cáo dành cho người tiêu dùng trong dịp Tết.

Lan tỏa hành động ý nghĩa ngày 23 tháng Chạp : Cứu dòng nước, rước ông Táo

Lan tỏa hành động ý nghĩa ngày 23 tháng Chạp : Cứu dòng nước, rước ông Táo

Với mục tiêu nâng cao nhận thức cộng đồng về tác hại của việc thả túi ni long, tro thờ cúng xuống môi trường nước, những năm qua, nhiều hoạt động với thông điệp “ Thả cá không thả túi nilon” đã được các đoàn thể, tổ chức chung tay với những người trẻ thực hiện nhằm thúc đẩy sự thay đổi hướng đến các hành động xanh

Trường Đại học Luật Hà Nội tổ chức Hội nghị viên chức, người lao động năm 2025

Trường Đại học Luật Hà Nội tổ chức Hội nghị viên chức, người lao động năm 2025

PLM - Chiều ngày 9/2 vừa qua, Trường Đại học Luật Hà Nội tổ chức Hội nghị viên chức, người lao động năm 2025, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ năm 2025 và thảo luận phương hướng năm 2026. Hội nghị có sự tham dự của đồng chí Trần Thu Hường - Vụ phó Vụ Tổ chức cán bộ cùng đông đảo cán bộ, công chức, viên chức và người lao động

“Tết Việt - Tết phố 2026”: Gìn giữ Tết xưa trong không gian di sản Hà Nội

“Tết Việt - Tết phố 2026”: Gìn giữ Tết xưa trong không gian di sản Hà Nội

(PLM) - Trong không khí Xuân Bính Ngọ 2026, Ban Quản lý hồ Hoàn Kiếm và phố cổ Hà Nội phối hợp với Câu lạc bộ Đình làng Việt cùng nhiều đơn vị văn hóa, nghệ thuật và cộng đồng dân cư tổ chức đoàn dâng lễ cửa đình và Lễ dựng cây Nêu với chủ đề “Tết Việt - Tết Phố 2026” tại đình Kim Ngân, phố Hàng Bạc.

Hải Phòng: Hoãn phiên toà xét xử nguyên giám đốc trung tâm giáo dục nghề nghiệp – Giáo dục thường xuyên Ninh Giang và đồng phạm

Hải Phòng: Hoãn phiên toà xét xử nguyên giám đốc trung tâm giáo dục nghề nghiệp – Giáo dục thường xuyên Ninh Giang và đồng phạm

Vừa qua, Toà án Nhân dân khu vực 13 – Hải Phòng đã mở phiên toà xét xử vụ án hình sự sơ thẩm thụ lý số 19/2025 đối với bị cáo Nguyễn Thị Phương sinh năm 1972, nguyên là Giám đốc Trung tâm giáo dục nghề nghiệp – Giáo dục thường xuyên Ninh Giang giai đoạn 2019 – 2020 do đã thanh toán khống, sai quy định, không đúng với chi phí thực tế một số hạng mục sửa chữa cơ sở vật chất của trung tâm gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước.

Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh dâng hương tại Khu di tích lịch sử của Bộ Tư pháp

Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh dâng hương tại Khu di tích lịch sử của Bộ Tư pháp

Ngày 8/02, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Thứ trưởng Bộ Tư pháp - Nguyễn Thanh Tịnh cùng Đoàn công tác của Bộ và lãnh đạo Sở Tư pháp tỉnh Tuyên Quang đã tới dâng hương tại Khu di tích lịch sử Bộ Tư pháp và Nhà lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại thôn Mới, xã Minh Thanh, tỉnh Tuyên Quang.

Bệnh viện Nhi Trung ương trao quà Tết cho bệnh nhi

Bệnh viện Nhi Trung ương trao quà Tết cho bệnh nhi

PLM - Khi mùa xuân đang đến gần, với nhiều bệnh nhi đang điều trị tại Bệnh viện Nhi Trung ương, ước mong lớn nhất vẫn là được khỏi bệnh, được sớm trở về nhà trong vòng tay gia đình. Thấu hiểu và sẻ chia với những khát khao giản dị ấy, vào 8h ngày 7 tháng 2 năm 2026 Bệnh viện Nhi Trung ương đã tổ chức chương trình trao quà xuân, mang đến niềm vui, niềm tin và hy vọng cho các em nhỏ mắc bệnh hiểm nghèo.

Bộ Tư pháp họp báo thường kỳ và gặp mặt phóng viên nhân dịp đón Tết Bính Ngọ

Bộ Tư pháp họp báo thường kỳ và gặp mặt phóng viên nhân dịp đón Tết Bính Ngọ

(PLM) - Sáng 06/02 Bộ Tư pháp đã tổ chức buổi họp báo thường kỳ và gặp mặt phóng viên các cơ quan báo chí nhân dịp Tết nguyên đán Bính Ngọ năm 2026. Tham dự buổi họp báo có Phó bí thư thường trực Đảng ủy, Thứ trưởng Bộ Tư pháp - Nguyễn Thanh Tịnh và lãnh đạo các Cục vụ trong Bộ Tư pháp. Cùng đại diện các cơ quan báo chí trung ương đã đồng hành với Bộ Tư pháp trong công tác thông tin, tuyên truyền phổ biến pháp luật.