Hà Nội: Đền Mẫu Thoải bị tố nhiều sai phạm, UBND phường Ngọc Thuỵ kêu... khó quản lý?

Đền Mẫu Thoải vi phạm TTXD, thu chi không minh bạch!

Theo phản ánh của người dân, cũng như tìm hiểu của PV báo Pháp luật Việt Nam, người dân ở tổ dân phố số 10, phường Ngọc Thụy, quận Long Biên, Hà Nội cho biết, trong suốt 25 năm qua, bà Nguyễn Thị Lệ Dung, thủ nhang ở đền Mẫu Thoải đã có nhiều việc khiến người dân trong khu vực không hài lòng, không minh bạch trong thu chi, biến đền Mẫu là tài sản chung của khu dân cư thành một mình bà quản lý,...

Cụ thể, bà Dung có hành vi lấn chiếm gần 400m2 đất sát với đền Mẫu, tự ý xây dựng không phép các công trình như tường bao quanh, nhà cho thuê không phép nhưng không bị chính quyền xử lý vi phạm theo quy định pháp luật. Phần đất xây dựng đã lấn vào hành lang bảo vệ đê của sông Hồng.

Bên cạnh đó, do có thời gian dài ở đền Mẫu nên bà Dung đã tự ý kinh doanh, cho thuê kiot bán hàng và thu lợi từ hoạt động tín ngưỡng tại đền. Việc quản lý và kinh doanh của bà không chịu bất kỳ quản lý và giám sát của chính quyền sở tại.

Bà Dung đứng ra xây dựng hoặc cải tạo đền cộng đồng dân cư không được biết, không được tham gia góp ý hay bàn bạc, chi phí xây dựng thế nào, hết bao nhiêu cũng không được công khai và minh bạch.

Các khoản thu chi tại đền không được công khai, mọi người công đức, chi phí cúng, lễ ở đền mẫu do một mình bà Dung tự ý sử dụng. Nguồn thu từ các hoạt động đến cúng lễ ở đền hàng năm với số tiền rất lớn, nhưng không được công khai, minh bạch.

Liên quan đến những phản ánh trên, bà Nguyễn Thị Lệ Dung, thủ nhang đền Mẫu Thoải cho biết, bà ra trông coi, xây dựng đền từ năm 1996 đến nay.

Thời điểm bà ra, đền có một cung Mẫu nhỏ hẹp, lụp xụp. Sau đó, bà quản lý và mọi người về thắp hương, cúng bái nhiều nên có tiền giọt dầu (tiền công đức-PV) hàng tháng. Cũng từ đây, bà Dung bắt đầu đặt viên gạch đầu tiên cho đền Mẫu Thoải cho đến ngày nay.

“Ngày xưa khi tôi quản lý đền Mẫu, muốn xây dựng tôi đều phải đi vay và tự trả bởi từ đó đến nay chính quyền không hỗ trợ kinh phí nên tôi phải kêu gọi mọi người công đức và đi vay.

Tôi vay các cô buôn bán ở chợ Đồng Xuân và có ghi trong sổ sách vay đầy đủ. Bây giờ tôi còn nợ khoảng 14 tỷ đồng”, bà Dung nói.

Theo bà Dung, đền ngày xưa thấp, bé nhưng do bà vay mượn và mọi người công đức nên xây dựng đền cao so với trước 4-5m như ngày nay. Đó vừa là công sức, trí tuệ của bà cũng như mọi người hỗ trợ, đóng góp.

Chia sẻ về thông tin xây dựng đền lấn chiếm hành lang đê điều, bà Dung cho hay, năm 2019, bà thấy các cung xây trước bị hư hỏng, xấu nên bà đã xin ý kiến phường Ngọc Thụy, quận Long Biên để sửa chữa, tu bổ và xây mới nhiều hạng mục và được chính quyền đồng ý.

Về mặt thu chi ở đền Mẫu, những người có căn quả đến đền trình đồng đều phải mất phí, sắm đàn lễ, mỗi người lễ bà thu từ 4.000.000 đồng/lần.

Trong đó, nếu tiền mọi người bỏ hòm công đức thì hàng tháng bà mời đại diện Hội quy phật tử và Đội dâng hương, ban quản lý ra đếm, ghi vào sổ đầy đủ.

Mỗi lần xây dựng, mọi người công đức cũng được ghi tên vào sổ để báo cáo, công khai. Bên cạnh đó, cũng có một số người đến cúng lễ, khi được việc đã biếu riêng bà.

“Do nợ tiền mọi người nhiều nên cuối năm, ai ở gần tôi lại đến nhà, còn ai ở xa tôi sẽ gọi điện hỏi, nếu cần thì tôi trả, tôi lại vay chỗ nọ chỗ kia”, bà Dung nhấn mạnh.

Bà Dung thông tin thêm, bà từng mời Hội quy phật tử, đội dâng hương về đền để nói về việc bà xây dựng ở đền từ khi hơn 50 tuổi và nay đã gần 80.

Bà có ý định giao lại đền cho người khác quản lý và gửi danh sách những người bà vay, có ký nhận để mọi người trả hết cho người ta nhưng không ai nhận.

Chính quyền phường Ngọc Thuỵ kêu khó quản lý

Ông Lê Anh Tuấn, Thanh tra xây dựng phường Ngọc Thụy cho biết, việc quản lý đền Mẫu Thoải, phía chính quyền gặp rất nhiều khó khăn.

“Hiện nay, chưa có quy định nào chi tiết về quản lý đình, đền chùa, mỗi địa phhương vận dụng 1 kiểu, 1 cách quản lý, chưa thống nhất. Chính quyền địa phương rất lúng túng bởi không có hướng dẫn cụ thể, chi tiết trong việc quản lý di tích này”, ông Anh Tuấn cho biết.

Ở diễn biến khác, bà Vũ Thị Mai Thi, cán bộ địa chính phường Ngọc Thụy cho biết, đền Mẫu Thoải đã được UBND quận Long Biên cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho cộng đồng dân cư, tổ dân phố số 8, 9, 10, không có tên bất cứ cá nhân nào, đền có diện tích là 3.182,4m2. Bà Dung chỉ là thủ nhang ở đền, người quản lý trông nom, thắp hương hàng ngày.

Còn ông Hoàng Đức Tùng, cán bộ văn hóa phường Ngọc Thụy cho biết, phường có ban quản lý của phường, còn lại là tiểu ban quản lý của tổ dân phố.

Phường ra quyết định công nhận tiểu ban quản lý ở tổ dân phố thông qua hội nghị của nhân dân bầu những cá nhân có hiểu biết, am hiểu về di tích, thờ cúng để tham gia tiểu ban quản lý di tích cùng xây dựng và đáp ứng yêu cầu tín ngưỡng của nhân dân tại địa bàn khu dân cư.

Năm 2006, sau khi nghỉ hưu, bà Dung ra trông nom đền Mẫu Thoải. Thời điểm này, đền có mỗi khu nhà nhỏ, đất đai chỉ còn nền móng.

Bà Dung nằm trong tiểu ban quản lý di tích cụm Trung Hà – Bắc Biên cùng 12 người nữa theo quyết định số 627 ký ngày 11/8/2020 của UBND phường Ngọc Thụy.

Về xây dựng đền Mẫu, ban quản lý và trực tiếp tổ dân phố sẽ làm báo cáo chung bằng văn bản xin ý kiến phòng văn hóa việc tu sửa các khu.

Mới nhất là năm 2019, Phòng văn hóa quận Long Biên có công văn trả lời về tu sửa cũng như cải tạo lại một số khuôn viên khi nhân dân đã phục dựng lại.

Anh Tùng chia sẻ, đền là cơ sở tín ngưỡng chưa được công nhận là di tích lịch sử mà chỉ là khu thờ cúng, tín ngưỡng của nhân dân.

Chủ trương chung của quận, tất cả các khu di tích được công nhận là di tích lịch sử văn hóa thì quận với thành phố quản lý, có nguồn đầu tư. Còn khu di tích chưa được thành phố công nhận thì sẽ chưa có nguồn của quận và thành phố cho đầu tư này.

Về thu chi, phường chỉ đạo chung, hàng tháng mở hòm công đức có sự chứng kiến của Ban quản lý di tích và ban lãnh đạo tổ dân phố sở tại.

Trong 1 năm ngoài báo cáo hoạt động chung của di tích thì người ta có thể công khai ở trên hội nghị nhân dân ở tổ dân phố trong hoạt động tổng kết cuối năm.

Lúc đó sẽ báo cáo về năm vừa qua di tích có hoạt động gì không, có tu sửa gì, tu sửa bao nhiêu, chi bao nhiêu, bao xái thực hiện hàng tháng là bao nhiêu, đèn nhang bao nhiêu, vệ sinh môi trường bao nhiêu, vệ sinh các khu xung quanh là bao nhiêu,...

Hiện nay, không có quy định nào cụ thể trong việc hướng dẫn ủy ban hay các cơ quan quản lý nguồn công đức, rất khó trong việc quản lý nguồn thu, nguồn chi của các đơn vị. Đền Mẫu Thoải chủ yếu xây dựng từ nguồn xã hội hóa tức là có tiền thì làm tiếp, cộng dồn lại qua các năm.

“Đền là của cộng đồng dân cư, sự đóng góp là xã hội hóa, tức là của cá nhân hay sự vay mượn của cá nhân để sau xã hội hóa như nào thì tiểu ban quản lý huy động. Khẳng định chủ quyền đất là đất tín ngưỡng do cộng đồng dân cư quản lý, không phải đất cá nhân”, anh Tùng nhấn mạnh.

Trước phản ánh về việc đền Mẫu không có nội quy hoạt động, giờ mở cửa, đóng cửa,... mà do một mình bà Dung quyết, anh Tùng cho hay, trước kia thì đền có nội quy ra vào, giờ mở cửa, khách ra vào, kể cả quy định nét sống văn minh nơi thờ tự, ...

Tuy nhiên, có thể do sửa chữa hoặc mọi người chưa nhìn thấy hoặc để chỗ nào khác hoặc trong quá trình tu sửa chưa treo lên hoặc do mưa gió có thể rơi xuống,... Sau thời gian giãn cách, phường sẽ kiểm tra và yêu cầu đền hoàn thiện lại.

Liên quan đến vấn đề quản lý chi phí, ông Nguyễn Văn Thuần, Trưởng tiểu ban quản lý di tích cụm Trung Hà – Bắc Biên, phường Ngọc Thụy, quận Long Biên cho biết, tiểu ban chỉ quản lý chung, quản lý về mặt tinh thần, đảm bảo đúng chủ trương, đường lối, hoạt động tín ngưỡng tôn giáo đúng theo quy định của Nhà nước,... không quản lý về mặt kinh tế, thu chi.

“Tiểu ban không quản lý thu chi ở đền mẫu mà tự đền mẫu quản lý”, ông Thuần cho hay.

Báo Pháp luật Việt Nam sẽ tiếp tục thông tin vụ việc trên.