Hà Nội kiến tạo diện mạo du lịch an toàn và bền vững

Lo mất an toàn từ những quán cà phê đường tàu

Gần đây nhất, UBND TP Hà Nội vừa có văn bản gửi Bộ Xây dựng về việc bàn giao tài sản kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia đoạn tuyến từ ga Hà Nội đến ga Gia Lâm để tổ chức cải tạo, chỉnh trang tái thiết khu vực phố cổ. Cũng trong văn bản, Hà Nội còn đề nghị Bộ Xây dựng bàn giao tài sản kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia đoạn từ ga Gia Lâm đến ga Hà Nội, hoàn thành trong quý II/2026, để thành phố triển khai công tác chỉnh trang, cải tạo không gian lịch sử - văn hóa tại phía tây khu phố cổ Hà Nội và phía đông trung tâm Hoàng thành Thăng Long.

Liên quan đến nội dung này, Cục Đường sắt Việt Nam cho rằng cần đánh giá toàn diện các tác động liên quan trước đề xuất của UBND TP Hà Nội về việc dừng chạy tàu khách trên đoạn tuyến này.

Thực tế, tuyến tàu sắt đi qua khu vực phố cổ Hà Nội trong nhiều năm qua đã trở thành hình ảnh quen thuộc, thậm chí được một bộ phận du khách xem là “trải nghiệm độc đáo”. Tuy nhiên, đằng sau sự độc đáo ấy là không ít nguy cơ tiềm ẩn về mất an toàn giao thông và xâm hại không gian di sản.

Phố cổ Hà Nội là khu vực có mật độ dân cư cao, mặt đường hẹp, nhiều tuyến phố chỉ rộng vài mét, trong khi lượng khách du lịch ngày một tăng, đặc biệt vào các mùa cao điểm. Tại khu vực “Cà phê đường tàu” đã ghi nhận tình trạng du khách tụ tập chụp ảnh, đứng sát đường ray, thậm chí tràn xuống lòng đường mỗi khi tàu chạy qua, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn nghiêm trọng. Về mặt pháp lý, hành lang an toàn đường sắt là khu vực được quy định chặt chẽ trong Luật Đường sắt và các văn bản hướng dẫn thi hành như Nghị định 100/2019/NĐ-CP, nghiêm cấm các hoạt động kinh doanh và tụ tập, cản trở hành lang an toàn giao thông đường sắt, song trên thực tế tại khu vực phố cổ, ranh giới này gần như không còn rõ ràng. Nhiều công trình dân sinh, hàng quán, hoạt động kinh doanh du lịch lấn sát đường ray, gây khó khăn cho công tác quản lý và tiềm ẩn rủi ro cao.

Trong bối cảnh đó, đề nghị dừng tuyến tàu sắt đi qua phố cổ không chỉ xuất phát từ mong muốn bảo vệ cảnh quan đô thị mà còn là yêu cầu cấp thiết nhằm bảo đảm tính thượng tôn pháp luật và an toàn cho du khách, người dân.

Hướng tới nhân rộng mô hình du lịch xanh, bảo tồn các di sản

Trong những năm gần đây, Hà Nội đang đẩy mạnh phát triển du lịch xanh như một chiến lược trọng tâm, tập trung vào sản phẩm thân thiện môi trường, giảm tác động tiêu cực và nâng cao nhận thức cộng đồng.

Chia sẻ với phóng viên Báo Pháp luật Việt Nam, ông Lại Thành Nam, Chủ tịch Liên hiệp Khoa học Công nghệ Xanh Việt Nam (USTG) nhận định, ở góc độ phát triển du lịch, việc dừng tuyến tàu sắt đi qua phố cổ không đồng nghĩa với việc đánh mất sức hút của Hà Nội, mà có thể mở ra những cơ hội mới cho du lịch xanh và bền vững. Thành phố có thể tập trung đầu tư vào các sản phẩm du lịch thân thiện với môi trường như phố đi bộ, không gian văn hóa - nghệ thuật đường phố, các tour tham quan bằng xe đạp, xe điện hoặc đi bộ có hướng dẫn. Điều này không chỉ giúp giảm áp lực lên hạ tầng giao thông mà còn mang lại trải nghiệm an toàn, sâu sắc hơn cho du khách khi khám phá đời sống, văn hóa và lịch sử của khu phố cổ.

Quan trọng hơn, du lịch xanh phải đi đôi với việc tuân thủ pháp luật và bảo đảm an toàn. Việc dừng hoạt động của tuyến tàu sắt tại khu vực tập trung nhiều di sản sẽ góp phần giúp các cơ quan chức năng dễ dàng hơn trong công tác quản lý trật tự đô thị, phòng ngừa tai nạn và xây dựng hình ảnh Hà Nội là điểm đến văn minh, an toàn, có trách nhiệm. Tuy nhiên, về lâu dài, chủ trương này cần được triển khai đồng bộ với các giải pháp quy hoạch giao thông thay thế, bảo đảm nhu cầu đi lại của người dân, đồng thời có lộ trình rõ ràng, minh bạch để tạo sự đồng thuận xã hội.