Hạ tầng - yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia

Sáng 6/8, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì buổi làm việc với Đảng ủy Chính phủ và các cơ quan về thực hiện Nghị quyết số 13-NQ/TW, ngày 16/1/2012 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI và Kết luận số 72 - KL/TW, ngày 23/2/2024 của Bộ Chính trị khóa XIII về xây dựng kết cấu hạ tầng đồng bộ nhằm đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại.

Yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia

Sau khi nghe đại diện Đảng ủy Chính phủ báo cáo và các ý kiến phát biểu tại cuộc làm việc, phát biểu kết luận, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ, hạ tầng không chỉ phục vụ cho sản xuất và đời sống mà đã trở thành một yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia. Hạ tầng phải được đánh giá bằng hiệu quả mà người dân, doanh nghiệp và nền kinh tế nhận được.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước ghi nhận, đánh giá cao sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy Chính phủ, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, sự vào cuộc của các bộ, ngành, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp và những đóng góp bền bỉ của đội ngũ cán bộ, kỹ sư, công nhân trong việc tổ chức thực hiện các công trình lớn, phức tạp trong thời gian vừa qua.

Chỉ rõ một số mặt còn hạn chế, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị phải đổi mới tư duy phát triển kết cấu hạ tầng. Trước hết, bảo đảm tính đồng bộ liên thông trong quy hoạch và đầu tư; lấy chất lượng phục vụ, lấy hiệu quả kinh tế làm mục tiêu; phát triển hài hòa hạ tầng vật chất, hạ tầng số, hạ tầng tự nhiên. Hạ tầng phải trở thành một ngành kinh tế chiến lược, tạo ra thị trường lớn để phát triển năng lực sản xuất trong nước; phát huy vai trò định hướng, dẫn dắt của Nhà nước trong huy động nguồn lực, đầu tư công tập trung vào công nghiệp nền tảng, thiết yếu liên vùng và có sức lan tỏa.

Định hướng các nhóm nhiệm vụ trọng tâm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, phải đổi mới công tác quy hoạch và tổ chức phát triển hạ tầng. Hạ tầng phải được quy hoạch thống nhất với chiến lược phát triển của đất nước, tổ chức không gian kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, đảm bảo tầm nhìn dài hạn, liên kết ngành, vùng và khả năng thích ứng với những thay đổi về công nghệ, thị trường, dân số và biến đổi khí hậu. Đảm bảo đồng bộ giữa hạ tầng kinh tế, hạ tầng xã hội, hạ tầng số, dữ liệu khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Tăng cường liên thông giữa các lĩnh vực vận tải, giữa giao thông với năng lượng, logistics, đô thị và các lĩnh vực hạ tầng kinh tế - xã hội khác. Kết nối giữa các ngành, các vùng, giữa đô thị và nông thôn, giữa trong nước và quốc tế, gắn với quốc phòng và an ninh, bảo vệ môi trường, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Hoàn thiện cơ chế phối hợp về tài chính vùng, đảm bảo các địa phương cùng quyết định góp vốn chịu trách nhiệm và hưởng lợi đối với các công trình liên vùng về hạ tầng.

Cùng với đó, đổi mới căn bản quản lý đầu tư và quản trị tài sản kết cấu hạ tầng, đề cao trách nhiệm của người đứng đầu. Nâng cao chất lượng chuẩn bị xây dựng và khai thác dự án, chú trọng quản trị toàn bộ vòng đời với công trình, chỉ quyết định đầu tư khi bảo đảm đầy đủ các điều kiện về quy hoạch đất đai, mặt bằng, vốn, vật liệu, công nghệ, nhân lực và hạ tầng kết nối có quy hoạch.

Khẩn trương xây dựng cơ sở dữ liệu thống nhất về quy hoạch, dự án và tài sản kết cấu hạ tầng, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong đầu tư, quản lý và vận hành tài sản hạ tầng quốc gia.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, hiệu quả không chỉ là tỷ lệ giải ngân mà là tiến độ, chất lượng, khả năng kết nối và hiệu quả khai thác các công trình, dự án hạ tầng trọng điểm.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại cuộc làm việc. Ảnh: nhandan.vn

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị, phải tập trung nguồn lực cho các hệ thống hạ tầng chiến lược, hoàn thiện các hành lang giao thông, logistics; phát triển vận tải thủy, đường sắt quốc gia và đường sắt đô thị gắn với chuyển giao công nghệ, phát triển công nghiệp trong nước... Đổi mới cơ chế huy động và phân bổ nguồn lực. Đầu tư công phải tạo hiệu ứng dẫn dắt và lan tỏa; tập trung cho hạ tầng nền tảng liên vùng, công trình quan trọng quốc gia, hạ tầng công ích và hạ tầng xã hội thiết yếu, quốc phòng an ninh những vùng khó khăn; khắc phục phân bổ, dàn trải kéo dài...

Làm đến nơi đến chốn và tạo ra được hiệu quả thiết thực

Nhấn mạnh về tầm nhìn đối với hệ thống hạ tầng quốc gia trong kỷ nguyên mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, những công trình được quyết định hôm nay sẽ định hình đất nước trong nhiều thập niên tới. Hạ tầng phải được chuẩn bị cho nền kinh tế tương lai, cho công nghệ mới và những rủi ro khí hậu ngày càng lớn. Đến năm 2045, Việt Nam phải có hệ thống hạ tầng đồng bộ, thông minh xanh, an toàn, có khả năng chống chịu cao, kết nối thông suốt lãnh thổ, nền kinh tế với thị trường thế giới và mọi người dân với các dịch vụ thiết yếu.

Trong chặng đường phát triển mới, hạ tầng phải dám đảm nhận một sứ mệnh lớn hơn, tạo dựng một năng lực sản xuất hiện đại, nâng cao năng suất và làm chủ công nghệ, tăng sức chống chịu và mở ra không gian phát triển mới cho đất nước. Quyết định đúng có thể mở đường cho cả một vùng, tạo cơ hội cho hàng triệu người và nâng cao vị thế của quốc gia. Ngược lại, một sự lựa chọn thiếu căn cứ có thể làm lãng phí nguồn lực và để lại gánh nặng lâu dài. Điều quan trọng là phải lựa chọn đúng, làm đến nơi đến chốn và tạo ra được hiệu quả thiết thực.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị, Ban Thường vụ Đảng ủy Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương phát huy cao nhất tinh thần trách nhiệm, đổi mới mạnh mẽ tư duy và phương thức tổ chức thực hiện, sử dụng hiệu quả từng đồng vốn và đảm bảo chất lượng của từng công trình. Để những gì được xây dựng hôm nay sẽ trở thành nền tảng vững chắc cho các thế hệ mai sau, tiếp tục xây dựng đất nước giàu mạnh, tự chủ, an toàn và phát triển bền vững.