Hóa giải tận gốc vấn nạn tấn công y, bác sĩ

Đó là chúng ta đang rất thiếu điều dưỡng, lực lượng giữ vai trò then chốt trong hệ thống y tế, từ tuyến xã, phường đến các BV tuyến cuối. Đội ngũ điều dưỡng hiện thiếu cả về số lượng, cơ cấu, chất lượng chuyên môn so với yêu cầu thực tế và mặt bằng chung. Cả nước hiện chỉ có khoảng 150 nghìn điều dưỡng, tương ứng 15 điều dưỡng/10.000 dân. Về trình độ, điều dưỡng cao đẳng chiếm gần 50%, đại học 38 - 40%, sau đại học chỉ khoảng dưới 2%.

Sự thiếu hụt cả về số và chất lượng khiến điều dưỡng phải làm việc với cường độ rất lớn, thời gian dành cho chăm sóc cơ bản, tư vấn, hỗ trợ tâm lý người bệnh còn hạn chế. Theo một khảo sát gần đây của Bộ Y tế, trung bình một điều dưỡng tại khoa hồi sức tích cực phải chăm sóc 3 - 4 người bệnh/1 ca trực; có lúc không đủ thời gian theo dõi sát diễn biến, chăm sóc toàn diện và phòng ngừa sự cố y khoa. Tại một số BV, do thiếu nhân lực điều dưỡng, công tác chăm sóc cơ bản như hỗ trợ vệ sinh cá nhân, dinh dưỡng, xoay trở phòng loét… phải nhờ đến người nhà người bệnh.

Thực tế trên mang lại nhiều hệ lụy; tạo gánh nặng cho gia đình người bệnh; tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn BV. Điều dưỡng phải làm việc trong tình trạng quá tải, trực kéo dài với cường độ cao, trong khi thu nhập và điều kiện làm việc chưa tương xứng; áp lực lớn kéo dài; không thể tránh khỏi những căng thẳng, mệt mỏi. Về phía người nhà người bệnh, đã vào BV thì hầu như ai cũng luôn trong trạng thái lo âu, căng thẳng, mệt mỏi. Mục tiêu duy nhất của cả người bệnh, người nhà bệnh nhân và nhân viên y tế là giành lại sức khỏe, tính mạng của người bệnh. Nhưng khi tất cả các bên đều stress, đều “căng như dây đàn”, thì mâu thuẫn bùng nổ là chuyện có lúc không thể kiểm soát kiềm chế và vô cùng đáng tiếc.

Để hóa giải vấn đề này, chúng ta buộc phải phát triển đội ngũ điều dưỡng; thực hiện mục tiêu Nghị quyết 20-NQ/TW năm 2017 đề ra là đến năm 2030 đạt khoảng 33 điều dưỡng/10.000 dân. Xây dựng định mức và vị trí việc làm phù hợp, làm cơ sở tăng cường tuyển dụng và bố trí đủ điều dưỡng tại các cơ sở KCB. Ưu tiên đủ điều dưỡng tại các khoa trọng điểm như hồi sức tích cực, cấp cứu, sơ sinh, lão khoa… tiến tới thực hiện chăm sóc người bệnh toàn diện mà không phải huy động sự hỗ trợ người nhà bệnh nhân. Tiếp tục chuẩn hóa trình độ đào tạo điều dưỡng, tăng cường đào tạo kỹ năng giao tiếp, kỹ năng mềm, đạo đức nghề nghiệp, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong chăm sóc người bệnh. Có các quy định để điều dưỡng chủ động hơn trong thực hiện các chỉ định chăm sóc, phát huy vai trò chuyên môn. Cải thiện chế độ tiền lương, phụ cấp ưu đãi, phúc lợi với điều dưỡng. Việc bảo đảm đời sống vật chất và tinh thần sẽ giúp điều dưỡng làm việc hiệu quả hơn.

Những giải pháp căn cơ này chắc chắn sẽ giảm áp lực cho các bên trong các cơ sở KCB, để tất cả cùng vì mục tiêu bảo vệ sức khỏe, tính mạng người bệnh, để không còn xảy ra những sự việc bạo lực đáng tiếc trong BV.