Hội Lim chính thức được vinh danh Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Trước đó, ngày 10/6/2025, Bộ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng đã ký Quyết định số 1744/QĐ-BVHTTDL công bố Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, trong đó có Lễ hội truyền thống Hội Lim (thị trấn Lim, xã Liên Bão, xã Nội Duệ – thuộc huyện Tiên Du trước đây, tỉnh Bắc Ninh).

Việc được ghi danh khẳng định giá trị lịch sử, văn hóa và nghệ thuật đặc sắc của một lễ hội đã tồn tại, phát triển qua nhiều thế kỷ.

Hội Lim là lễ hội lớn của các làng xã cổ nằm quanh núi Lim và đôi bờ sông Tiêu Tương, phát triển tới quy mô hội hàng tổng (tổng Nội Duệ) với sự tham gia của nhiều thôn, làng như Nội Duệ (Đình Cả, Lộ Bao), Nội Duệ Khánh, Nội Duệ Nam, Lũng Giang, Xuân Ổ và phường hát cửa đình Tiên Du (sau là Duệ Đông). Đây không chỉ là sinh hoạt tín ngưỡng đầu xuân mà còn là không gian văn hóa cộng đồng đặc sắc của cư dân xứ Kinh Bắc.

Trong dòng chảy lịch sử, Hội Lim được duy trì xuyên suốt thế kỷ XIX và nửa đầu thế kỷ XX, từng gián đoạn trong thời kỳ kháng chiến và được khôi phục sau đổi mới. Hiện nay, lễ hội được tổ chức thường niên vào ngày 12 và 13 tháng Giêng âm lịch, thu hút đông đảo nhân dân và du khách.

Hội Lim chính thức được vinh danh Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia (ảnh Cục Du lịch Quốc gia).

Linh hồn của Hội Lim là dân ca quan họ Bắc Ninh - di sản đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại ngày 30.9.2009.

Các hình thức hát canh, hát trên thuyền, hát lán, hát đối đáp… được thực hành trong không gian lễ hội không chỉ tái hiện lề lối cổ truyền mà còn góp phần trao truyền di sản giữa các thế hệ. Chính sự gắn bó hữu cơ giữa lễ hội và thực hành quan họ đã tạo nên một chỉnh thể văn hóa sống động, nơi nghệ thuật và tín ngưỡng hòa quyện.

Theo UBND xã Tiên Du, Lễ hội Lim xuân Bính Ngọ 2026 diễn ra trong hai ngày 28/2 - 1/3 (tức 12 - 13 tháng Giêng) tại 7 thôn: Duệ Đông, Duệ Nam, Duệ Khánh, Đình Cả, Lũng Giang, Lũng Sơn và Lộ Bao; trung tâm lễ hội đặt tại núi Hồng Vân (núi Lim).

Điểm nhấn là Lễ đón Chứng nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia tổ chức lúc 8h30 ngày 28/2 tại sân khấu trung tâm núi Lim, với sự tham dự của khoảng 400 đại biểu từ Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch, đại diện các tỉnh, thành và địa phương liên quan.

Phần lễ được tổ chức trang trọng theo nghi thức truyền thống. Phần hội tiếp tục là không gian sinh hoạt văn hóa đặc sắc với các chương trình biểu diễn quan họ của các câu lạc bộ; hát trên thuyền; hát canh tại nhà chứa quan họ, nhà nghệ nhân; cùng nhiều trò chơi dân gian như đu tiên, cờ người, tổ tôm điếm, đấu vật, bịt mắt bắt dê, đập niêu, trình diễn thư pháp, hội thơ và hoạt động ẩm thực.

Tối 12 tháng Giêng sẽ diễn ra chương trình nghệ thuật của Nhà hát Dân ca Quan họ Bắc Ninh tại sân khấu chính trên núi Lim, kết hợp bắn pháo hoa tầm thấp tại khu vực Hồ điều hòa Vân Tương.

Ban tổ chức cho biết công tác đảm bảo an ninh trật tự, an toàn giao thông, phòng cháy chữa cháy, vệ sinh môi trường được xây dựng cụ thể; bố trí nhà vệ sinh, thùng rác, lập đường dây nóng tiếp nhận phản ánh của du khách; đồng thời thực hiện nghiêm “Bộ tiêu chí về môi trường văn hóa trong lễ hội truyền thống” của Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch.

Các liền anh, liền chị cũng được đề nghị thực hành quan họ và nhận thưởng của khán giả theo hình thức văn minh, phù hợp.

Việc Hội Lim được vinh danh Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia không chỉ là sự ghi nhận xứng đáng cho một lễ hội tiêu biểu vùng Kinh Bắc, mà còn mở ra trách nhiệm lớn hơn trong bảo tồn, phát huy giá trị di sản giữa đời sống đương đại.