Hơn 120.000 thí sinh Hà Nội làm thủ tục dự thi lớp 10: Siết chặt kỷ luật, ngăn gian lận công nghệ cao

“Nóng hơn cả thi đại học”

Năm học 2026 - 2027, Hà Nội có khoảng 147.000 học sinh tốt nghiệp THCS, nhưng chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 công lập chỉ khoảng 81.500 em, tương đương gần 55%. Điều này đồng nghĩa với việc khoảng 45% học sinh sẽ phải lựa chọn các hướng đi khác như trường tư thục, giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên hoặc các mô hình ngoài công lập. Con số chênh lệch lớn giữa nhu cầu học trường công và năng lực đáp ứng của hệ thống giáo dục công lập tiếp tục khiến kỳ thi lớp 10 tại Hà Nội được đánh giá là “căng hơn cả thi đại học”.

Năm nay, Hà Nội có khoảng 125.000 thí sinh đăng ký dự thi vào lớp 10 THPT công lập không chuyên. Thành phố bố trí 224 điểm thi với khoảng 5.300 phòng thi; huy động hơn 17.150 cán bộ, giáo viên, nhân viên tham gia công tác coi thi và gần 2.300 cán bộ, giáo viên tham gia chấm thi. Quy mô lớn, mức độ cạnh tranh cao cùng sự quan tâm đặc biệt của xã hội khiến kỳ thi tuyển sinh lớp 10 luôn được đặt trong trạng thái kiểm soát nghiêm ngặt nhất.

Theo ông Nghiêm Văn Bình, Phó Trưởng phòng phụ trách Phòng Quản lý thi và Kiểm định chất lượng giáo dục, Sở GD&ĐT Hà Nội, công tác coi thi là khâu quyết định sự an toàn và nghiêm túc của toàn bộ kỳ thi. Ông Bình cho biết, chỉ một sơ suất nhỏ trong quá trình phát đề, thu bài hoặc xử lý vi phạm cũng có thể dẫn đến khiếu nại, ảnh hưởng quyền lợi thí sinh và uy tín của kỳ thi. Vì vậy, Sở GD&ĐT Hà Nội yêu cầu tất cả điểm thi thực hiện đúng quy chế, tuyệt đối không chủ quan ở bất kỳ khâu nào.

Một trong những điểm mới năm nay là toàn thành phố thống nhất duy nhất một phương án phát đề: Phát từ trên xuống dưới, từ trái sang phải tính từ bàn giám thị. Quy định này nhằm hạn chế tối đa nhầm lẫn khi phát đề và tạo sự thống nhất tại tất cả các điểm thi.

Các điểm thi cũng phải chuẩn bị ít nhất 5 phương án đánh số báo danh khác nhau để bốc thăm ngẫu nhiên cho từng buổi thi. Việc thay đổi vị trí ngồi liên tục giúp tăng tính khách quan, hạn chế khả năng trao đổi thông tin giữa các thí sinh.

Không chỉ siết quy trình coi thi, Sở GD&ĐT Hà Nội còn yêu cầu tất cả cán bộ làm nhiệm vụ phải học tập kỹ quy chế thi, đặc biệt là những nội dung dành riêng cho giám thị và giám sát phòng thi. Mỗi giám thị được phát một danh mục công việc theo từng mốc thời gian như một “checklist bắt buộc” nhằm hạn chế tối đa tình trạng bỏ sót thao tác hoặc thực hiện sai quy trình.

Theo nhiều cán bộ giáo dục, đây là giải pháp cần thiết trong bối cảnh kỳ thi có quy mô lớn, số lượng nhân sự tham gia đông và áp lực tổ chức rất cao. Thực tế ở các kỳ thi trước từng xuất hiện những sự cố đáng tiếc do giám thị xử lý chưa đúng quy định hoặc bỏ sót quy trình nghiệp vụ.

Cảnh giác với gian lận công nghệ cao

Một trong những nội dung được nhấn mạnh nhiều nhất trong công tác tổ chức thi năm nay là phòng, chống gian lận bằng thiết bị công nghệ cao. Theo Sở GD&ĐT Hà Nội, cùng với sự phát triển của công nghệ, các hình thức gian lận trong thi cử ngày càng tinh vi. Những thiết bị như tai nghe siêu nhỏ, camera ngụy trang, đồng hồ thông minh hay thiết bị truyền tin mini hoàn toàn có thể bị lợi dụng để trao đổi thông tin trong phòng thi nếu không được kiểm soát chặt chẽ.

Để ngăn chặn nguy cơ này, các điểm thi đều phải bố trí khu vực riêng để lưu giữ điện thoại, thiết bị thu phát thông tin và đồ dùng cá nhân của thí sinh. Khoảng cách từ nơi để đồ tới phòng thi tối thiểu 25m nhằm hạn chế khả năng tiếp cận thiết bị trong thời gian làm bài.

Sở GD&ĐT Hà Nội cũng khuyến cáo thí sinh chỉ nên mang những vật dụng thực sự cần thiết phục vụ làm bài thi. Các vật dụng như balo, túi xách lớn, điện thoại di động, đồng hồ thông minh, tai nghe hay các thiết bị điện tử đều không nên mang tới điểm thi để tránh những rủi ro đáng tiếc.

“Điện thoại hay thiết bị thu phát thông tin, dù không sử dụng mà chỉ mang vào phòng thi, khi bị phát hiện vẫn bị đình chỉ thi theo quy định”, ông Nghiêm Văn Bình nhấn mạnh. Đây được xem là lỗi vi phạm khá phổ biến ở nhiều kỳ thi trước. Không ít thí sinh vì chủ quan, quên để điện thoại trong túi quần hoặc balo, dù chưa sử dụng vẫn bị lập biên bản đình chỉ thi.

Lãnh đạo Sở GD&ĐT Hà Nội cho biết, thực tế từng có trường hợp thí sinh làm bài khá tốt nhưng mất điểm hoặc gặp rắc rối trong quá trình xử lý bài thi chỉ vì tô sai mã đề hoặc ghi thiếu thông tin cá nhân. Thế nên, ngoài việc phòng, chống gian lận, Sở GD&ĐT Hà Nội cũng đặc biệt lưu ý tới những lỗi kỹ thuật thường gặp trong quá trình làm bài thi. Theo đó, ngay khi nhận đề, thí sinh phải kiểm tra kỹ số trang, mã đề và tình trạng đề thi. Với bài thi trắc nghiệm, nếu sau 5 phút phát đề mà không có phản ánh, thí sinh sẽ phải tự chịu trách nhiệm về đề thi đã nhận. Đối với phiếu trả lời trắc nghiệm, thí sinh phải tô đúng và đầy đủ số báo danh, mã đề bằng bút chì theo đúng hướng dẫn. Những trường hợp tô quá mờ, tô lệch ô hoặc gạch xóa sai quy cách đều có thể ảnh hưởng đến kết quả chấm bằng máy.

Công tác thu bài cũng được yêu cầu thực hiện nghiêm ngặt. Với môn tự luận, thí sinh chỉ được rời phòng thi sau khi hết 2/3 thời gian làm bài và phải nộp đầy đủ giấy thi, giấy nháp, đề thi. Riêng với môn trắc nghiệm, thí sinh chỉ được ra khỏi phòng sau khi hết giờ làm bài.

Đối với các trường hợp vi phạm quy chế, giám thị phải lập biên bản đầy đủ, ghi rõ hình thức và lý do xử lý. Bài thi, giấy thi và giấy nháp của thí sinh vi phạm phải được thu riêng, niêm phong riêng để tránh nhầm lẫn với bài thi bình thường…

Trong bối cảnh áp lực thi cử ngày càng lớn và nguy cơ gian lận công nghệ cao ngày càng tinh vi, việc Hà Nội siết chặt quy chế, tăng cường kiểm soát và đồng thời hỗ trợ tối đa cho thí sinh cho thấy quyết tâm tổ chức một kỳ thi công bằng, nghiêm túc và an toàn. Quan trọng hơn, những biện pháp này không chỉ nhằm bảo vệ tính minh bạch của kỳ thi mà còn góp phần nhắc nhở học sinh về ý thức tuân thủ quy định, trung thực trong học tập và thi cử, những giá trị nền tảng của giáo dục.