Khi thể chế trở thành “bệ phóng”
Năm 2025 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong tiến trình phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của Việt Nam, khi thể chế, yếu tố nền tảng nhất, được hoàn thiện ở quy mô và chiều sâu chưa từng có. Ông Phạm Hồng Quất, Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) cho biết, các văn bản pháp lý như Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo; Luật Công nghiệp công nghệ số; Luật Chuyển giao công nghệ, cùng các nghị định về quỹ đầu tư mạo hiểm, công nhận trung tâm đổi mới sáng tạo, đã tháo gỡ những “điểm nghẽn” tồn tại suốt nhiều năm. Không chỉ tạo hành lang pháp lý, các chính sách này còn định hình tư duy mới: khởi nghiệp sáng tạo không còn là phong trào, mà là một cấu phần chiến lược của mô hình tăng trưởng quốc gia.
Việc Quốc hội khóa XV, tại Kỳ họp thứ 9, 10, thông qua hàng chục luật và nghị quyết, trong đó có nhiều luật liên quan trực tiếp đến khoa học - công nghệ, được đánh giá là “nhiều nhất trong lịch sử”, cho thấy quyết tâm rất cao của cơ quan lập pháp trong việc mở đường cho phát triển dựa trên tri thức.
Chia sẻ tại Tọa đàm “Chính sách phát triển kinh tế địa phương thông qua hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo” trong khuôn khổ Techfest Việt Nam 2025, ông Phạm Hồng Quất nhận định, Việt Nam chỉ còn khoảng 20 năm để hiện thực hóa khát vọng trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao, trong khi quá trình già hóa dân số đang diễn ra rất nhanh. Nếu không tận dụng được giai đoạn bản lề này để bứt phá bằng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, nguy cơ rơi vào bẫy thu nhập trung bình là hiện hữu.
Theo thống kê của Bộ Khoa học và Công nghệ, bức tranh toàn cảnh cho thấy hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam đang mở rộng nhanh chóng, với hơn 4.000 startup công nghệ và hai kỳ lân công nghệ (doanh nghiệp đạt mốc định giá trên 1 tỷ USD). Ông Lương Văn Thường, Trưởng phòng Khởi nghiệp sáng tạo (Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ) cho biết, Việt Nam đang dần khẳng định vị thế là điểm đến đầu tư công nghệ mới nổi tại Đông Nam Á.
Báo cáo năm 2025 đánh giá hệ sinh thái khởi nghiệp theo khung 5P: thể chế, tiến bộ, tài chính, tuần hoàn và con người. Trong đó, thể chế tiếp tục là nền tảng, còn “tiến bộ” nổi bật ở sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo. Dòng vốn tư nhân vào startup AI năm 2024 đạt 80 triệu USD, tăng gấp tám lần; đến cuối năm 2025, khoảng 170.000 doanh nghiệp đã ứng dụng AI. Ngành bán dẫn cũng nổi lên với hơn 50 doanh nghiệp thiết kế vi mạch và 7.000 kỹ sư, gấp đôi so với ba năm trước.
Về tài chính, năm 2024, tổng vốn đầu tư mạo hiểm vào Việt Nam đạt 398 triệu USD với 118 thương vụ. Các lĩnh vực tăng trưởng mạnh nhất gồm chuyển đổi số, nông nghiệp công nghệ và AI, trong khi công nghệ tài chính sụt giảm do thị trường bão hòa...
Tuy nhiên, sự thiếu hụt nguồn nhân lực nghiên cứu - phát triển (R&D) cùng đội ngũ cố vấn khởi nghiệp chuyên nghiệp vẫn là một trong những “nút thắt” lớn, khiến Việt Nam gặp nhiều khó khăn trong việc hình thành và làm chủ các công nghệ lõi. Dù vậy, các chính sách khuyến khích phụ nữ, học sinh, sinh viên tham gia khởi nghiệp được kỳ vọng sẽ từng bước bổ sung lực lượng kế cận, góp phần cải thiện chất lượng nguồn nhân lực cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Ở góc độ địa phương, hệ sinh thái khởi nghiệp được đánh giá có hoạt động khá phong phú và đa dạng, song sự phát triển còn thiếu cân đối. Khoảng 68% các hoạt động hỗ trợ hiện vẫn tập trung tại khu vực Đông Nam Bộ, tạo nên “lực hút” mạnh về nguồn lực, trong khi Tây Nguyên và Trung du miền núi phía Bắc vẫn là những vùng trũng về hỗ trợ khởi nghiệp.
Theo Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ, trong thời gian tới, hệ sinh thái startup Việt Nam sẽ nổi lên 8 xu hướng chủ đạo, gồm: công nghệ khí hậu; kinh tế sáng tạo; khởi nghiệp công nghệ phục vụ người cao tuổi; công nghệ giáo dục; đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực nhựa; doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ; khởi nghiệp xe điện; và cộng đồng startup Việt Nam ở nước ngoài.
Mỗi địa phương một cách làm và chiến lược đặc thù
Từ “đường băng thể chế” chung của quốc gia, nhiều địa phương đã chủ động tìm hướng đi riêng, gắn khởi nghiệp sáng tạo với lợi thế đặc thù và chiến lược phát triển dài hạn. Tại Đồng Nai, một trong những “thủ phủ công nghiệp” của cả nước, hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo đã hình thành tương đối rõ nét với khoảng 90 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, 16 doanh nghiệp khoa học - công nghệ, hàng chục sản phẩm được thương mại hóa. Theo ông Võ Hoàng Khai, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Đồng Nai, địa phương xác định đổi mới sáng tạo là động lực cốt lõi để chuyển đổi mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
 |
| Hội thảo “Chính sách phát triển kinh tế địa phương thông qua hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo”. (Nguồn: Techfest 2025) |
Với Quảng Ninh, khởi nghiệp đổi mới sáng tạo được coi là công cụ khơi thông nguồn lực và đa dạng hóa mô hình kinh tế. Bà Vũ Thị Kim Chi, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Ninh cho biết, tỉnh tập trung vào ba trụ cột: cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính; hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và startup; tạo môi trường cạnh tranh minh bạch. Trung tâm Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và hỗ trợ chuyển đổi số, cùng mạng lưới các câu lạc bộ đầu tư - khởi nghiệp với khoảng 500 hội viên, đã góp phần hình thành hệ sinh thái kết nối tương đối đồng bộ...
Bên cạnh các địa phương có lợi thế về công nghiệp và dịch vụ, nhiều tỉnh đang lựa chọn hướng đi khởi nghiệp sáng tạo xanh, gắn với nông nghiệp công nghệ cao và phát triển bền vững.
Sau sáp nhập, Lâm Đồng đặt mục tiêu trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo xanh, lấy nông nghiệp công nghệ cao làm trụ cột, đẩy mạnh ứng dụng IoT, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu môi trường, công nghệ sinh học, truy xuất nguồn gốc và blockchain.
Tuy nhiên, theo bà Phạm Thị Nhâm, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Lâm Đồng, thách thức lớn nhất hiện nay là thiếu nhân lực chất lượng cao, chưa hình thành được quỹ đầu tư mạo hiểm đủ mạnh, trong khi khả năng thương mại hóa kết quả nghiên cứu còn hạn chế. Đây cũng là bài toán chung của nhiều địa phương ngoài các trung tâm kinh tế lớn.
Những con số và câu chuyện từ các địa phương cho thấy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tại Việt Nam đã đi qua giai đoạn khởi động và đang bước vào giai đoạn nâng chất. Thể chế đã mở, không gian chính sách đang rộng dần, nhưng để hệ sinh thái thực sự cất cánh, cần sự cộng hưởng đồng bộ giữa Nhà nước, doanh nghiệp, nhà khoa học và nhà đầu tư.
Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng khốc liệt, đổi mới sáng tạo không chỉ là lựa chọn, mà là con đường duy nhất để Việt Nam bứt phá, vượt qua bẫy thu nhập trung bình và hiện thực hóa khát vọng phát triển thịnh vượng.
Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo là xu thế tất yếu
Phát biểu tại Lễ khai mạc Ngày hội Khởi nghiệp sáng tạo quốc gia 2025, Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định, khởi nghiệp đổi mới sáng tạo là xu thế tất yếu, là lựa chọn chiến lược và ưu tiên hàng đầu trong phát triển, là chìa khóa mở ra cánh cửa tăng trưởng đột phá cho nền kinh tế, đặc biệt trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.
Thủ tướng nhấn mạnh, đổi mới sáng tạo là quá trình làm tốt hơn những gì đang có và tạo ra giá trị mới cao hơn, bền vững hơn; là hành trình không ngừng vượt lên chính mình của mỗi cá nhân, doanh nghiệp và cả quốc gia. Khi mỗi người dân, mỗi doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, cả xã hội đổi mới sáng tạo, đất nước sẽ chuyển mình mạnh mẽ.
Để hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, Thủ tướng đề nghị các Bộ, ngành, địa phương tiếp tục hoàn thiện thể chế, tháo gỡ rào cản cho các mô hình công nghệ mới; chấp nhận rủi ro trong thử nghiệm; đầu tư hạ tầng công nghệ, trung tâm đổi mới sáng tạo, hạ tầng số dùng chung; đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện; xây dựng cơ chế tín dụng, đầu tư mạo hiểm cho startup; phát triển nguồn nhân lực và văn hóa đổi mới sáng tạo trong toàn xã hội.
Theo dõi chúng tôi trên:
(PLM) - Vinh dự đóng quân trên quê hương Trời văn Đất Võ Bình Định, Đoàn Không quân Tây Sơn, (Trung đoàn Không quân 925) Sư đoàn 372, Quân chủng Phòng không – Không quân như được tiếp thêm mạch nguồn của vùng đất anh hùng, từ khí phách võ thuật, âm vang trống hội hào sảng tới chiều sâu văn hoá thấm đẫm nghĩa tình. Tất cả những giá trị ấy đã được chắt lọc, hoà quyện trong chương trình “Xuân canh trời – Tết thắm tình quân dân”, tạo nên bức tranh mùa xuân mang đậm bản sắc võ thuật, vừa rắn rỏi, vừa tươi mới, miêu tả nhịp sống bình yên của người dân và tinh thần sẵn sàng chiến đấu cao của Bộ đội Không quân.
(PLM) - Trần Thương – một nữ doanh nhân trong lĩnh vực y tế đã lựa chọn song hành giữa kinh doanh và thiện nguyện. Từ những trăn trở khi chứng kiến bệnh nhân ung thư còn nhiều thiếu thốn, chị sáng lập Bếp ăn của Shu, trao những suất cơm 0 đồng ấm áp, tiếp thêm nghị lực cho người bệnh. Song song đó, chị còn tích cực kêu gọi cộng đồng chung tay hỗ trợ đồng bào bị ảnh hưởng bởi thiên tai, lũ lụt và những hoàn cảnh khó khăn ở nhiều địa phương. Trong từng chuyến đi, từng phần quà được trao, chị Trần Thương luôn tin rằng: khi yêu thương được nhân lên bằng sự chung tay của cộng đồng, những điều tưởng chừng nhỏ bé ấy lại có thể tạo nên những giá trị rất lớn
PLM - Văn hóa Tết truyền thống sẽ biến chuyển ra sao trong thời đại số? Đó là chủ đề được bàn luận tại trường quay Báo Pháp luật Việt Nam hôm nay với sự tham gia của Thạc sĩ, giảng viên Nghiêm Xuân Mừng và bạn trẻ Trương Lê Đình Mạnh, đại diện cho hai thế hệ. Hai khách mời sẽ cùng chia sẻ những quan điểm thú vị về việc giữ gìn bản sắc xưa giữa nhịp sống công nghệ hiện đại.
PLM - Chip bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI) không còn là câu chuyện công nghệ thuần túy, mà đã trở thành thước đo năng lực quốc gia trong kỷ nguyên số. Khi chuỗi cung ứng chip toàn cầu liên tục tái cấu trúc, Việt Nam đứng trước một câu hỏi lớn: chúng ta đang theo đuổi một “giấc mơ công nghệ”, hay đã thực sự bước vào cuộc chơi bằng những năng lực cụ thể?
“Nhâm nhi Tết Bính Ngọ” là một tuyển tập đặc sắc gồm truyện ngắn, thơ, tản văn, khảo cứu lịch sử, mỹ thuật, âm nhạc được sáng tác bởi nhiều tác giả cùng các họa sĩ đã dành trọn cảm hứng cho mùa xuân và linh vật ngựa của năm Bính Ngọ. Đây là một trong nhiều phẩm đặc biệt của Nhà Xuất bản Kim Đồng nhân dịp năm mới 2026.
Quan niệm của người Việt, tết để trở về nhà sum vầy cùng người thân sau một năm tất bật công việc, song những người chiến sĩ Sư đoàn 395 vẫn không xa rời vị trí thường trực nơi tuyến đầu. Vui xuân mới không quên nhiệm vụ - trên vai họ là trách nhiệm và nghĩa vụ thiêng liêng của người lính. Những ngày cuối năm, tại Trung đoàn 2, Sư đoàn 395, Quân khu 3 không khí đón Tết đã tràn ngập mọi nẻo đường quyết chiến, sắc đỏ của lá cờ Tổ quốc và hoa đào rực rỡ hòa quyện cùng màu xanh áo lính, tạo nên một bức tranh mùa xuân đầy sức sống. “Tết của bộ đội” là sự hòa quyện giữa tinh thần thép, sẵn sàng chiến đấu và trái tim nồng ấm tình đồng chí, đồng đội trong ngôi nhà chung.
(PLM) - Người Dao sinh sống tại thôn Phìn Hồ, xã Thông Nguyên, tỉnh Tuyên Quang, thời gian được đo đếm bằng mỗi vụ chè trong năm. Những cây chè shan tuyết cổ thụ hàng trăm năm tuổi vươn cao đón sương gió, hấp thụ linh khí của đất trời mang trong mình vẻ đẹp của dòng thời gian luân chuyển. Thế nhưng cứ mỗi khi xuân về lại luôn trổ những búp thanh tân. Vụ chè xuân phải tháng 3, tháng 4 mới cho thu hái nhưng các gia đình người Dao vẫn luôn để dành những cây chè ngon từ vụ trước để có thể sao uống trong dịp tết nguyên đán. Từ bao đời nay, những búp chè shan trong rừng cổ thụ đã theo bước chân người Dao trở về nhà để được tạo thành thứ thức uống thi vị và bổ dưỡng dưới bàn tay con người.
(PLM) - Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, với những thời cơ và vận hội mới, Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới đã trở thành bước đột phá chiến lược trong hoàn thiện thể chế, tháo gỡ các “nút thắt”, khơi thông nguồn lực, thúc đẩy đất nước phát triển, vươn mình trong kỷ nguyên mới.
Mỗi dịp lễ lớn, mỗi khoảnh khắc giao thừa, khi bầu trời Việt Nam bừng sáng trong những chùm pháo hoa rực rỡ, phía sau ánh sáng ấy là hàng nghìn giờ lao động thầm lặng, kỷ luật nghiêm ngặt và trí tuệ của những người lính mang trên mình màu áo công nghiệp quốc phòng tại Công ty TNHH MTV Hoá chất 21 - thuộc Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng, đơn vị sản xuất thuốc nổ, phụ kiện nổ công nghiệp và pháo hoa, hoả thuật duy nhất của Bộ Quốc phòng. Ở Z121, mỗi công nhân đều là một ‘người giữ lửa’ với đặc thù công việc gắn với vật liệu đặc biệt đòi hỏi sự chính xác, bản lĩnh và kỷ luật thép. Có những người đã gắn bó hàng chục năm, coi từng sản phẩm là một sự trách nhiệm và danh dự của người lính thời bình…
Triển khai thực hiện Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân. Bệnh viện Bạch Mai, bệnh viện E đã có những quyết sách, hành động quyết liệt, phát huy tối đa mọi nguồn lực nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hệ thống y tế trong tình hình mới như đã chuyển đổi bệnh án bằng giấy tờ truyền thống sang chuyển đổi số toàn trình và bệnh án điện tử đảm bảo tiêu chí đúng, đủ, sạch, sống. Giúp ích cho công tác chuyên môn khám chữa bệnh được công khai, minh bạch, hiệu quả và an toàn.
