(PLM) - Nhiều đoàn cải lương và các nhóm sân khấu xã hội hóa đang nỗ lực đưa tuồng cổ lịch sử Việt đến gần hơn với công chúng
aa
Biên tập, chỉnh lý và cập nhật các kịch bản cải lương tuồng cổ về đề tài lịch sử Việt Nam đưa lên sàn diễn phục vụ công chúng trong giai đoạn hiện nay là giải pháp được các nhà chuyên môn đánh giá cao.
Gầy dựng lại thương hiệu
Gia tộc Minh Tơ hiện có 2 nhóm nghệ sĩ gầy dựng lại thương hiệu. Đó là nhóm nghệ sĩ Công Minh, trụ diễn tại sân khấu Sen Việt (số 5B Võ Văn Tần, phường Võ Thị Sáu, quận 3, TP HCM) và nhóm nghệ sĩ Thanh Sơn với bảng hiệu "Đoàn hậu duệ Minh Tơ", trụ diễn tại Nhà Văn hóa Sinh viên (643 Điện Biên Phủ, phường 1, quận 3).
Cả 2 nhóm nghệ sĩ này hoạt động khá sôi nổi với quyết tâm gầy dựng lại thương hiệu của gia tộc nghệ thuật có 6 đời cống hiến cho sân khấu. Sau gần 30 năm tạm cất bảng hiệu, Đoàn Cải lương tuồng cổ Minh Tơ với sự chỉ huy của nghệ sĩ Công Minh đã tái ngộ khán giả với vở "Lưu Bị cầu hôn giang tả". Đoàn đang chuẩn bị dàn dựng vở "Thanh gươm và nữ tướng", nói về các nữ tướng trong lịch sử Việt Nam.
Một cảnh trong vở cải lương tuồng cổ sử Việt “Bạch Đằng Giang” của đạo diễn Kim Tiến
Nghệ sĩ Công Minh cho biết muốn phục hồi các vở cải lương tuồng cổ đề tài lịch sử thì phải khoác chiếc áo mới cho kịch bản. Bên cạnh việc xem trọng khâu đầu tư phần âm nhạc, bài bản Hồ Quảng, ông còn chủ trương đưa những điệu lý, đờn ca tài tử Nam Bộ và âm nhạc cải lương được phối mới vào vở diễn.
Trong khi đó, nghệ sĩ Thanh Sơn tạo điều kiện cho học trò tiếp nối sáng tạo để các chương trình "Nghề nối nghề" do ông dàn dựng luôn đạt được chất lượng nghệ thuật. "Dù chỉ dàn dựng các trích đoạn trong chương trình "Nghề nối nghề" cho diễn viên trẻ thể hiện tài nghệ, tôi vẫn chủ trương làm mới các khâu: âm nhạc, phục trang, vũ đạo, võ thuật... để đáp ứng nhu cầu thưởng thức đa dạng của khán giả" - nghệ sĩ Thanh Sơn giải thích.
Với đoàn cải lương tuồng cổ Huỳnh Long, kho tàng kịch bản do cố nghệ sĩ Bạch Mai để lại có nhiều vở về sử Việt. Nghệ sĩ Bình Tinh cho biết sẽ dàn dựng những vở này để đưa các tích truyện trong lịch sử dựng nước, giữ nước, đánh đuổi giặc ngoại xâm đến gần hơn với công chúng trẻ. Cụ thể, đó là các vở: "Anh hùng bán than", "Trưng nữ vương", "Cờ lau dựng nước", "Mặt trời đêm thế kỷ"...
"Khoác áo mới cho vở tuồng sử Việt là điều tất yếu, vì không làm mới sẽ khó thu hút được khán giả khi trình độ thưởng thức của họ ngày càng cao, do sự tác động của nhiều chương trình hấp dẫn trên nền tảng số" - nghệ sĩ Bình Tinh nhìn nhận.
Các nhóm sân khấu xã hội hóa như: Vũ Luân, Chí Linh - Vân Hà, Kim Tử Long, Kim Tiến... cũng chuẩn bị dàn dựng những vở diễn tuồng cổ lịch sử. Sau "Rạng ngọc Côn Sơn" nói về nhân vật Nguyễn Trãi, NSƯT Kim Tử Long có kế hoạch dựng lại vở "Tô Hiến Thành xử án". Nhóm nghệ sĩ Kim Tiến cũng sẽ diễn lại vở "Bạch Đằng Giang" ca ngợi công lao của Ngô Quyền...
Cần truyền nghề sáng tác cho tác giả trẻ
Trong bối cảnh sân khấu gặp nhiều khó khăn như hiện nay, sự trở lại của dòng sử Việt trên sân khấu tuồng cổ được giới chuyên môn đánh giá là nỗ lực đầy tâm huyết của các nghệ sĩ.
Lâu nay, khán giả sân khấu tuồng cổ đã được xem nhiều vở tuồng dựa theo tích truyện của Trung Quốc mà thế hệ nghệ sĩ tiên phong đã sáng tạo từ cách "hát cương" của sân khấu hát bội thập niên 1950-1960. Nghĩa là, chỉ dựa theo câu chuyện từ sách hoặc do dân gian truyền miệng, các nghệ sĩ thời đó tự sắp lớp, phân vai rồi ứng biến ngẫu hứng theo cách sáng tạo của mình. Sự tương tác, phối hợp từ ca đến diễn rất điệu nghệ và việc vận dụng vũ đạo, võ thuật vào từng lớp diễn cũng rất độc đáo.
Từ sau ngày đất nước hoàn toàn thống nhất, 2 đoàn Minh Tơ và Huỳnh Long đã đưa sử Việt lên sàn diễn. Việc này đã tạo tiền đề cho sân khấu tuồng cổ khơi dòng chảy sáng tác kịch bản ca ngợi tinh thần yêu nước, đánh đuổi giặc ngoại xâm và các đoàn hát dựa theo đó mà phát triển.
Tuy nhiên, hiện nay, nếu không đầu tư nguồn kịch bản mới thì kho tàng tuồng sử Việt sẽ dần cạn kiệt. Nghệ sĩ Công Minh cho rằng cần đặt hàng ngay các tác giả trẻ để họ sáng tác kịch bản lịch sử Việt. Thế nhưng, đội ngũ tác giả trẻ chuyên viết về lãnh vực tuồng cổ ngày càng hiếm, trong khi các soạn giả tên tuổi thì đều tuổi cao và dần rơi rụng.
"Tôi kiến nghị Hội Sân khấu TP HCM tổ chức các đợt tập huấn đội ngũ tác giả, chỉ chuyên sáng tác kịch bản tuồng cổ lịch sử. Nếu không làm việc này ngay thì khi thế hệ soạn giả cao tuổi mất đi, họ sẽ mang theo kiến thức, kinh nghiệm sáng tác, lúc đó kịch bản tuồng cổ sử Việt sẽ bị mai một" - nghệ sĩ Thanh Sơn băn khoăn.
Theo tác giả Tô Thiên Kiều - một trong những cây bút còn sáng tác kịch bản cải lương sử Việt - giữ gìn và phát huy nghệ thuật cải lương tuồng cổ với dòng kịch bản sử Việt là việc rất cần thiết. Một kịch bản mẫu mực với nhiều lớp diễn hay của nghệ thuật cải lương tuồng cổ là phải phô bày được tất cả sự hấp dẫn của âm nhạc, vũ đạo, võ thuật và xoáy sâu vào tính cách nhân vật lịch sử.
"Truyền nghề cho diễn viên mà không tổ chức truyền nghề sáng tác cho thế hệ tác giả trẻ là một thiếu sót. Khi còn sống, soạn giả Bạch Mai thúc giục tôi đến nhà để bà chỉ dạy cách sáng tác. Thế nhưng, do bận công việc nên tôi trễ hẹn và rồi, bà đã ra đi" - tác giả Tô Thiên Kiều ân hận.
NSND Trần Minh Ngọc cho rằng nếu tổ chức tập huấn cho đội ngũ tác giả trẻ, các nghệ sĩ của 2 gia tộc Minh Tơ - Huỳnh Long chính là nhân chứng sống. Họ sẽ phân tích cái hay, cái đẹp của từng lớp diễn và cung cấp kinh nghiệm thực tiễn để đội ngũ tác giả trẻ dựa theo đó mà sáng tác.
"Cần đặt hàng ngay kịch bản về những nhân vật anh hùng từ thời Đinh, tiền Lê cho đến triều Nguyễn, để sân khấu tuồng cổ có thêm nhiều tác phẩm mới" - NSND Trần Minh Ngọc kỳ vọng.
Từ những kịch bản vay mượn yếu tố của truyện Trung Quốc ban đầu, qua nỗ lực sáng tạo và ý thức “tự cường văn hóa”, nhiều vở sử Việt đã đi vào cuộc sống, như: “Câu thơ yên ngựa”, “Bão táp Nguyên Phong”, “Tô Hiến Thành xử án”, “Thanh gươm và nữ tướng”, “Má hồng soi kiếm bạc”, “Bức ngôn đồ Đại Việt”... Những vở diễn này đều chinh phục được khán giả.
Đái tháo đường có thể tiến triển âm thầm trong nhiều năm mà không gây triệu chứng rõ ràng. Vì vậy, không ít người chỉ phát hiện bệnh khi đường huyết đã tăng cao hoặc xuất hiện biến chứng. Hưởng ứng Ngày Đái tháo đường Thế giới 14/11, Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh lan tỏa thông điệp “Hành động sớm với bệnh đái tháo đường”, khuyến khích cộng đồng chủ động nhận diện nguy cơ, tầm soát và kiểm soát bệnh từ sớm.
PLVN - Sáng nay, 6/11, diễn ra Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X, nhiệm kỳ 2026-2031, Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn, Phó Pháp chủ Hội đồng Chứng minh, Chủ tịch Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam (GHPGVN) đọc Diễn văn khai mạc Đại lễ kỷ niệm 45 năm thành lập GHPGVN.
(PLVN) - Tại xã Phong Nha, tỉnh Quảng Trị, Ủy ban Quốc gia Chương trình Con người và Sinh quyển Việt Nam (MAB Việt Nam) phối hợp UBND tỉnh Quảng Trị vừa tổ chức Hội nghị tổng kết Mạng lưới các khu dự trữ sinh quyển thế giới (DTSQTG) tại Việt Nam năm 2026.
Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026 với chủ đề "Giao lộ Văn hóa - Beyond Flavors" sẽ diễn ra trong 2 ngày 21-22/11/2026 tại Khu Ngoại giao Đoàn (Hà Nội).
Chương trình diễn ra tại nhiều không gian văn hóa, công cộng của đô thị Vinh, với chuỗi hoạt động phong phú về văn hóa, nghệ thuật, di sản, du lịch và trải nghiệm cộng đồng.
Với 406 hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao và triển lãm, Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 được tổ chức lần đầu trên phạm vi toàn quốc, gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và các hoạt động kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất (24/11/1946 - 24/1/2026).
Theo Báo cáo Xu hướng du lịch châu Á năm 2027 (2027 Asia Travel Pulse) do một nền tảng du lịch trực tuyến uy tín công bố ngày 4/11/2026, cho thấy Việt Nam đang dẫn đầu 11 thị trường châu Á được khảo sát về tỷ lệ sử dụng AI (trí tuệ nhân tạo) để lên kế hoạch du lịch.
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà vừa ký Quyết định số 2087/QĐ-TTg, bổ sung nhiệm vụ xây dựng seri phim ký sự truyền hình và phim tài liệu điện ảnh về Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027).
Sáng 5/11, tại công viên dọc bờ Bắc sông Hương, Trại sáng tác điêu khắc quốc tế Huế 2026 với chủ đề “Ấn tượng Huế, Việt Nam – 2026” chính thức khai mạc, quy tụ 29 nghệ sĩ đến từ 7 quốc gia với 29 tác phẩm điêu khắc.
Đối với một di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia đặc biệt như Tháp Chăm Dương Long, mỗi giải pháp tu bổ không đơn thuần là xử lý kỹ thuật xây dựng mà còn liên quan trực tiếp đến việc bảo tồn giá trị lịch sử, kiến trúc và tính nguyên gốc của di tích. Bởi vậy, quá trình triển khai dự án được đặt trên nguyên tắc thận trọng, tỉ mỉ, lấy chất lượng bảo tồn và việc chấp hành đầy đủ quy định pháp luật làm yêu cầu hàng đầu.
Cuộc thi sáng tạo video/clip “Tổ quốc bình yên” năm 2026 đã nhận được được 3.447 tác phẩm dự thi. Tại Gala, Ban Tổ chức đã công bố và trao 255 giải thưởng, gồm: 05 giải Đặc biệt, 25 giải A, 50 giải B, 75 giải C và 100 giải Khuyến khích.
Tối 3/11, tại Trường Đại học Văn hóa TP HCM, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch khai mạc Cuộc thi Tài năng Múa học sinh, sinh viên toàn quốc năm 2026. Đợt 1 có 63 thí sinh dự thi chính thức, đến từ 8 cơ sở đào tạo.
Trải qua 80 năm đứng trong hàng ngũ của Đảng, đồng chí Nguyễn Thị Bình đã có nhiều đóng góp cho sự nghiệp cách mạng, xây dựng và phát triển quê hương. Huy hiệu 80 năm tuổi Đảng là sự ghi nhận cao quý đối với quá trình cống hiến bền bỉ của đồng chí.
Sáng 5/11, tại Ấp Đa Lộc, xã Châu Thành, tỉnh Vĩnh Long, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã dự Ngày hội đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 (24/11).
Tại Hội nghị giao ban lãnh đạo các đơn vị thuộc Bộ sáng 5/11, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trao quyết định bổ nhiệm đối với đồng chí Nguyễn Hữu Huyên, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế giữ chức vụ Cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế; đồng chí Dương Thiên Hương, Nguyễn Linh Kha, Đào Quý Lộc, Phó Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế giữ chức vụ Phó Cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế.
Sáng nay, 6/11, Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại Hà Nội đưa bị cáo Nguyễn Bá Hoan (cựu Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (Bộ LĐTB&XH (cũ) và 9 bị cáo khác ra xét xử. Phiên tòa được mở theo kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt của các bị cáo.
Do mâu thuẫn khi chuyển hướng lưu thông, V.T.S đã lái ô tô cố tình ép xe, đánh lái quay ngang đường và va chạm khiến người phụ nữ đi xe máy điện đang mang thai bị ngã văng xuống đường.
Ông Nguyễn Văn Hiến, Giám đốc Công ty Cổ phần Sản xuất và Thương mại Hiến Tài, người nổi tiếng trên mạng xã hội với câu nói “HDPE là ngon luôn”, vừa bị Công an tỉnh Hưng Yên khởi tố, bắt tạm giam để điều tra hành vi trốn thuế gần 1,9 tỷ đồng.
Tuyến đường 15km với tổng mức đầu tư 225 tỷ đồng vừa chính thức khởi công, mở ra trục giao thông huyết mạch kết nối dòng máu ruột thịt và góp phần bảo tồn giống nòi cho đồng bào dân tộc Chứt giữa hai bản Cà Xen (Quảng Trị) và Rào Tre (Hà Tĩnh).
PLM-Theo phản ánh của người dân và ghi nhận của phóng viên thì bến thuỷ nội địa thuộc tổ dân phố Nghè, phường Lục Nam, thành phố Bắc Ninh hoạt động có dấu hiệu trái phép gây bụi, khiến nhiều đoạn đường bị hư hỏng ảnh hưởng đến môi trường và đời sống sinh hoạt của người dân đồng thời tiềm ẩn nguy cơ xảy ra tai nạn giao thông.
PLM - Về xã Hưng Đạo hôm nay, bất kỳ ai cũng ấn tượng bởi một diện mạo nông thôn tươi mới, trong lành và tràn đầy sức sống. Những con đường bê tông rộng mở, rợp bóng cây xanh, hệ thống đèn đường chiếu sáng đến tận từng ngõ xóm cùng những dải hoa rực rỡ sắc màu… đó không chỉ là sự thay đổi về cảnh quan, mà là minh chứng cho một nếp sống văn minh đang hiện hữu trong từng gia đình
(PLM) - Sáng 31/10, tại Trường Đại học Luật Hà Nội diễn ra hội thảo “Cơ sở lý luận về thực hiện phân quyền, phân cấp tại địa phương”, trong khuôn khổ đề tài khoa học cấp tỉnh “Nghiên cứu đề xuất giải pháp thực hiện hiệu quả phân quyền, phân cấp tại tỉnh Hưng Yên”. Hội thảo tập trung làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn, qua đó góp phần tìm kiếm giải pháp nâng cao hiệu quả phân quyền, phân cấp tại địa phương.
(PLM) - Cúm A bùng phát ở Hà Nội; một phụ nữ suy đa tạng vì tự truyền trắng; Cà Mau có ca viêm não mô cầu tử vong; Tây Ninh gấp rút khống chế dịch tả lợn châu Phi.
PLM - Tháng 10, Cao Bằng vào thu với tiết trời mát mẻ, lúa trên đồng chín vàng cùng những dòng sông xanh màu ngọc bích, tạo nên khung cảnh trong trẻo, yên bình. Vì vậy, tháng 10 rất đông du khách trong và ngoài nước đã đến với Cao bằng để tham quan, chụp ảnh và trải nghiệm văn hoá nơi đây.
(PLM) – Tại Công ty Faraland Việt Nam, các ứng viên đến ứng tuyển chỉ cần ký một bản hợp đồng hợp tác với đơn vị này, là có thể như những “chú ong” cần mẫn lao vào tìm kiếm khách hàng có nhu cầu mua bán bất động sản.
PLM - Trước tranh luận về đề xuất cho phép người dưới 18 tuổi hiến mô, tạng và việc lấy ý kiến trẻ em từ 7 tuổi, chiều 27/10, Bộ Y tế tổ chức họp báo làm rõ dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi).
PLM - Qua quá trình tái xác minh, trao đổi với ông Lưu Văn Minh cùng các hộ dân sinh sống lâu năm tại địa bàn, một thực tế khách quan tiếp tục được khẳng định: Gia đình ông Minh đã sinh sống ổn định, liên tục trên thửa đất rộng hơn 2.300m2 từ năm 1993 đến nay. Quá trình ấy diễn ra không hề có tranh chấp và chưa từng bị xử phạt vi phạm hành chính.
(PLM) - Đại diện Công ty Cổ phần Tập đoàn Thiên Khôi đưa ra những lời giải thích một đằng, nhưng cách thức triển khai và vận hành bên dưới lại có dấu hiệu đi một nẻo. Đáng chú ý, dù những tuyên bố từ phía đại diện doanh nghiệp có thể khiến dư luận đặt dấu hỏi, tiền hoa hồng mà nhân sự nhận được vẫn phải mang về công ty nộp bằng tiền mặt. Sự đối lập giữa lời nói và thực tế này đặt ra nhiều vấn đề cần được làm rõ về cơ chế quản lý, thu chi và tính minh bạch trong hoạt động của doanh nghiệp.
