Khuyến khích các bên giải quyết mâu thuẫn bằng hình thức hòa giải ở cơ sở

Theo dự thảo Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi) tiếp tục kế thừa các nguyên tắc trong tổ chức, hoạt động hòa giải ở cơ sở trước đây như: phải tôn trọng sự tự nguyện của các bên; không bắt buộc, áp đặt các bên trong hòa giải ở cơ sở; bảo đảm phù hợp với chính sách, pháp luật của Nhà nước, đạo đức xã hội, phong tục, tập quán tốt đẹp của nhân dân; phát huy tinh thần đoàn kết, tương trợ, giúp đỡ lẫn nhau giữa các thành viên trong gia đình, dòng họ và cộng đồng dân cư; quan tâm đến quyền, lợi ích hợp pháp của trẻ em, phụ nữ, người khuyết tật và người cao tuổi; bảo đảm bình đẳng giới trong tổ chức và hoạt động hòa giải ở cơ sở.

Đồng thời, bổ sung một số nguyên tắc mới: Giữ bí mật thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình, bí mật kinh doanh của các bên, bí mật nhà nước và thông tin khác được pháp luật bảo vệ mà hòa giải viên, người được mời tham gia hòa giải ở cơ sở biết được trong quá trình hòa giải, trừ trường hợp cung cấp thông tin được tiếp cận có điều kiện quy định tại Luật Tiếp cận thông tin; không xâm phạm lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích công cộng.

Hoà giải ở cơ sở không thay thế biện pháp xử lý vi phạm hành chính hoặc xử lý hình sự. Phương thức hoà giải được tiến hành linh hoạt, phù hợp với tình hình thực tế và đặc điểm của từng vụ, việc hoà giải…

Tại buổi làm việc, Bộ trưởng nhấn mạnh Nhà nước khuyến khích các bên giải quyết mâu thuẫn, tranh chấp bằng hình thức hòa giải ở cơ sở; khuyến khích những người có uy tín trong gia đình, dòng họ, cộng đồng dân cư; người có trình độ pháp lý, có kiến thức chuyên ngành trong các lĩnh vực, có kiến thức xã hội tham gia hòa giải ở cơ sở.

Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng và Thứ trưởng Nguyễn Thanh Ngọc tại cuộc họp.

Theo Bộ trưởng, Luật này điều chỉnh các mối quan hệ xã hội giữa các cá nhân, tổ chức trong xã hội nên chỉ quy định khung. Đối với những vấn đề thuộc thẩm quyền của các bên thì khuyến khích, để các bên tự thỏa thuận miễn những thỏa thuận đó không trái đạo đức, pháp luật. Đối với những nội dung cần quy định chi tiết thì đưa vào Nghị định…

Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng đề nghị Cục phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý khẩn trương tiếp thu, hoàn thiện dự án Luật Hòa giải ở cơ sở bảo đảm chất lượng và tiến độ trình Chính phủ trước ngày 10/6/2026.

Trước đó, ngày 30/5 vừa qua, Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh đã chủ trì cuộc họp Hội đồng thẩm định dự án Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi). Tại cuộc họp Hội đồng thẩm định, các đại biểu đánh giá cao sự chuẩn bị hồ sơ kỹ lưỡng, đầy đủ, đúng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan chủ trì soạn thảo; nhất trí sự cần thiết xây dựng dự thảo Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi) nhằm nâng cao chất lượng công tác hòa giải ở cơ sở đáp ứng yêu cầu của tình hình mới; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và khắc phục bất cập, hạn chế của Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2013.

Bên cạnh đó, Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh và một số thành viên Hội đồng thẩm định đã có một số ý kiến lớn đối với hồ sơ dự án Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi), tập trung vào quy định về công nhận kết quả hòa giải thành, kinh phí cho công tác hòa giải ở cơ sở và nội dung về quản lý nhà nước về hòa giải ở cơ sở…

Trên cơ sở tiếp thu, giải trình ý kiến tại cuộc họp thẩm định, Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý đã chỉnh lý, hoàn thiện hồ sơ dự án Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi).