Kiểm toán Nhà nước: Kiến nghị xử lý tài chính hơn 37.000 tỷ đồng

Thông tin tại Hội nghị cho thấy, năm 2025, với các phương châm “gọn nhưng chất lượng”, “Chất lượng, chất lượng hơn và chất lượng hơn nữa”, “An toàn - Uy tín”, tránh chồng chéo, minh bạch và bám sát các định hướng lớn của Đảng, Nhà nước, của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH), các lĩnh vực dễ phát sinh tiêu cực, tham nhũng, lãng phí và các vấn đề được dư luận xã hội quan tâm, đặc biệt là ý kiến của các đại biểu Quốc hội, Kế hoạch kiểm toán năm 2025 gồm 116 nhiệm vụ, giảm 5 nhiệm vụ so với năm 2024.

Kế hoạch tập trung kiểm toán Báo cáo quyết toán ngân sách tại 34 bộ, cơ quan trung ương, đạt tỷ lệ 90% (37/41) số đầu mối; kiểm toán báo cáo quyết toán ngân sách địa phương tại 57/63 địa phương, đạt tỷ lệ 90% số đầu mối; kiểm toán chuyên đề, kiểm toán hoạt động đạt tỷ lệ 27% tổng số nhiệm vụ kiểm toán (31/116), tiếp tục tăng so với những năm trước.

Đáng lưu ý, các cuộc kiểm toán chuyên đề đã có nhiều đổi mới trong công tác phối hợp tổ chức thực hiện, chỉ ra nhiều hạn chế trong tổ chức thực hiện; phát hiện sử dụng kém hiệu quả, gây lãng phí nguồn lực tài chính, tài sản, chưa đạt mục tiêu đề ra; nhiều bất cập, vướng mắc, chồng chéo trong cơ chế, chính sách; chưa ban hành đầy đủ văn bản quy định, hướng dẫn, gây khó khăn, lúng túng trong tổ chức triển khai.

Trong năm 2025, KTNN kiểm toán tổng mức đầu tư các dự án đường sắt theo các Nghị quyết của Quốc hội; kiểm toán thường xuyên 4 dự án theo đề nghị của Văn phòng Trung ương Đảng; kiểm toán việc xác định giá đất, tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với các dự án theo Nghị quyết số 170/2024/QH15 của Quốc hội. KTNN tổng hợp kết quả kiểm toán việc thực hiện Nghị quyết số 106/2023/QH15 của Quốc hội về thí điểm các cơ chế, chính sách đặc thù về đầu tư xây dựng công trình đường bộ gửi Quốc hội tại Kỳ họp.

Đặc biệt, để phù hợp với mô hình chính quyền 3 cấp, cũng như Luật Ngân sách Nhà nước (sửa đổi), Tổng Kiểm toán nhà nước đã quyết định thành lập Tổ Công tác để lấy ý kiến tham mưu, đề xuất phương án kiểm toán và định hướng xây dựng kế hoạch kiểm toán.

KTNN chủ động, điều chỉnh giảm một số cuộc kiểm toán cấp bộ, huyện, đồng thời ưu tiên hoàn thành kiểm toán quyết toán ngân sách cấp tỉnh trước 30/6/2025, nhằm tạo điều kiện cho các đơn vị được kiểm toán hoàn thành nhiệm vụ sắp xếp tinh gọn bộ máy và tổ chức thành công Đại hội đảng các cấp.

Tổng Kiểm toán nhà nước cũng đã ban hành các văn bản chỉ đạo phối hợp thí điểm ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động kiểm toán; hướng dẫn về kiểm toán phòng, chống lãng phí; chỉ đạo đổi mới cách tiếp cận kiểm toán, tập trung vào những lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro cao.

Qua kiểm toán, KTNN đã xác định có hành vi lãng phí trong công tác quản lý, điều hành, sử dụng tài chính công, tài sản công tại một số cơ quan, đơn vị và có kiến nghị tổ chức kiểm điểm trách nhiệm tập thể, cá nhân và xem xét xử lý theo quy định.

Đến ngày 30/11/2025, KTNN đã triển khai 165 đoàn kiểm toán, xét duyệt 205 dự thảo báo cáo kiểm toán, phát hành 180 báo cáo kiểm toán.

Tổng hợp kết quả kiểm toán đối với các báo cáo kiểm toán đã phát hành, KTNN kiến nghị xử lý tài chính: 37.345 tỷ đồng và trên 125,4 triệu USD, trong đó kiến nghị tăng thu ngân sách nhà nước (NSNN) 4.242 tỷ đồng, giảm chi NSNN 16.603 tỷ đồng và 108,9 triệu USD; kiến nghị khác 16.500 tỷ đồng và trên 16,5 triệu USD.

Đồng thời, KTNN kiến nghị hủy bỏ, sửa đổi, bổ sung và ban hành mới đối với 109 văn bản quy phạm pháp luật và văn bản quản lý bao gồm: 08 Nghị định, 02 Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, 11 Thông tư và 88 văn bản khác.

Cũng trong năm 2025, KTNN đã cho ý kiến chủ trương đầu tư với 6 dự án quan trọng quốc gia, 2 chương trình mục tiêu quốc gia, 9 nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ; tham gia ý kiến có trách nhiệm về dự toán ngân sách nhà nước và phương án phân bổ ngân sách Trung ương năm 2026, kế hoạch tài chính - NSNN 03 năm 2026 - 2028; các luật, các dự thảo nghị quyết của Quốc hội; tích cực, chủ động tham gia các đoàn giám sát của Quốc hội, UBTVQH.

Đến ngày 30/11/2025, tỷ lệ thực hiện kiến nghị xử lý tài chính, kiến nghị khác đạt 82,9%, cao hơn cùng kỳ năm trước. Phần lớn các kiến nghị tồn đọng được Tổng Kiểm toán nhà nước chỉ đạo và xử lý dứt điểm.

Trong năm, KTNN rà soát báo cáo Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực danh sách 645 dự án chậm tiến độ, chậm đưa vào sử dụng, chậm triển khai, có khó khăn vướng mắc và 3 dự án có dấu hiệu lãng phí. KTNN đã chuyển 4 vụ việc có dấu hiệu tội phạm sang cơ quan điều tra, cung cấp 624 hồ sơ, báo cáo kiểm toán và tài liệu liên quan cho Cơ quan cảnh sát điều tra, trong đó có 2 dự án thuộc diện Ban Chỉ đạo theo dõi, chỉ đạo.

KTNN đã rà soát, đề xuất, sửa đổi, bổ sung các luật, nghị quyết về sắp xếp, tinh gọn bộ máy; tham gia ý kiến vào hơn 500 văn bản của các cơ quan Đảng, Chính phủ, Quốc hội, trong đó có nhiều văn bản có nội dung phức tạp, hoàn thành gấp.

KTNN tham gia cho ý kiến đối với gần 3.700 lượt nhân sự theo đề nghị của Ban Tổ chức Trung ương phục vụ công tác quy hoạch và bổ nhiệm cán bộ cấp chiến lược.

Cùng với việc tiếp tục thực hiện các Nghị quyết, Chiến lược về công nghệ thông tin của Ngành, KTNN đã ban hành Kế hoạch triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; hưởng ứng mạnh mẽ phong trào “Bình dân học vụ số - Quốc hội số”.

KTNN đã xây dựng hệ sinh thái công nghệ kiểm toán, trong đó có 6 phần mềm ứng dụng AI và dữ liệu lớn đang được triển khai; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động kiểm toán, trong đó thí điểm ứng dụng AI để lựa chọn đơn vị phục vụ lập kế hoạch kiểm toán, phân tích các hồ sơ kiểm toán; kiểm toán dựa trên thu thập, phân tích dữ liệu lớn…

Năm 2026, bám sát sự chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, Chiến lược phát triển KTNN đến năm 2030, Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quốc hội lần thứ I, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ KTNN lần thứ VIII, với phương châm “An toàn - Uy tín”, toàn Ngành đã đề ra 9 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.

Trong đó, tổ chức xây dựng và thực hiện chất lượng, hiệu quả Kế hoạch kiểm toán năm 2026 với 129 nhiệm vụ, tăng 13 nhiệm vụ so với năm 2025: Kiểm toán báo cáo quyết toán ngân sách tại 34 bộ, cơ quan Trung ương và 34 tỉnh, thành phố, đạt tỷ lệ 100%. 7 cuộc kiểm toán hoạt động, kiểm toán môi trường, biến đổi khí hậu, kiểm toán công nghệ thông tin.

Đặc biệt, KTNN sẽ thực hiện 36 cuộc kiểm toán chuyên đề, trong đó có những chuyên đề quy mô lớn, phạm vi rộng về Y tế; Thuế giá trị gia tăng; việc quản lý, sử dụng vốn đầu tư công giai đoạn 2021-2025 của một số tỉnh, thành phố; Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025; Việc thực hiện chính sách phát triển nhà ở xã hội...

Phát biểu tại Hội nghị, Tổng Kiểm toán nhà nước Ngô Văn Tuấn cũng đã nhấn mạnh thêm 7 nhiệm vụ: Một là hoàn thiện thể chế cho hoạt động KTNN, bám sát tinh thần các nghị quyết của Đảng. Trong đó, nhiệm vụ quan trọng là sửa Luật KTNN và xây dựng Chiến lược phát triển KTNN đến năm 2040, tầm nhìn 2045.

Hai là tổ chức triển khai hiệu quả kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng; đặc biệt quan tâm đến việc đánh giá cập nhật kiến thức chuyên môn nghiệp vụ trong hoạt động kiểm toán.

Ba là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động kiểm toán, đặc biệt đẩy nhanh việc xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ hoạt động kiểm toán.

Bốn là hoàn thành kế hoạch kiểm toán với yêu cầu, chất lượng cao nhất. Đặc biệt, chú trọng kiểm toán chính quyền địa phương 2 cấp; kiểm toán đánh giá trụ sở, tài sản của các cơ quan, đơn vị trong quá trình sáp nhập, đánh giá hiệu quả hoạt động của chính quyền 2 cấp, đặc biệt cấp xã. Nâng cao vị thế của KTNN thông qua việc tổ chức tốt các cuộc kiểm toán chuyên đề toàn Ngành. Trong quá trình triển khai nhiệm vụ, lưu ý thực hiện nghiêm Quy định số 131-QĐ/TW ngày 27/10/2023 của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật đảng và trong hoạt động thanh tra, kiểm toán.

Năm là chú trọng học hỏi những bài học hay, những kinh nghiệm quý của các cơ quan kiểm toán tối cao trên thế giới; nâng cao vai trò, vị thế của KTNN Việt Nam trong khu vực và trên thế giới.

Sáu là hoàn thiện cơ sở vật chất đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ của Ngành, đặc biệt là sửa chữa, xây dựng mới nhà lưu trú cho cán bộ thuộc diện điều động, luân chuyển. Bảy là, tổ chức thực hiện tốt các hoạt động đảng, đoàn thể.

Tổng Kiểm toán nhà nước yêu cầu toàn Ngành không ngừng nỗ lực, phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước giao.

Tại Hội nghị, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải trao tặng Huân chương lao động hạng Nhì cho Vụ Tổng hợp và trao tặng Huân chương lao động hạng Ba cho KTNN khu vực XII đã có thành tích xuất sắc trong công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực giai đoạn 2021-2025.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải trao tặng Huân chương lao động hạng Nhì cho Vụ Tổng hợp (bên phải) và Huân chương lao động hạng Ba cho KTNN khu vực XII.

Tổng Kiểm toán nhà nước Ngô Văn Tuấn tặng “Cờ thi đua của KTNN” cho 08 tập thể cấp Vụ và tặng Bằng khen, Cúp vàng cho 6 cuộc kiểm toán đạt chất lượng vàng năm 2025.

Ngoài ra, nhiều tập thể, cá nhân của KTNN đã được trao tặng các danh hiệu thi đua nhằm ghi nhận những nỗ lực, cố gắng và thành tích xuất sắc đạt được trong năm 2025./.