Ký ức về Anh hùng LLVTND Huỳnh Văn Đảnh - Người đi vào huyền thoại

Tài bắn súng thiện xạ

Hàng ngày, ông Huỳnh Văn Nhờ (ở xã Vàm Cỏ, tỉnh Tây Ninh) vẫn đi trên con đường mang tên cha mình. Với ông, ký ức về người cha được ghép lại qua những lời kể của mẹ, của ông bà và những người đã trải qua thời chiến. Khi cha mang ba lô theo cách mạng, ông Nhờ mới vừa ba tuổi. Chính vì thế, mỗi lần đi trên con đường là một lần ông nhớ về cha.

Chỉ tay về tuyến đường mang tên cha mình, người đàn ông đã bước sang tuổi 60 bảo gần như ngày nào ông cũng đi qua, khi thì có việc ra xã, lúc ghé chợ, khi sang nhà bà con. “Ở đây có một con đường mang tên ba tôi, ngoài trung tâm Tân An cũng có một con đường nữa. Rồi còn một trường tiểu học mang tên ông”. Nói đến đó, ông nghẹn giọng: “Nhưng ba rời nhà khi tôi còn quá nhỏ. Cho đến lúc ông hy sinh, tôi chưa một lần được gặp lại”. Câu nói ngắn ngủi của người con trai út tên Huỳnh Văn Nhờ khiến không gian như chùng xuống.

Không được cha bồng bế, không được cha dắt tay đến trường. Thậm chí, ông cũng không thể nhớ nổi khuôn mặt cha ngoài những bức ảnh đen trắng được gia đình gìn giữ suốt nhiều năm. “Hồi đó nhỏ quá, đâu biết gì. Lớn lên thì nghe ông bà, má rồi mấy người lớn kể lại. Báo chí viết sao thì mình biết vậy. Chỉ nghe người ta nói ba mình đánh giặc

nổi tiến

Con đường khang trang, mang tên Liệt sĩ, Anh hùng LLVTND Huỳnh Văn Đảnh.

Câu chuyện về anh hùng LLVTND Huỳnh Văn Đảnh bắt đầu từ vùng đất Đức Tân - nay thuộc xã Vàm Cỏ. Vùng đất nằm giữa hai dòng Vàm Cỏ Đông và Vàm Cỏ Tây từng được người dân gọi bằng cái tên “đám lá tối trời” bởi những rừng năng, lát rậm rạp, địa hình hiểm trở đã trở thành căn cứ cách mạng suốt những năm kháng chiến. Theo tài liệu lịch sử đấu tranh cách mạng của Đảng bộ và Nhân dân xã Đức Tân giai đoạn 1945 - 1975, đây là một trong những nơi diễn ra cuộc giằng co quyết liệt giữa lực lượng cách mạng và đối phương trong suốt nhiều năm.

Ông Nhờ kể, gia đình khi ấy rất nghèo, cha ông phải đi ở đợ từ nhỏ. Đến khoảng 16 tuổi thì tham gia lực lượng cách mạng, rồi dần trở thành một trong những cán bộ quân sự nổi tiếng vùng Đức Tân. Nhưng có lẽ điều khiến người dân nơi đây nhớ nhất không phải là cấp bậc hay chức vụ của ông Huỳnh Văn Đảnh, mà là tài bắn súng hiếm có. “Từ hồi nhỏ tới giờ, tôi chỉ nghe người ta kể ba mình là thiện xạ. Có 76 viên đạn bắn chết 78 quân thù. Có trận bắn 15 viên mà hạ 17 người. Mấy người lớn kể vậy, chứ mình cũng không dám nói rành vì đâu có chứng kiến”, ông Nhờ nói.

Ông Nhờ cẩn trọng khi nhắc lại những câu chuyện đã trở thành huyền thoại. “Tôi giống ba nhất”, ông cười. “Người ta nói vậy. Hồi còn trẻ, mập hơn thì giống hơn”, nụ cười hiền lành của người đàn ông mà khoảng thời gian có cha bên cạnh quá ngắn ngủi.

Từ huyền thoại chiến trường đến cuộc chia ly không có ngày trở lại

Những năm tháng chiến đấu ở Đức Tân đã đưa tên tuổi ông Huỳnh Văn Đảnh vượt ra khỏi phạm vi một xã, một huyện. Năm 1965, ông Huỳnh Văn Đảnh được tuyên dương danh hiệu Anh hùng LLVTND, được cử làm Trưởng đoàn Anh hùng, Chiến sĩ thi đua miền Nam ra Thủ đô Hà Nội dự Đại hội Anh hùng, Chiến sĩ thi đua toàn quốc. Đó là phần thưởng xứng đáng dành cho người chiến sĩ nhiều năm lăn lộn giữa chiến trường, lập nhiều chiến công đặc biệt xuất sắc. Trong chuyến đi ấy, ông vinh dự được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đại tướng Võ Nguyên Giáp, đây là niềm tự hào không chỉ của riêng cá nhân ông mà còn của cả quê hương Đức Tân.

“Ba mình đi ngoài Hà Nội dự Đại hội Anh hùng rồi gặp Bác Hồ. Đây, tấm ảnh đó đây, được địa phương in ra, lồng khung rồi gửi tặng”, ông vừa nói, vừa chỉ vào bức ảnh đen trắng trên tường.

Sau Đại hội Anh hùng, ông Đảnh tiếp tục trở lại chiến trường miền Nam. Theo lời kể của gia đình, ông được giao đảm nhiệm cương vị Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 1 của tỉnh Long An. Thế nhưng, trên đường trở về đơn vị nhận nhiệm vụ mới, khi đến khu vực Đức Hòa, ông bị máy bay đối phương tập kích và hy sinh ngày 13/5/1971. Tấm Bằng “Tổ quốc ghi công” đến nay vẫn ghi rõ ngày tháng ấy, ngày người chiến sĩ không kịp trở về đơn vị, cũng là ngày năm người con mất cha.

Nhưng nỗi mất mát của gia đình ông Huỳnh Văn Đảnh không dừng ở đó. Ông Huỳnh Văn Nhờ chậm rãi đọc từng cái tên như sợ mình bỏ sót một người: Huỳnh Văn Đảnh, Huỳnh Văn Bò, Huỳnh Văn Côn, Huỳnh Văn Quên, Trần Văn Mơ, Lê Văn Bụi, Lê Văn On. Bảy liệt sĩ, ba người là anh em ruột; hai người là con rể; hai người là cháu nội, cháu ngoại.

Ông Huỳnh Văn Nhờ cười bảo: “Nhiều người nói tôi giống cha, chính tôi cũng nghĩ vậy khi nhìn vào tấm hình này”.

Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, nhưng với gia đình ông Nhờ, những cuộc chia ly vẫn chưa bao giờ thực sự khép lại. Đến hôm nay, người thân vẫn tiếp tục đồng hành cùng các cơ quan chức năng trong hành trình xác minh, tìm kiếm thông tin về những liệt sĩ của dòng họ, trong đó có liệt sĩ Huỳnh Văn Quên. Họ hiểu rằng, điều quý giá nhất không phải là những tấm huân chương hay danh hiệu, mà là để những người đã hy sinh được gọi đúng tên, được trở về với quê hương và gia đình.

Người cha trở về trên những con đường mang tên mình

Sau này hài cốt của Anh hùng LLVTND Huỳnh Văn Đảnh được quy tập về Nghĩa trang Liệt sĩ tỉnh Long An để đồng đội và người thân thuận tiện hương khói. Mỗi dịp lễ, Tết hay ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7, con cháu lại về thắp nén hương tưởng nhớ người đã ngã xuống vì độc lập của đất nước. “Tự hào chứ”, ông Nhờ nói khi được hỏi cảm xúc mỗi lần đi qua con đường có tên cha mình. “Con cháu trong nhà cũng hãnh diện lắm. Tôi cũng thường nhắc tụi nhỏ phải sống sao cho xứng đáng với ông”. Người đàn ông ấy chưa từng được cha dạy một lời nhưng suốt cả cuộc đời, ông vẫn học cách làm con từ chính danh tiếng và nhân cách của cha mình.

Chiều muộn, chia tay ông Huỳnh Văn Nhờ, chúng tôi chầm chậm chạy trên con đường mang tên Huỳnh Văn Đảnh. Hai bên đường, những ngôi nhà mới mọc lên san sát. Tiếng trẻ con nô đùa vọng ra từ sân trường tiểu học cũng mang tên Huỳnh Văn Đảnh. Cuộc sống bình yên hôm nay dường như đã xóa đi dấu vết của một vùng “đám lá tối trời” năm nào. Và có lẽ, người anh hùng năm xưa vẫn đang hiện diện giữa cuộc sống hôm nay - không chỉ trong những trang sử, mà trong từng bước chân bình yên của thế hệ được lớn lên giữa hòa bình.