Lạng Sơn đề nghị xây dựng tuyến đường sắt Hà Nội – Đồng Đăng hạn chế ảnh hưởng khu dân cư và khu di tích

UBND tỉnh Lạng Sơn mới có ý kiến gửi Bộ Xây dựng về việc thỏa thuận đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Hà Nội - Đồng Đăng đoạn đi qua địa phận tỉnh Lạng Sơn.

Dự án đường sắt Hà Nội - Đồng Đăng hiện nay đi qua khu vực trung tâm phường Đông Kinh (tỉnh Lạng Sơn). (Ảnh: Minh Hữu).

Theo đó, UBND tỉnh Lạng Sơn cho rằng, đoạn tuyến từ lý trình Km100+940 đến Km101+170 đi qua khu dân cư và qua giữa khuôn viên khu đất Trường THCS Quang Lang (xã Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn), nên đề nghị Ban Quản lý dự án đường sắt nghiên cứu hướng tuyến đảm bảo hạn chế tối đa ảnh hưởng tới khu vực trường học và khu dân cư hiện hữu.

Ngoài ra, đoạn tuyến từ lý trình Km96 đến Km96+500 đi qua khu vực bảo vệ 2 di tích đền Chi Lăng, do đó tỉnh này cũng đề nghị Ban Quản lý dự án đường sắt nghiên cứu hướng tuyến đảm bảo hạn chế tối đa ảnh hưởng tới khu vực bảo vệ di tích.

Liên quan đến việc xây dựng các nhà ga, UBND tỉnh Lạng Sơn cơ bản thống nhất nghiên cứu 6 ga theo hồ sơ Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi. Tuy nhiên, tỉnh này đề nghị Ban Quản lý dự án đường sắt nghiên cứu làm rõ sự cần thiết của ga Đồng Bành dự phòng và ga Nhân Lý.

UBND tỉnh Lạng Sơn cũng đề nghị cơ quan tham mưu của Bộ Xây dựng nghiên cứu phương án điều chỉnh Ga Đồng Đăng hướng quay từ phía Đông về phía Tây để đảm bảo không ảnh hưởng đến dự án Khu chế xuất 1 và đất quốc phòng trong khu vực.

Sau khi có văn bản góp ý như trên, lãnh đạo UBND tỉnh Lạng Sơn tiếp tục giao Sở Xây dựng tỉnh Lạng Sơn theo dõi quá trình nghiên cứu, lập Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Hà Nội - Đồng Đăng của Ban quản lý dự án Đường Sắt (Bộ Xây dựng) để chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan tham mưu UBND tỉnh tham gia ý kiến đối với phương án hướng tuyến và các nội dung liên quan.

Khu vực ga đường sắt quốc tế Đồng Đăng. (Ảnh: Minh Hữu).

Theo hồ sơ đề xuất của Ban Quản lý dự án đường sắt (Bộ Xây dựng), dự án có điểm đầu tại phía Bắc ga Yên Viên (TP. Hà Nội). Đoạn tuyến từ ga Gia Lâm đến ga Yên Viên không thuộc phạm vi nghiên cứu do đang được xem xét đầu tư trong Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Điểm cuối của tuyến được đề xuất tại vị trí nối ray giữa Việt Nam và Trung Quốc, thuộc xã Đồng Đăng, tỉnh Lạng Sơn. Tuyến có tổng chiều dài dự kiến khoảng 138 km, đi qua địa bàn TP. Hà Nội và hai tỉnh Bắc Ninh, Lạng Sơn.

Ban quản lý dự án Đường sắt đề xuất lựa chọn tốc độ thiết kế 160 km/h đối với tuyến đường sắt Hà Nội - Đồng Đăng, đồng thời dự phòng các yếu tố hình học để có thể nâng tốc độ lên 200 km/h trong tương lai khi có nhu cầu; đoạn từ ga Đồng Đăng đến điểm nối ray giữa Việt Nam và Trung Quốc được đề xuất có tốc độ thiết kế 80 km/h.

Dải tốc độ này được đánh giá là đáp ứng yêu cầu khai thác hỗn hợp cả hành khách và hàng hóa, bảo đảm hiệu quả đầu tư, phù hợp với điều kiện địa hình và dự báo nhu cầu vận tải dài hạn, cũng như đồng bộ với các tuyến đường sắt trục chính khu vực phía Bắc.

Mặc dù quy hoạch xác định tuyến Hà Nội - Đồng Đăng được đầu tư hoàn chỉnh theo quy mô đường đôi, khổ tiêu chuẩn 1.435 mm, song căn cứ kết quả dự báo nhu cầu vận tải, hồ sơ đề xuất phân kỳ đầu tư. Theo đó, giai đoạn 1 xây dựng đường đơn và dự phòng quỹ đất để phát triển thành đường đôi trong giai đoạn hoàn chỉnh.

Theo đề xuất, tuyến đường sắt Hà Nội - Đồng Đăng dự kiến bố trí 11 ga khai thác, gồm 2 ga trên địa bàn TP. Hà Nội thuộc Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, 4 ga trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh, 5 ga trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn và 1 ga dự phòng tại Đồng Bành (Lạng Sơn).

Trên cơ sở lựa chọn sơ bộ về công nghệ, kỹ thuật, quy mô đầu tư và tham khảo suất đầu tư của các dự án đường sắt có quy mô, công nghệ tương tự trên thế giới, đơn vị tư vấn sơ bộ xác định tổng mức đầu tư Dự án giai đoạn 1 khoảng 137.577 tỷ đồng, tương đương 5,201 tỷ USD.

Về nguồn vốn, Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi đề xuất sử dụng ngân sách nhà nước để thực hiện công tác giải phóng mặt bằng, xây dựng, mua sắm, lắp đặt thiết bị, phương tiện, chi phí quản lý dự án, tư vấn và các chi phí khác.

Trong quá trình triển khai, căn cứ điều kiện thực tế, các địa phương sẽ nghiên cứu, đề xuất bố trí ngân sách địa phương tham gia công tác giải phóng mặt bằng, đồng thời huy động các nguồn vốn hợp pháp khác để thực hiện một phần khối lượng xây dựng của Dự án.

Đáng chú ý, Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi cũng bước đầu đề xuất phương án tổ chức khai thác tuyến đường sắt Hà Nội - Đồng Đăng theo từng nhóm đối tượng vận tải nhằm bảo đảm khai thác hiệu quả hạ tầng và đáp ứng nhu cầu vận tải ở từng giai đoạn.

Đối với tàu khách, hồ sơ đề xuất tổ chức hai loại hình khai thác là tàu khách liên vận quốc tế và tàu khách nội địa.

Cụ thể, tàu khách liên vận quốc tế sẽ chạy suốt tuyến, không dừng tại các ga dọc đường, ngoại trừ ga Mỹ Thái và ga Tây Lạng Sơn để đón, trả khách trước khi đến ga cuối, với thời gian dừng dự kiến khoảng 5 phút mỗi ga.

Đối với tàu khách nội địa, ngoài phương án bố trí tàu nhanh với số điểm dừng tương tự tàu liên vận quốc tế, hồ sơ cũng đề xuất khai thác tàu thường dừng đón, trả khách tại tất cả các ga hành khách trên tuyến, với thời gian dừng khoảng 3 phút mỗi ga.

Về vận tải hàng hóa, hồ sơ đề xuất tổ chức tàu hàng liên vận quốc tế chạy suốt từ ga Yên Thường đến Đồng Đăng, tiếp tục qua ga kiểm tra hải quan để kết nối với mạng đường sắt liên vận quốc tế, phục vụ vận chuyển hàng hóa tới Trung Á, Nga và châu Âu, đồng thời khai thác theo chiều ngược lại.

Đối với tàu hàng nội địa, các đoàn tàu sẽ hoạt động trên hành trình Yên Thường - Đồng Đăng; tùy theo nhu cầu thực tế có thể bố trí thêm các đoàn tàu cắt, móc để điều phối hàng hóa giữa các ga trên tuyến.

Đề xuất này là tương thích với mục tiêu của Dự án là thiết lập kết nối trực tiếp từ Thủ đô Hà Nội đến khu vực cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị (Lạng Sơn), tạo điều kiện kết nối đồng bộ với mạng đường sắt liên vận quốc tế.

Ga Đồng Đăng chỉ cách cửa khẩu Hữu Nghị khoảng 2km. (Ảnh: Minh Hữu).

Tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn 1.435 mm được kỳ vọng sẽ khắc phục tình trạng gián đoạn về khổ đường tại khu vực biên giới, cho phép kết nối trực tiếp với mạng đường sắt của Trung Quốc và từng bước mở rộng hành lang vận tải đường sắt từ Việt Nam tới Trung Á, Nga và châu Âu thông qua các tuyến đường sắt Á - Âu.