Lo ngại khi nhiệt độ toàn cầu tăng mạnh

Tại Mỹ, Cơ quan Dự báo thời tiết quốc gia đã ban hành cảnh báo nắng nóng cực độ tại Vườn quốc gia Grand Canyon sau khi liên tiếp xảy ra các vụ việc liên quan sốc nhiệt, trong đó có 3 người đi bộ đường dài tử vong. Nhà chức trách khuyến cáo du khách tránh hoạt động ngoài trời vào giữa trưa. Phần lớn khu vực miền tây nước Mỹ được dự báo tiếp tục hứng chịu nền nhiệt cao hơn mức trung bình trong những ngày tới. Thời tiết khô nóng kéo dài cùng độ ẩm thấp cũng làm gia tăng nguy cơ cháy rừng.

Trong khi đó, Pháp ban hành cảnh báo đỏ về nắng nóng đối với 35 tỉnh, thành phố và cảnh báo cam tại 45 khu vực khác. Cơ quan Khí tượng Pháp dự báo, nhiệt độ tại một số địa phương có thể lên tới 41 độ C từ ngày 22/6. Đợt nắng nóng gây gián đoạn nhiều hoạt động trên cả nước, khiến hàng chục chuyến tàu bị hủy và một số trường phải tạm dừng dạy học. Chính quyền Paris mở cửa các công viên và vườn công cộng suốt đêm để hỗ trợ người dân và du khách tránh nóng.

Tây Ban Nha bước vào đợt nắng nóng đầu tiên trong năm, kéo dài từ 21/6 đến 24/6, với nhiệt độ có thể lên tới 44 độ C ở một số khu vực. Người dân nước này và Bồ Đào Nha đổ ra các bãi biển đông nghịt để tránh nóng, trong khi nhiều người trên phố phải liên tục dùng quạt tay hoặc ô che nắng.

Tại Đức, mực nước trên các sông Dorsbach, Muhlbach và Ahr tăng nhanh chỉ trong vài giờ, buộc cơ quan chức năng phát cảnh báo lũ khẩn cấp và thiết lập cơ chế điều phối ứng phó thảm họa. Nhiều khu cắm trại phải sơ tán, các sự kiện ngoài trời bị hủy bỏ. Lực lượng cứu hộ được huy động hàng chục lần để xử lý ngập úng và cây đổ.

Tại Anh, bà Liz Bentley, Giám đốc điều hành Hiệp hội Khí tượng Hoàng gia dự báo, các kỷ lục nhiệt độ tháng 6 sẽ bị "xóa sổ hoàn toàn", với nhiệt độ có thể đạt 38-39 độ C, vượt xa kỷ lục hiện tại là 35,6 độ C. Bà Bentley nhấn mạnh đây sẽ là hai tháng liên tiếp - tháng 5 và tháng 6 - mà kỷ lục nhiệt độ của Anh bị phá vỡ với biên độ hơn 2 độ C.

Ông Akshay Deoras, nhà nghiên cứu cấp cao tại Trung tâm Khoa học Khí quyển Quốc gia thuộc Đại học Reading (Anh), khẳng định biến đổi khí hậu do con người gây ra đã tạo "bệ phóng" cho đợt nắng nóng này, khiến nhiệt độ cực đoan trở nên dữ dội hơn nhiều so với quá khứ.

Căng thẳng nhiệt (heat stress) là hiện tượng cơ thể tích tụ nhiệt ở mức nguy hiểm do nhiệt độ cao, độ ẩm lớn và các yếu tố môi trường khác. Đây được xem là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong liên quan đến thời tiết cực đoan. Các nhà khoa học nhận thấy tình trạng này đang gia tăng trên tất cả các châu lục.

Bà Rebecca Emerton thuộc Trung tâm Dự báo thời tiết trung hạn châu Âu cho biết, hiện tượng căng thẳng nhiệt từ mức nghiêm trọng đến cực đoan xuất hiện thường xuyên hơn ở mọi khu vực trên thế giới. Trong thập niên 1970, khoảng 16% dân số toàn cầu trải qua ít nhất một ngày có mức căng thẳng nhiệt cực đoan, tương đương nhiệt độ cảm nhận từ 46 độ C trở lên. Đến năm 2024, tỷ lệ này đã tăng lên 22%, đồng nghĩa với việc có thêm khoảng 1 tỷ người phải đối mặt với tình trạng nắng nóng cực đoan so với 50 năm trước.

Các nhà khoa học nhận định hiện tượng nóng lên toàn cầu do con người gây ra khiến các đợt nắng nóng xuất hiện thường xuyên hơn, kéo dài hơn và nghiêm trọng hơn. Tại một số quốc gia như Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Italy và Pháp, nhiệt độ cảm nhận hiện nay cao hơn tới 5 độ C so với những năm 1970.

Số đêm nóng nhiệt đới gia tăng tại phần lớn các khu vực trên thế giới.

Theo bà Emerton, việc cơ thể không thể hạ nhiệt vào ban đêm làm gia tăng đáng kể nguy cơ đối với sức khỏe, nhất là ở người cao tuổi, trẻ em và những người có bệnh nền.