Nâng cao chất lượng nhân lực y tế

Một đại biểu cho biết, mô hình đào tạo bác sĩ nội trú kéo dài 3 năm, dài hơn cả bậc thạc sĩ, nhưng chưa được hoàn thiện về cơ chế. Trước đây, người học được trợ cấp 2 - 3 triệu đồng/tháng, nhưng nay không còn, thậm chí phải đóng trung bình 74 triệu đồng/năm. Trong khi đó, bác sĩ nội trú phải làm việc như bác sĩ thực thụ, trực bệnh viện, thực hành, thi cử như sinh viên. Họ đã là bác sĩ, có quyền ký bệnh án, kết quả mổ thì phải có lương và được miễn học phí; cũng là để phù hợp với thông lệ thế giới.

Chương trình bác sĩ nội trú là hình thức đào tạo sau đại học đặc thù, khởi nguồn từ Pháp, sau đó phổ biến tại châu Âu và Mỹ, dành cho những sinh viên y khoa tốt nghiệp xuất sắc được tuyển chọn để tiếp tục học và làm việc toàn thời gian trong bệnh viện. Trong suốt quá trình học, họ vừa tham gia điều trị như bác sĩ thực thụ, vừa được đào tạo chuyên sâu về lâm sàng, kỹ năng thực hành và nghiên cứu. Tại Việt Nam, mô hình này được triển khai từ năm 1974 tại Đại học Y Hà Nội và đến nay đã có 13 trường y trên cả nước tổ chức đào tạo. Bộ Y tế đánh giá đây là con đường hình thành đội ngũ bác sĩ giỏi nhất, có nền tảng chuyên môn vững và khả năng làm việc độc lập trong môi trường bệnh viện.

Đồng quan điểm, một đại biểu khác nhận định nhân lực y tế chất lượng cao có vai trò quyết định trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng, nhưng hiện tuyến cơ sở vẫn thiếu và yếu. Cả nước có 214 cơ sở đào tạo y tế, gồm 66 trường đại học, 139 cơ sở giáo dục nghề nghiệp, 9 viện nghiên cứu. Năm 2024, cả nước có gần 11.300 bác sĩ tốt nghiệp, song cơ cấu nhân lực lâm sàng tại bệnh viện công lập chưa đáp ứng yêu cầu.

Theo đại biểu này, học ngành Y tốn kém và kéo dài, học phí 30 - 200 triệu đồng/năm là gánh nặng với nhiều gia đình và trở thành rào cản lớn với sinh viên. Đại biểu này đề nghị Luật Giáo dục đại học sửa đổi cần quy định cơ chế bảo đảm kinh phí đào tạo cho giáo viên, bác sĩ y khoa… theo hướng Nhà nước hỗ trợ một phần hoặc toàn phần chi phí học tập. Các ngành khoa học sức khỏe có yêu cầu đào tạo riêng, không thể áp dụng cùng tiêu chuẩn với kinh tế hay kỹ thuật. Do đó, cần có quy định chi tiết, linh hoạt hơn để bảo đảm chất lượng đào tạo và thu hút nhân lực cho những lĩnh vực đặc thù này.

Một số ý kiến khác cũng đề nghị Nhà nước đầu tư phát triển hệ thống bệnh viện thực hành xuất sắc, làm trung tâm đào tạo, điều trị và nghiên cứu y học hàng đầu. Hiện nhiều trường y chưa có bệnh viện thực hành riêng, phải học nhờ cơ sở khác, thậm chí có trường thiếu giảng viên, phải “mượn” giáo sư, tiến sĩ để mở ngành, khiến chất lượng đào tạo bị ảnh hưởng. Vì vậy, Luật Giáo dục đại học sửa đổi cũng cần bổ sung quy định về đào tạo chuyên khoa đặc thù, gắn cơ sở đào tạo với bệnh viện thực hành.

Trong mọi giai đoạn, mọi xã hội, với mọi người, thì sức khỏe là một trong những vấn đề quan trọng nhất. Những ý kiến nêu trên của các đại biểu là rất xác đáng, cần được cơ quan chức năng xem xét.