Nhiều lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro rửa tiền ngoài vòng pháp lý
Luật Phòng chống rửa tiền (PCRT) 2012 quy định 4 nhóm đối tượng áp dụng gồm: Tổ chức tài chính (FI); Tổ chức, cá nhân kinh doanh ngành nghề phi tài chính có liên quan (DNFBPs); Tổ chức, cá nhân Việt Nam và người nước ngoài sinh sống tại Việt Nam hoặc tổ chức nước ngoài, tổ chức quốc tế, tổ chức phi Chính phủ hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam có giao dịch tài chính, giao dịch tài sản khác với Tổ chức tài chính (FI); Tổ chức, cá nhân khác có liên quan đến PCRT.
Trong 4 nhóm đối tượng áp dụng, có 2 nhóm đối tượng được quy định là “đối tượng báo cáo” gồm: Các tổ chức tài chính (FIs) là các tổ chức được cấp giấy phép thực hiện một hoặc một số hoạt động theo quy định tại khoản 3 Điều 4 Luật PCRT; và các tổ chức, cá nhân kinh doanh ngành nghề phi tài chính liên quan (DNFBPs) thực hiện một hoặc một số hoạt động theo quy định tại khoản 4 Điều 4 Luật PCRT.
Theo ông Phạm Tiên Phong (Cục trưởng Cục PCRT, Cơ quan Thanh tra giám sát ngân hàng, Ngân hàng Nhà nước), về cơ bản, đối tượng báo cáo áp dụng các biện pháp PCRT, thực hiện nghĩa vụ báo cáo, cung cấp, lưu giữ thông tin theo quy định của Luật PCRT. Các đối tượng báo cáo đóng vai trò như người “người gác cổng” với trách nhiệm báo cáo Ngân hàng nhà nước khi nghi ngờ hoặc có cơ sở hợp lý để nghi ngờ tài sản trong giao dịch có nguồn gốc do phạm tội mà có hoặc liên quan tới rửa tiền. Do đó, đối tượng báo cáo là các tổ chức, cá nhân có vai trò quan trọng trong việc triển khai có hiệu quả công tác PCRT...
Tuy nhiên, ông Phong cho rằng, nếu các lĩnh vực ngành nghề có rủi ro rửa tiền chưa được đưa vào là đối tượng báo cáo để triển khai nghĩa vụ PCRT sẽ làm giảm hiệu quả của công tác PCRT. Đồng thời, các lĩnh vực chưa chịu sự điều chỉnh của pháp luật về PCRT dễ dàng bị tội phạm lạm dụng cho các mục đích tội phạm trong đó có hoạt động rửa tiền.
Những lĩnh vực ngành nghề được nhắc tới là: Các tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán; Các tổ chức, cá nhân cung cấp dịch vụ tài sản ảo; Các tổ chức, cá nhân cung cấp dịch vụ cho vay trực tuyến (cho vay ngân hàng): Các tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ cầm đồ.
Đòi hỏi tất yếu…
Lý giải việc Ngân hàng Nhà nước muốn bổ sung một số lĩnh vực ngành nghề thuộc đối tượng phải báo cáo để triển khai nghĩa vụ PCRT, ông Phạm Tiên Phong cho biết, đó là đòi hỏi tất yếu từ thực tiễn. Bởi trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0, hoạt động của các FI và DNFPBs phát triển nhanh chóng với sự xuất hiện của nhiều loại hình, phương thức cung cấp sản phẩm dịch vụ đa dạng mới. Bên cạnh mặt tích cực, các sản phẩm, dịch vụ tài chính mới này cũng tiềm ẩn nguy cơ bị lợi dụng cho các mục đích tội phạm nói chung trong đó có rửa tiền.
Theo Khuyến nghị của Lực lượng đặc nhiệm tài chính về chống rửa tiền (FATF), các quốc gia trên thế giới đã và đang đưa thực hiện các biện pháp để quản lý các lĩnh vực có rủi ro rửa tiền, một trong các biện pháp đó là đưa các tổ chức, cá nhân kinh doanh trong các lĩnh vực này trở thành đối tượng báo cáo và chịu sự điều chỉnh của pháp luật về PCRT…
Cũng theo lãnh đạo Cục PCRT, mặc dù việc đưa các đối tượng này trở thành đối tượng báo cáo sẽ dẫn tới việc gia tăng chi phí và công việc cho các tổ chức báo cáo và các cơ quan quản lý nhưng chi phí này chắc chắn không lớn mà sẽ phục vụ cho lợi ích chính đáng trong quá trình điều hành, phòng ngừa rủi ro của các tổ chức này mặt khác mang lại nhiều lợi ích về nhiều mặt cho xã hội.
Việc mở rộng phạm vi đối tượng báo cáo sẽ tạo ra khuôn khổ pháp lý để cơ quan có thẩm quyền quản lý, thanh tra, giám sát các lĩnh vực có rủi ro rửa tiền; đối tượng báo cáo bắt buộc phải xây dựng và triển khai cơ chế PCRT và tuân thủ các nghĩa vụ PCRT như thực hiện nhận biết và cập nhật thông tin khách hàng, báo cáo giao dịch đáng ngờ… qua đó giảm thiểu rủi ro rửa tiền xảy ra ở đối tượng báo cáo, góp phần làm lành mạnh, an toàn và ổn định cho hệ thống tài chính quốc gia.
Bên cạnh đó, cơ quan có thẩm quyền được cung cấp thêm nhiều nguồn thông tin từ các đối tượng, lĩnh vực khác nhau để phân tích, xử lý, điều tra, truy tố, xét xử các vụ việc liên quan đến rửa tiền, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa, đấu tranh PCRT...
Việc này cũng góp phần tăng cường nhận thức về công tác PCRT đến nhóm các đối tượng báo cáo được mở rộng. Qua đó sẽ góp phần giảm thiểu tội phạm, đặc biệt là các tội phạm kinh tế gắn với tham nhũng, lừa đảo, buôn lậu…, tăng cường trật tự, an toàn xã hội, tăng niềm tin của dân chúng vào sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước.
Hiện Dự án Luật PCRT (sửa đổi) đang được Ngân hàng Nhà nước phối hợp với các bộ, ngành có liên quan đề xuất đưa vào chương trình xây dựng Luật của Quốc hội...
“Việc mở rộng phạm vi của đối tượng báo cáo nói riêng và việc sửa đổi, bổ sung Luật PCRT cũng cho thấy nỗ lực của Việt Nam trong việc tuân thủ các chuẩn mực quốc tế về PCRT và sẽ nhận được sự đánh giá và ghi nhận của cộng đồng quốc tế, qua đó tạo vị thế, môi trường hợp tác đầu tư, thương mại, tạo thuận lợi để Việt Nam được hưởng các chính sách ưu đãi (chi phí vay, thời gian vay, thời gian trả nợ, nội dụng vay, hạn mức vay...) cũng như góp phần thu hút vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam, phát triển các ngành kinh tế...”- ông Phạm Tiên Phong khẳng định.
Thanh Thanh
Theo dõi chúng tôi trên:
(PLM) - Theo phản ánh của người dân và ghi nhận phóng viên báo Pháp luật Việt Nam trong tháng 8/2026 thì hàng nghìn mét vuông đất nông nghiệp giáp nghĩa trang Cự Khối và giáp tuyến đường Giáp Hải thuộc xã Bát Tràng, thành phố Hà Nội đã và đang được san lấp bằng trạc thải xây dựng có dấu hiệu chưa đúng quy định.
(PLM) - Vừa qua, báo Pháp luật Việt Nam nhận được phản ánh tại thôn Lê Lợi, xã Chương Dương, TP. Hà Nội đang tồn tại một cơ sở giết mổ gia cầm số lượng lớn có dấu hiệu hoạt động không phép, gây mất vệ sinh an toàn thực phẩm và gây ô nhiễm môi trường.
(PLM) - Khởi tố, bắt tạm giam Hải “Sapa TV” cùng vợ và đối tác sau cáo buộc lừa dối khách hàng, vi phạm kế toán; vụ việc liên quan đường dây bán “thịt trâu sấy” gắn mác đặc sản tây bắc.
(PLM) - Sáng ngày 25/8/2026, tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền tổ chức Hội thảo khoa học cấp Bộ với chủ đề “Báo chí, truyền thông số với bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong kỷ nguyên phát triển mới”. Tại hội thảo, các chuyên gia hàng đầu đã tập trung thảo luận về chiến lược chuyển đổi tư duy từ phòng ngự bị động sang chủ động kiến tạo môi trường thông tin lành mạnh trên không gian mạng.
(PLM)- Công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ trong tình hình mới đòi hỏi sự đổi mới mạnh mẽ từ tư duy “ứng phó thụ động” sang “chủ động phòng ngừa”, lấy người dân làm trung tâm, chủ thể trong mọi hoạt động. Nhằm đáp ứng yêu cầu này, thành phố Hà Nội đã triển khai nhiều trung tâm giáo dục cộng đồng về PCCC và CNCH tại địa bàn các phường xã.
PLM - Ngày 22/8, tâm bão số 4 ở khu vực vùng biển Quảng Ninh - Hải Phòng, cách đặc khu Bạch Long Vĩ khoảng 120km về phía Bắc. Bão mạnh cấp 8, giật cấp 10, di chuyển theo hướng Tây Nam trên Vịnh Bắc Bộ với tốc độ khoảng 5km/h, gây mưa lớn ở Đông Bắc Bộ và Thanh Hóa.
(PLM) - Không có những tấm huân chương gắn lên ngực áo giữa bầu trời, chiến công của họ là sự trở về an toàn của đồng đội, là sự bình yên tuyệt đối của bầu trời Tổ quốc. Họ - những đôi mắt dẫn đường lặng lẽ, xây dựng những đường bay bảo vệ hòa bình từ trên không cho mỗi chuyến bay Quân sự.
(PLM) - Gantan Beauty Industry Co., Ltd. – 60 năm kiến tạo mái kim loại chống thiên tai, nơi công nghệ, kỷ luật và tinh thần Nhật Bản kết tinh thành những công trình bền vững, an toàn trước bão giông.
(PLM) - Trưa 21/8, máy bay vận tải quân sự CASA-295 của Quân chủng Phòng không – Không quân đã hạ cánh an toàn tại sân bay quân sự Gia Lâm (Hà Nội), vận chuyển 7.104 mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ phục vụ công tác giám định ADN.
(PLM) - Phát hiện khối u não mạch máu xuất huyết nguy hiểm từ khi còn trong bụng mẹ, một trẻ sơ sinh ở TP.HCM vừa được phẫu thuật vi phẫu gần 5 giờ thành công, giành lại sự sống ngoạn mục.
