Để có lực lượng tiếp viện cho chiến trường chính Điện Biên Phủ đang bị nguy cấp, ngày 25/4/1954, địch cho binh đoàn cơ động số 1 cùng 3 tiểu đoàn lẻ và 1 tiểu đoàn pháo theo đường 12 rút về thị xã Thakhet của Lào, nhưng trên đường rút quân chúng bị Trung đoàn 18 cùng lực lượng vũ trang Lào chặn đánh.
Trung tuần tháng Tư, sau khi thấy kế hoạch “Diều Hâu" không được thực hiện theo đúng thời hạn mình đã đề nghị, tổng chỉ huy quân đội viễn chinh Pháp Navarre (Nava) đoán là việc tiến hành kế hoạch này có thể gặp khó khăn. Trước tình hình nguy ngập của Điện Biên Phủ, Nava lại nghĩ thêm một kế hoạch mới: Kế hoạch chạy khỏi Điện Biên Phủ lấy tên là kế hoạch Condor.
Nava định sẽ cho một lực lượng quân đội viễn chinh Pháp ở Lào đánh chiếm vùng Tây Trang tại biên giới Lào-Việt Nam, rồi tràn về Điện Biên Phủ; đồng thời, quân đội viễn chinh Pháp tại Điện Biên Phủ liều chết phá vòng vây, mở một đường máu tiến về Tây Trang, kết hợp với toán quân ở đây, tháo chạy về Lào. Bộ binh sẽ kết hợp với quân nhảy dù để tiến hành kế hoạch với sự yểm hộ của một lực lượng không quân mạnh.
Lúc đầu, Cogni phản đối kế hoạch Condor, cho rằng hắn đang thiếu quân số, thiếu phương tiện vận tải, thời tiết dạo này lại xấu. Cogni nghĩ rằng cuộc rút lui sẽ thất bại thảm hại và nếu quân đồn trú còn chống cự ở Điện Biên Phủ để kìm chân các đại đoàn chủ lực của ta thì còn đỡ tai họa cho số phận quân đội viễn chinh Pháp ở Đồng bằng Bắc Bộ.
Tuy nhiên đến ngày 25/4, Cogni đã điện cho Nava cho biết Cogni đồng ý tiến hành kế hoạch. Cogni cho rằng tác dụng của kế hoạch này tuy hạn chế, nhưng cũng không còn cách nào hơn để cứu nguy cho Điện Biên Phủ.
Thế nhưng kế hoạch này đã bị phá sản, khi trên đường rút quân, quân địch đã bị Trung đoàn 18 cùng lực lượng vũ trang Lào chặn đánh làm cho lực lượng bị hao mòn, tinh thần sa sút.
Trước khi Chiến dịch Điện Biên Phủ bước vào đợt 3, cuộc tiến công của ta và bạn ở Trung Lào kết thúc. Trong đợt hoạt động này ta và bạn đã loại khỏi vòng chiến đấu gần 3.000 tên địch, tiếp tục giam chân nhiều binh đoàn cơ động tinh nhuệ của chúng ở Trung Lào để phối hợp với mặt trận Điện Biên Phủ.
Trong ngày 25/4/1954, thực dân Pháp trong cơn hoảng loạn vì vỡ trận ở các mặt trận chủ lực đã ném bom vào trại tập trung Noong Nhai, xã Thanh Xương, huyện Điện Biên, gồm hơn 3.000 dân làm 444 người dân thường thiệt mạng và hàng trăm người bị thương, chủ yếu là phụ nữ và trẻ em.
Trước đó, ngày 20/11/1953, thực dân Pháp bất ngờ đổ quân xuống lòng chảo Điện Biên - nơi cuộc sống hòa bình của nhân dân Điện Biên mới được hưởng có 11 tháng kể từ khi Chiến dịch Tây Bắc kết thúc thắng lợi (ngày 10/12/1952).
Vài tuần sau khi tái chiếm thung lũng Mường Thanh, nhằm cắt đứt chi viện, hỗ trợ của hậu phương ngay tại cơ sở, cách ly dân chúng với bộ đội, thực dân Pháp đã dồn người dân trên địa bàn vào 4 trại tập trung, trong đó có trại tập trung Noong Nhai, đặt dưới sự giám sát chặt chẽ của các đồn binh.
Trại tập trung Noong Nhai gồm hơn 3.000 dân, phần lớn là bà con dân tộc Thái, đến từ các xã Sam Mứn, Thanh An, Noong Hẹt và Thanh Xương. Thực hiện chính sách “đốt sạch, phá sạch,” De Castries liên tiếp cho ra các nhật lệnh: Tất cả những nhà bằng tre gỗ của dân chúng tản cư đều phải phá dỡ, vật liệu cho công binh thu về làm hầm trú ẩn.
Ngày 13/3/1954, quân ta đánh trận mở màn vào tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Càng về sau những cuộc giao tranh càng ác liệt, quân Pháp lần lượt buộc phải rút chạy khỏi nhiều cứ điểm quan trọng. Cho đến cuối tháng 4/1954, phạm vi trận địa mà chúng còn tạm thời kiểm soát chỉ rộng chừng vài km2.
Vì không thể ngăn chặn được lòng yêu nước cháy bỏng của đồng bào Tây Bắc, lâm vào thế bị động khi bị bao vây, nguy cơ tiêu diệt cận kề nên chúng đã phạm một tội ác hèn hạ nhất là sát hại dân thường - điều mà Công ước quốc tế đã nghiêm cấm - ném bom vào trại tập trung Noong Nhai. Kết thúc cuộc thảm sát dã man, nhiều gia đình không còn một người nào sống sót. Hơn 440 người dân thường thiệt mạng và hàng trăm người bị thương.
Chỉ 13 ngày sau đó, tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ thất thủ.
70 năm đi qua, chỉ có câu chuyện về sự tàn ác của đế quốc thực dân gây cho người dân Noong Nhai vẫn còn nguyên vẹn, còn bản làng, diện mạo của mảnh đất lịch sử ấy đã biết bao thay đổi, đời sống người dân ấm no, hạnh phúc.
Khu tưởng niệm cuộc thảm sát đẫm máu ở Noong Nhai vẫn sừng sững nằm bên tuyến đường Quốc lộ 279, con đường xuyên Á sang nước bạn Lào. Bức tượng người phụ nữ Thái bế đứa con đã bị bom giặc giết chết trên tay như thể hiện nỗi đau tột cùng mất con của những người mẹ, nhưng vẫn kiên cường bất khuất đứng lên.
Khép lại nỗi đau quá khứ, đồng bào các dân tộc trên địa bàn Noong Nhai lại đoàn kết, cùng nhau phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo vươn lên làm giàu trên chính mảnh đất chiến trường năm xưa. Đến Thanh Xương hôm nay, trên con đường Quốc lộ 279 huyết mạch, một bên là cánh đồng Mường Thanh màu xanh ngút ngàn, một bên là Khu đô thị mới Bom La ngày một sầm uất, phát triển./.
Theo dõi chúng tôi trên:
PLM - Trong bối cảnh thương mại điện tử tiếp tục tăng trưởng mạnh, việc hoàn thiện cơ chế quản lý thuế và nâng cao năng lực tuân thủ của doanh nghiệp, hộ và cá nhân kinh doanh đang trở thành yêu cầu cấp thiết. Đây là nội dung được các chuyên gia, cơ quan quản lý tập trung trao đổi tại Hội thảo "Quản trị rủi ro thuế thương mại điện tử" do Tạp chí Tài chính Doanh nghiệp phối hợp Hội Tư vấn Thuế Việt Nam tổ chức sáng 6/8.
(PLM) - Sáng ngày 1/8, Lễ khánh thành Đền Thiên Tiên Thánh Mẫu thuộc Quần thể di tích Kim Quang Cây Cộng, tại khu Yên Lập, phường Đông Mai, Quảng Ninh. Công trình được bắt đầu trùng tu, xây dựng vào ngày 19/2 âm lịch năm 2026, và chính thức được tổ chức khánh thành vào ngày 19/6 âm lịch năm 2026.
(PLM) - Từ ngày 3/8 đến ngày 4/8/2026, tại Thanh Hóa, Trường Đại học Luật Hà Nội đã tổ chức Hội nghị tập huấn ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) vào giảng dạy, nghiên cứu khoa học và quản trị đại học. Tham dự hội nghị có PGS.TS Tô Văn Hòa - Hiệu trưởng Trường Đại học Luật Hà Nội, cùng hơn 360 cán bộ, giảng viên của trường Đại học Luật Hà Nội.
(PLM) - Liên quan tới Vụ án tranh chấp hợp đồng vay tài sản giữa nguyên đơn là ông Đỗ Văn Khoát, sinh năm 1977, có địa chỉ tại xã Thổ Tang, tỉnh Phú Thọ và bị đơn là ông Phạm Văn Tuyến, sinh năm 1974, có địa chỉ tại tổ dân phố Tân Hà 6, phường Minh Xuân, tỉnh Tuyên Quang mà báo Pháp luật Việt Nam đã có nhiều bài viết về vụ việc. Ngày 30/7, Hội đồng xét xử Tòa án nhân dân khu vực 1 - Tuyên Quang đã tuyên chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn nhưng cũng không chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn trong vụ án “Tranh chấp hợp đồng vay tài sản”. Cho rằng bản án chưa thỏa đáng, bị đơn cho biết sẽ tiếp tục kháng cáo tới tòa án nhân dân tỉnh Tuyên Quang.
( PLM) - Vụ việc bồi thường, giải phóng mặt bằng tại Dự án Lăng Miếu Triệu Tường tại xã Hà Long, tỉnh Thanh Hóa tiếp tục phát sinh diễn biến mới khi 7 hộ dân gửi đơn tố cáo đến nhiều cơ quan có thẩm quyền. Phóng viên báo Pháp luật Việt Nam đã có buổi làm việc với UBND xã Hà Long về các vấn đề liên quan đến tiến độ, quy hoạch và hạ tầng khu xen cư, tái định cư phục vụ dự án.
PLM - Chiều 31/7, Bộ Y tế tổ chức cuộc họp về tiến độ xây dựng dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi). Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên, Bộ đã tiếp thu, tổng hợp ý kiến góp ý của các bộ, ngành và thành viên Chính phủ để tiếp tục hoàn thiện dự thảo trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét. Sau quá trình rà soát, dự thảo dự kiến gồm 8 chương, 71 điều và sẽ tiếp tục được chỉnh lý trong quá trình lấy ý kiến.
(PLM) - Tại khu vực từ ngõ 412 đến ngõ 462 đường Bưởi, thuộc dự án hoàn thiện và khớp nối hạ tầng kỹ thuật khu 7,2ha Vĩnh Phúc (phường Ngọc Hà, thành phố Hà Nội) xuất hiện một số thửa đất có hình dáng dị dạng, méo mó, đã hoặc đang hình thành các công trình có mặt tiền rất hẹp, kết cấu méo hoặc vát theo ranh giới giải phóng mặt bằng. Những công trình này tạo nên hình ảnh thiếu đồng bộ, làm ảnh hưởng đến cảnh quan chung của khu vực.
PLM) - Bệnh viện Việt Đức vừa thực hiện thành công ca ghép dương vật đầu tiên từ người hiến chết não tại Việt Nam, mở ra bước tiến mới của ngoại khoa và hy vọng phục hồi chức năng sinh dục cho bệnh nhân.
(PLM) - Gia đình ông Nguyễn Trường Vinh đang sinh sống, kinh doanh ổn định trên thửa đất của gia đình tại số 06 Cách Mạng Tháng 8, khu phố Hưng Phước, phường Hưng Định, TP Thuận An, tỉnh Bình Dương (cũ), nay thuộc phường Thuận An, TP Hồ Chí Minh bị một số đối tượng đến đập phá tài sản gây thiệt hại lớn.
(PLM) - Khác với hai mùa trước chỉ tổ chức cho vận động viên là nhà báo, phóng viên, giải leo núi "Bước chân trên mây" mùa 3, do báo Pháp luật Việt Nam phối hợp với tỉnh Lai Châu đã mở rộng đối tượng tham gia với cộng đồng đam mê trekking. Quy mô tối đa của giải là 500 vận động viên, gồm 100 nhà báo, phóng viên và 400 vận động viên phong trào. Giải gồm ba cự ly thi đấu: 5km; 11km và 22km dành riêng cho nhà báo, phóng viên. Theo dự kiến giải leo núi “Bước chân trên mây - Chinh phục con đường đá cổ Pavi năm 2026” sẽ chính thức diễn ra vào ngày 4.10.2026 tại xã Sin Suối Hồ, tỉnh Lai Châu.
