Nghĩa tình trong những ngày tháng Tư lịch sử

Tôi may mắn được có mặt trong hành trình của Chuyến bay màu xanh – Tri ân quá khứ do Ban Vì sự tiến bộ phụ nữ Bộ Quốc phòng và Ban Vì sự tiến bộ phụ nữ của Tổng công ty Hàng Không Việt Nam tổ chức. Từ tên gọi của chuyến bay đã chất chứa những thông điệp của khát vọng gìn giữ hòa bình, khát vọng phát triển và lòng biết ơn sâu sắc với lịch sử, với những sự hy sinh vì độc lập tự do của tổ quốc.

Chỉ mất 2h đồng hồ trên chuyến bay VN209 của hãng Hàng không Việt Nam – Vietnam Airlines, chúng tôi đã từ Hà Nội đến với TP Hồ Chí Minh - nơi lưu giữ nhiều ký ức, chứng nhân của một thời non sông chưa nối liền một dải. Ngay khi vừa hạ cánh, chúng tôi đã cùng đoàn công tác của Bộ Quốc phòng, Tổng Công ty Hàng Không Việt Nam đến thăm, tặng quà Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng, nữ Anh hùng LLVT nhân dân, nữ Biệt động Sài Gòn, đối tượng chính sách.

Thừa ủy quyền của Thủ trưởng Ban VSTBCPN BQP, thiếu tướng Thiếu tướng Trần Văn Nam, Phó Cục trưởng Cục Cán bộ, Ủy viên Ban VSTBCPN Bộ Quốc phòng chủ trì chương trình.

Cùng tham gia chương trình còn đại diện một số đơn vị thuộc Bộ Quốc phòng, Đại tá Nguyễn Thị Thu Hiền, Trưởng Ban Phụ nữ Quân đội, Ủy viên Thường trực Ban Vì sự tiến bộ của phụ nữ Bộ Quốc phòng; Ban Vì sự tiến bộ của phụ nữ Tổng Công ty Hàng không Việt Nam;

Chương trình còn có sự tham gia của cán bộ, hội viên phụ nữ một số cơ quan Bộ Quốc phòng, Quân khu 7, Ban Cơ yếu Chính phủ, Bộ Tài chính, Bộ Nội vụ, đại diện các đơn vị thuộc Tổng Công ty Hàng không Việt Nam.

Do thời gian công tác chỉ có 1 buổi chiều, đoàn được chia làm 3 đoàn nhỏ, để đến thăm 21 địa chỉ. Tôi được tham gia đoàn công tác số 2 do Đại tá Hoàng Ngọc Thanh, Phó Chính ủy Binh chủng Đặc công, Đại tá Phùng Thế Hùng, Phó Tham mưu trưởng Quân khu 7; ông Trần Huy Thắng, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ và Khai thác Vietnam Airlines cùng các cán bộ chiến sĩ của Ban Phụ nữ Quân đội, Binh đoàn 18, nhân viên Vietnam Airlines...

Điểm đến đầu tiên của chúng tôi là gia đình Mẹ VNAH Dương Kim Lan. Mẹ Lan có chồng là liệt sĩ Đỗ Duy Phong, hy sinh năm 1966 và 1 con là liệt sĩ Đỗ Kim Hòa, hy sinh năm 1971. Hiện Mẹ đang sống với con gái. Mẹ được phong tặng danh hiệu Mẹ VNAH năm 2015.

Tóc Mẹ bạc, hao gầy, đôi chân đi không vững, nhưng dáng mẹ vẫn thẳng, ánh mắt tinh tường. Có lẽ Mẹ đã quen với những buổi thăm như thế này, nhưng Mẹ không giấu niềm xúc động khi thấy chúng tôi đến.

Đại Tá Hoàng Ngọc Thanh cúi xuống hỏi Mẹ: "Mẹ có khỏe không ạ?" Rồi chậm rãi nói tiếp: “Chúng con là đoàn công tác đại diện cho cán bộ, chiến sĩ toàn quân, thực hiện theo chỉ đạo của Quân ủy Trung ương Bộ Quốc phòng, đặc biệt là Thủ trưởng Tổng Cục Chính trị, nhân dịp kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, chúng con về thăm mẹ.

Đi cùng chúng con, còn có các lãnh đạo, nhân viên của Tổng công ty Hàng Không Việt Nam. Được về thăm mẹ, chúng con mang theo tình cảm, sự tri ân sâu sắc của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ trong toàn quân. Chúng con kính chúc mẹ luôn mạnh khỏe, sống thật lâu để chứng kiến sự phát triển của đất nước, sự vững mạnh của quân đội…”

Mẹ lắng nghe, cười hiền từ, đáp lại những lời ngắn gọn nhưng chỉn chu, đầy đủ.

"Mẹ rất vui mừng xúc động khi các con tới thăm. Mẹ thấy các con trẻ, khỏe, có sự phấn đấu. Mẹ chúc các con luôn mạnh khỏe, là những cán bộ giỏi, làm được nhiều điều tốt cho đất nước."

Đáp lời mẹ, Đại tá Hoàng Ngọc Thanh, hứa sẽ cùng đồng đội tiếp tục xây dựng quân đội theo đúng tinh thần của Bộ Chính trị: Xây dựng quân đội hiện đại, luôn vững tay súng để bảo vệ tổ quốc, bảo vệ thành quả của các thế hệ đi trước.

Nhìn các cô gái trong trang phục của nữ tiếp viên hàng không, Mẹ cũng rất phấn khởi, cảm ơn sự chu đáo, những tình cảm, món quà dành cho mẹ.

Trong thời gian ngắn ngủi tại nhà mẹ Lan, chúng tôi được nghe vị Bí thư của phường kể về cuộc sống hiện tại của Mẹ, về sức khỏe của Mẹ.

Rời nhà mẹ Lan, theo kế hoạch chúng tôi còn đến nhà Mẹ VNAH Lê Thị Hạnh. Mẹ VNAH Nguyễn Thị Ai, Mẹ VNAH Nguyễn Thị Bê, Nữ BĐSG Nguyễn Thị Nhu, Nữ BĐSG Nguyễn Thị Mai Nữ, BĐSG Nguyễn Thị Bích Nga.

Mỗi căn nhà là một câu chuyện, là một phần của sự hy sinh, của lịch sử.

Có mẹ đã ngoài 90 tuổi, trí nhớ không còn trọn vẹn. Có Cô từng là nữ biệt động đã sống, chiến đấu kiên cường bền bỉ giờ đang chống chọi với những căn bệnh tuổi già nhưng giọng nói vẫn dứt khoát, ánh mắt vẫn sắc sảo khi kể về một thời anh dũng... Có người sống cùng con cháu, có người chỉ còn vài người thân bên cạnh.

Tại gia đình các Mẹ Việt Nam anh hùng, các Nữ chiến sĩ Biệt động Sài Gòn, đại diện đoàn công tác đều thể hiện lòng biết ơn, mong muốn các Mẹ, các Cô sống khỏe, sống vui, để chứng kiến sự phát triển của đất nước, của dân tộc, sự vững mạnh của quân đội. Cuộc gặp gỡ của những người xa lạ, nhưng đầy ắp ân tình.

Những phần quà được gửi đến Mẹ với tất cả sự trân trọng, biết ơn, những vòng tròn khép kín quanh Mẹ, ánh đèn flash nháy liên tục… Ai cũng muốn lưu lại được thật nhiều hình ảnh. Một nữ chiến sĩ nói nhỏ: Những chuyến thăm như thế này, số điểm đến ngày càng ít đi. Câu nói rất nhỏ, nhưng khiến mọi người trĩu lòng.

Chiều xuống nhanh. Dù rất cố gắng, chúng tôi không thể đi hết các điểm đến, những món quà được gửi qua các đồng chí của ban chỉ huy Quân sự Thành phố Hồ Chí Minh đại diện đến thăm các mẹ, các cô. Khi đoàn rời điểm cuối cùng, thành phố đã lên đèn. Những con hẻm dần khuất lại phía sau. Trong xe, không khí trầm hơn, có vẻ mọi người đều áy náy khi không tới hết được các điểm đến dự định. Đồng chí phụ trách địa bàn như hiểu được nỗi niềm, trấn an 'đồng đội": Biết không thể đi hết, nên chúng tôi không hẹn các mẹ đâu. Hẹn rồi, mẹ ngóng, không đến tội mẹ lắm!

Tôi nghĩ về những câu hỏi được lặp lại nhiều lần: “Mẹ có khỏe không?” Tôi nghĩ đến hình ảnh vị Đại tá nhường chỗ cho chiến sĩ trẻ được ngồi với Mẹ. Tôi nghĩ tới những bước chân mạnh mẽ của những người lính cụ Hồ bỗng

thật chậm

Những điều tưởng như giản dị ấy, khi đặt cạnh nhau, lại mang đến một sự xúc động lớn.

Tri ân, đôi khi không nằm ở những lời trang trọng. Nó hiện ra trong cách người ta bước vào một căn nhà, trong cách gọi một tiếng “mẹ”, và trong cả cái ngoái nhìn khi rời đi.