Phấn đấu hoàn thành mở rộng cao tốc Bắc - Nam vào cuối năm 2030

Đề xuất 2 phương án mở rộng cao tốc

Báo cáo tình hình nghiên cứu đầu tư, ông Đinh Công Minh - Giám đốc Ban QLDA Thăng Long (chủ đầu tư bước chuẩn bị đầu tư) cho biết, trên cơ sở rà soát, xem xét hiện trạng toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông từ Lạng Sơn đến Cà Mau để phù hợp với nhu cầu vận tải, Quy hoạch mạng lưới đường bộ được duyệt, phù hợp với quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật về đường cao tốc, bảo đảm không trùng lấn với các dự án đang nghiên cứu và triển khai đầu tư, hai phương án được đề xuất nghiên cứu.

Phương án 1, mở rộng các đoạn tuyến có nhu cầu vận tải cao và bảo đảm tính liên tục, phát huy hiệu quả kết nối, cần thiết phải mở rộng ngay, gồm các đoạn tuyến từ Mai Sơn đến Bãi Vọt, Nha Trang đến Dầu Giây, tổng chiều dài khoảng 534km. Các đoạn tuyến còn lại sẽ tiếp tục nghiên cứu đầu tư mở rộng sau năm 2030.

Theo phương án này, sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 63.411 tỷ đồng. Trong đó, phần mở rộng đối với 5 dự án thành phần đầu tư theo hình thức đầu tư công (Mai Sơn - QL45; QL45 - Nghi Sơn; Nghi Sơn - Diễn Châu; Vĩnh Hảo - Phan Thiết; Phan Thiết - Dầu Giây) khoảng 38.158 tỷ đồng.

Phần mở rộng đối với 3 dự án thành phần đầu tư theo phương thức PPP khoảng 25.253 tỷ đồng (tổng mức đầu tư bao gồm lãi vay).

Phương án 2 là nghiên cứu mở rộng toàn bộ các đoạn tuyến từ Mai Sơn đến Cam Lộ và từ Quảng Ngãi đến Dầu Giây, tổng chiều dài nghiên cứu khoảng 1.144km nhằm bảo đảm kết nối từ Hà Nội đến TP HCM thông suốt, phù hợp tiêu chuẩn đường cao tốc, phát huy tối đa tính chất quan trọng của tuyến đường trong hành lang kinh tế Bắc - Nam.

Theo phương án trên, sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 154.246 tỷ đồng gồm: phần mở rộng đối với 15 dự án thành phần đầu tư theo hình thức đầu tư công khoảng 128.994 tỷ đồng; Phần mở rộng đối với 3 dự án thành phần đầu tư theo phương thức PPP khoảng 25.253 tỷ đồng (tổng mức đầu tư bao gồm lãi vay). Các đoạn tuyến trong phạm vi nghiên cứu sẽ được mở rộng ngay lên quy mô 6 làn xe cao tốc hoàn chỉnh theo quy hoạch, vận tốc thiết kế từ 100 - 120km/h.

Về hình thức đầu tư, trên cơ sở phân tích ưu, nhược điểm, Tổng công ty Tư vấn thiết kế GTVT - TEDI đề xuất đầu tư công đối với 15 dự án thành phần đã triển khai theo hình thức đầu tư công.

Nhóm các dự án thành phần đã đầu tư theo phương thức PPP được đề xuất tiếp tục triển khai mở rộng theo phương thức PPP có sự hỗ trợ của vốn ngân sách nhà nước, đáp ứng tính hiệu quả của các dự án với thời gian thu phí hoàn vốn của dự án dưới 24 năm, bảo đảm sự phù hợp quy định của pháp luật và tính khả thi, thuận lợi trong quá trình thực hiện.

Trường hợp không hỗ trợ vốn ngân sách nhà nước, thời gian hoàn vốn các dự án kéo dài và khó khả thi trong thực hiện. Trong đó, thời gian thu phí hoàn vốn ước tính từ 28 - 40 năm.

Chuẩn bị đầu tư mở rộng đoạn cao tốc đầu tiên ngay năm 2027

Bộ trưởng Trần Hồng Minh yêu cầu, việc nâng cấp đầu tư mở rộng tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông phải thực hiện đồng bộ đối với các dự án đã đầu tư phân kỳ từ Mai Sơn đến TP HCM.

Theo đó, các đơn vị quản lý dự án và tư vấn cần tiếp tục hoàn thiện báo cáo nghiên cứu theo hướng tổng thể tình hình đầu tư/chuẩn bị đầu tư các dự án thành phần trên tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông từ Cao Bằng đến Cà Mau để có bức tranh toàn diện.

Đồng thời, làm rõ sự cần thiết đầu tư, nhu cầu vận tải, thực trạng khai thác, dự báo tăng trưởng lưu lượng trong tương lai sau khi các tuyến cao tốc trục Đông - Tây (trục ngang) được hoàn thành, đưa vào khai thác và kết nối với cao tốc Bắc - Nam.

"Chú ý đánh giá tác động việc mở rộng cao tốc cần thiết với nền kinh tế khu vực và cả nước để làm rõ lý do đề xuất đầu tư, từ đó làm cơ sở đề xuất phương án đầu tư", Bộ trưởng lưu ý.

Thống nhất đề xuất nghiên cứu đầu tư mở rộng 15 đoạn tuyến từ Mai Sơn đến Cam Lộ và Quảng Ngãi đến Dầu Giây theo hình thức đầu tư công, sau đó triển khai thu phí để hoàn trả phần vốn ngân sách nhà nước đầu tư thực hiện dự án (theo quy định tại Nghị định 130/2024/NĐ-CP ngày 10/10/2024), Bộ trưởng yêu cầu các đơn vị liên quan khẩn trương hoàn thiện hồ sơ trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ xem xét báo cáo Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư, làm cơ sở hoàn thiện các thủ tục liên quan khởi công mở rộng ngay đầu năm 2027 với các dự án thành phần thuộc dự án đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017 - 2020 (hiện đã hết thời hạn bảo hành công trình).

Các dự án thành phần khác cần chuẩn bị kỹ bước chuẩn bị đầu tư để sau khi thời hạn bảo hành quy định của nhà thầu kết thúc có thể lựa chọn nhà thầu, khởi công mở rộng ngay.

Riêng 3 dự án thành phần đã đầu tư giai đoạn 2017 - 2020 theo phương án PPP, Bộ trưởng yêu cầu trước mắt ưu tiên cho nhà đầu tư nghiên cứu cân đối nguồn lực triển khai. Trường hợp các nhà đầu tư hiện hữu không đủ khả năng thực hiện sẽ tính đến việc đề xuất đầu tư công và tính toán điều chỉnh phương án tài chính, thời gian thu phí hoàn vốn.

"Việc nâng cấp mở rộng cần được phấn đấu hoàn thành vào cuối năm 2030", Bộ trưởng chỉ đạo.

Đơn vị chủ trì bước chuẩn bị đầu tư nâng cấp mở rộng tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông cần sớm nghiên cứu phạm vi giao các ban quản lý dự án thuộc Bộ đảm nhận khi triển khai xây dựng. Cục quản lý chuyên ngành cần sớm rà soát, đánh giá chất lượng, sàng lọc các nhà thầu để việc lựa chọn nhà thầu thực hiện dự án được bảo đảm, đáp ứng năng lực thực hiện và tiến độ đề ra; Đồng thời, sớm nghiên cứu các giải pháp thiết kế kỹ thuật, bảo đảm chất lượng đồng bộ khi thực hiện mở rộng.