Thứ năm 07/05/2026 22:09
Home | Văn hóa - Giải trí | Phát huy vai trò của bảo tàng trong đời sống

Phát huy vai trò của bảo tàng trong đời sống

(PLM) - Bảo tàng có vai trò ngày càng lớn trong đời sống xã hội, là thiết chế tổng hợp, đa chức năng. Cùng với quá trình phát triển của xã hội, việc ứng dụng công nghệ hiện đại để quảng bá hình ảnh, hệ thống hiện vật... tại các bảo tàng đã góp phần đáp ứng nhu cầu, mối quan tâm, kiến thức đa dạng và thỏa mãn nhu cầu giáo dục dành cho công chúng.

Nhận diện vai trò bảo tàng

Trước kia, với nhiệm vụ chính là tuyên truyền, tức là truyền bá một chiều những nội dung được chuẩn bị trước của bảo tàng tới công chúng, các thuyết minh viên trong bảo tàng trở thành những người “thầy” giảng cho “học sinh” - những khách tham quan, và “học sinh” nghe và ghi chép, nhập tâm những thông tin do người thuyết minh cung cấp. Nếu được hỏi, “học sinh” sẽ nhắc lại những gì đã được “thầy” giảng mà không cần suy nghĩ gì thêm. Điều này phản ánh cách học tập truyền thống trong môi trường nhà trường theo kiểu thầy giảng trò nghe, ít tranh luận, chất vấn. .

Cùng với quá trình phát triển của xã hội, công chúng đã có nhu cầu tiếp cận khác. Người đến bảo tàng với mong muốn được trải nghiệm, được giao tiếp, được đối thoại…Theo đánh giá của giới chuyên gia, ở nước ta, nhận thức về chức năng giáo dục của bảo tàng hiện nay đã có nhiều thay đổi, chuyển biến. Hoạt động truyền bá tri thức - giáo dục của bảo tàng không còn là tuyên truyền giới thiệu một chiều những nội dung được chuẩn bị trước của bảo tàng tới công chúng mà là sự trao đổi hai chiều, tác động ảnh hưởng lẫn nhau. Đã có sự thay đổi phương pháp tiếp cận để bảo tàng có thể có nhiều hoạt động giáo dục đa dạng và chất lượng cao hơn nhằm thu hút khách và đóng góp nhiều hơn cho xã hội.

Tại một số bảo tàng đã hình thành phòng giáo dục - công chúng, tuyên truyền - giáo dục hoặc có bộ phận, cán bộ chuyên trách về công tác giáo dục. Những hoạt động này gắn với nội dung trưng bày, sưu tập hiện vật của mỗi bảo tàng và gần gũi với một số môn học tại nhà trường. Ngoài ra, để tạo sân chơi bổ ích cho trẻ em, các bảo tàng còn tổ chức những sự kiện mang tính tập thể với những trò chơi thể chất và trí tuệ thu hút sự tham gia đông đảo của các bạn trẻ nhân dịp các ngày lễ, tết...

PGS.TS Nguyễn Văn Huy - nguyên Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam cho rằng bảo tàng phải tiếp tục thay đổi tư duy, trở thành nơi giáo dục trải nghiệm cho những thế hệ nhỏ tuổi. Đó chính là những thế hệ sẽ quyết định số phận của di sản các dân tộc hiện nay.

Ứng dụng công nghệ để phát triển

Trong thời đại 4.0, việc ứng dụng công nghệ trong hoạt động bảo tàng trở nên phổ biến, đã và đang làm thay đổi quan điểm, nhận thức và góc tiếp cận đối với vấn đề bảo tồn và phát huy di sản văn hóa. Từ việc nghiên cứu, tư liệu hoá, số hóa, quản lý tài liệu, hiện vật, bảo quản phòng ngừa, bảo quản trị liệu, cho đến trưng bày, giáo dục, truyền thông, quảng bá… Việc ứng dụng công nghệ, nhất là công nghệ thông tin trong hoạt động bảo tàng mang lại rất nhiều lợi ích.

Bảo tàng Lịch sử quốc gia, khu trưng bày những khám phá khảo cổ học dưới lòng đất nhà Quốc hội (Phòng trưng bày khảo cổ học Hoàng thành Thăng Long) là một trong số ít những nơi đi đầu thực hiện ứng dụng công nghệ hiện đại trong trưng bày và giới thiệu.

Hay như tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam trong những năm gần đây đã và đang tích cực ứng dụng công nghệ số trong các hoạt động như các chương trình quản lý hiện vật, thư viện số, hay ứng dụng thuyết minh đa phương tiện iMuseum VFA, triển lãm 3D...

Theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn - Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hoá, Giáo dục của Quốc hội, nguyên Viện trưởng Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam: Chúng ta đang sống trong bối cảnh của Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 nên những câu chuyện về số hóa, về Big Data rất quan trọng trong xã hội, trong đó có lĩnh vực nghệ thuật. Nếu số hóa được những dữ liệu liên quan đến văn hóa nghệ thuật thì chúng ta có thể sử dụng cho nhiều mục đích khác nhau, giúp chúng ta truyền đi những thông điệp tích cực theo một cách mới, dễ tiếp cận quần chúng nhân dân hơn.

Còn theo TS. Nguyễn Anh Minh - Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, để việc ứng dụng công nghệ đạt hiệu quả cần có các quy định pháp luật cụ thể như: Ứng dụng công nghệ trong hoạt động của bảo tàng cần được coi là nhiệm vụ cần thiết được quy định trong Luật Di sản văn hoá; Cần có những quy định cụ thể về đầu tư công cho ứng dụng công nghệ trong hoạt động bảo tàng; Quy định về bản quyền công nghệ, bản quyền hình ảnh hiện vật…

PHẠM SỸ (daidoanket.vn/phat-huy-vai-tro-cua-bao-tang-trong-doi-song-5694300.html)

Tags:

Bài liên quan
Tin bài khác
“Kỳ mộng dân gian” - “đánh thức” truyện dân gian bằng công nghệ ánh sáng

“Kỳ mộng dân gian” - “đánh thức” truyện dân gian bằng công nghệ ánh sáng

Diễn ra từ ngày 8/5 đến đầu tháng 6/2026 tại Hà Nội, dự án “Kỳ mộng dân gian” là nỗ lực của nhóm 10 sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền hợp tác cùng X Space Immersive nhằm đưa văn hóa truyền thống tiếp cận thế hệ trẻ.
Tu bổ, phục hồi Di tích quốc gia đặc biệt Đền Hát Môn: Gìn giữ giá trị di sản của dân tộc

Tu bổ, phục hồi Di tích quốc gia đặc biệt Đền Hát Môn: Gìn giữ giá trị di sản của dân tộc

(PLVN) - Với những giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa và kiến trúc, đền Hát Môn đã được công nhận là Di tích quốc gia đặc biệt vào năm 2013. Ngày 28/4/2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà đã ký Quyết định số 756/QĐ-TTg phê duyệt nhiệm vụ lập quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích. Đây không chỉ là một quyết định mang tính quản lý di sản, mà còn là bước đi quan trọng nhằm gìn giữ những giá trị lịch sử, văn hóa, tâm linh gắn với Hai Bà Trưng - biểu tượng bất khuất của dân tộc.
HLV Cristiano Roland đánh giá về đối thủ ở trận ra quân của U17 Việt Nam

HLV Cristiano Roland đánh giá về đối thủ ở trận ra quân của U17 Việt Nam

HLV Cristiano Roland cho biết U17 Việt Nam đã sẵn sàng cho hành trình tại vòng chung kết U17 châu Á 2026.
Hải Phòng sơ duyệt chương trình nghệ thuật khai mạc Lễ hội Hoa Phượng Đỏ 2026

Hải Phòng sơ duyệt chương trình nghệ thuật khai mạc Lễ hội Hoa Phượng Đỏ 2026

Tối 5/5, Hải Phòng đã tổ chức sơ duyệt chương trình nghệ thuật khai mạc Lễ hội Hoa Phượng Đỏ 2026. Sự kiện tổ chức tại quảng trường Trung tâm Chính trị - Hành chính Khu đô thị mới Bắc Sông Cấm.
Đòn bẩy để du lịch Việt Nam cán đích sớm

Đòn bẩy để du lịch Việt Nam cán đích sớm

(PLVN) - Sau hai kỳ nghỉ lễ lớn mở màn mùa du lịch hè, thị trường du lịch Việt Nam ghi nhận những tín hiệu tăng trưởng đầy ấn tượng, với hàng loạt điểm đến “bùng nổ” về lượng khách.
Hoa hậu Việt Nam 2026 hướng tới sự giao thoa giữa hình thể, trí tuệ và chiều sâu văn hóa của phụ nữ Việt

Hoa hậu Việt Nam 2026 hướng tới sự giao thoa giữa hình thể, trí tuệ và chiều sâu văn hóa của phụ nữ Việt

Tại buổi họp báo khởi động cuộc thi Hoa hậu Việt Nam 2026 diễn ra vào chiều ngày 5/5/2026 tại Hà Nội, nhà báo Phùng Công Sưởng - Tổng Biên tập Báo Tiền Phong, Trưởng BTC cuộc thi, chia sẻ về chủ đề năm nay: "Miền hương sắc" không chỉ là tên gọi, mà là một lát cắt tinh tế của vẻ đẹp Việt Nam đương đại.
DIFF năm nay sẽ xuất hiện sân khấu vòm khổng lồ 40m

DIFF năm nay sẽ xuất hiện sân khấu vòm khổng lồ 40m

Ngày 5/5, Ban tổ chức Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng (DIFF) 2026 thông tin, lần đầu tiên trong lịch sử sự kiện sẽ xuất hiện sân khấu quy mô lớn tích hợp hệ vòm nâng hạ rộng hơn 40m, đánh dấu bước đột phá về công nghệ trình diễn bên sông Hàn.
Trận chiến ở Emirates

Trận chiến ở Emirates

Arsenal sẽ gặp lại Atletico Madrid diễn ra vào lúc 2 giờ, ngày 6/5 (giờ Việt Nam) ở bán kết lượt về Champions League 2025/26.
Golf – khi đường fairway mở ra không gian của trí tuệ và kết nối

Golf – khi đường fairway mở ra không gian của trí tuệ và kết nối

Trong giới thể thao hiện đại, golf thường được gọi là môn thể thao quý tộc. Nhưng nếu chỉ nhìn golf qua lăng kính của sự sang trọng, người ta sẽ bỏ lỡ phần cốt lõi nhất — đó là một “sân chơi” đặc biệt, nơi thể lực, trí tuệ và đời sống tinh thần cùng lúc được vận hành.
HLV Kim Sang Sik và 3 trợ lý được tặng Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ

HLV Kim Sang Sik và 3 trợ lý được tặng Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ

(PLVN) - Sau những đóng góp nổi bật trong hành trình giành huy chương Vàng tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á lần thứ 33 (SEA Games 33) tổ chức tại Thái Lan năm 2025, HLV Kim Sang Sik cùng 3 trợ lý đã được tặng Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ.
Bổ sung đề án du lịch của Khu Bảo tồn Thiên nhiên - Văn hóa Đồng Nai: Khai thác tiềm năng rừng, mặt nước, di tích, văn hóa theo hướng bền vững

Bổ sung đề án du lịch của Khu Bảo tồn Thiên nhiên - Văn hóa Đồng Nai: Khai thác tiềm năng rừng, mặt nước, di tích, văn hóa theo hướng bền vững

(PLVN) - Quyết định phê duyệt điều chỉnh, bổ sung đề án du lịch sinh thái (DLST), nghỉ dưỡng, giải trí của Khu Bảo tồn Thiên nhiên - Văn hóa Đồng Nai giai đoạn 2021 - 2030 vừa được UBND Đồng Nai ban hành được xem là bước đi quan trọng để khai thác tiềm năng rừng, mặt nước, di tích và văn hóa bản địa theo hướng bền vững.
U17 nữ Việt Nam còn cơ hội không?

U17 nữ Việt Nam còn cơ hội không?

Để thua U17 nữ Trung Quốc 0-3, U17 nữ Việt Nam mới có 1 điểm và chưa hết cơ hội đi tiếp tại giải U17 nữ châu Á.
bao-anh-land
happer-vn
lsa
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng lên đường dự Hội nghị Cấp cao ASEAN

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng lên đường dự Hội nghị Cấp cao ASEAN

Sáng 7/5, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam rời thủ đô Hà Nội trên chuyến bay thương mại của Vietnam Airlines, lên đường tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 tại Cebu, Philippines từ ngày 7 đến 8/5/2026 theo lời mời của Tổng thống nước Cộng hòa Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr, Chủ tịch ASEAN năm 2026.
Luật Thủ đô năm 2026: Không gian pháp lý đột phá, góp phần xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới

Luật Thủ đô năm 2026: Không gian pháp lý đột phá, góp phần xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới

Luật Thủ đô năm 2026 không chỉ là công cụ pháp lý mà còn là động lực phát triển mới, tạo nền tảng để Hà Nội phát huy vai trò đầu tàu, trung tâm dẫn dắt phát triển của cả nước trong giai đoạn mới.
Những tháng ngày không bến nghỉ – từ Trường Sa nhìn về những người lính biển

Những tháng ngày không bến nghỉ – từ Trường Sa nhìn về những người lính biển

Tháng 4/2025, trong hải trình cùng Đoàn công tác số 10 ra Trường Sa, tôi đã đi qua nhiều điểm đảo, đã gặp nhiều cán bộ, chiến sĩ Hải quân với những câu chuyện đời rất khác nhau. Rời Trường Sa, nhưng những hình ảnh ấy cứ lặng lẽ ở lại, neo trong ký ức tôi suốt hành trình trở về và chắc chắn sẽ còn mãi những tháng ngày sau đó.
Hà Nội: Khởi tố đối tượng bạo hành bé gái 4 tuổi dẫn đến tử vong

Hà Nội: Khởi tố đối tượng bạo hành bé gái 4 tuổi dẫn đến tử vong

PLM - Liên quan đến vụ bé gái 4 tuổi bị tử vong xảy ra ngày 03/5/2026 tại ngõ 31 Nguyễn Khả Trạc, phường Phú Diễn, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố 01 bị can về tội Giết người.
Sắp xét xử cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến

Sắp xét xử cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến

Theo quyết định của TAND TP Hà Nội, ngày 20/5 tới, Tòa sẽ đưa cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cùng các bị cáo khác ra xét xử.
Sắp xét xử phúc thẩm vụ án sai phạm tại dự án sân bay Nha Trang

Sắp xét xử phúc thẩm vụ án sai phạm tại dự án sân bay Nha Trang

(PLVN) - Tòa án Quân sự Trung ương vừa có quyết định, dự kiến ngày 12/5 sẽ đưa 5 bị cáo trong vụ án sai phạm tại dự án sân bay Nha Trang (tỉnh Khánh Hòa) ra xét xử phúc thẩm. Các bị cáo gồm: Nguyễn Duy Cường (cựu Hiệu trưởng Trường Sĩ quan Không quân); Hoàng Viết Quang (cựu Cục phó Cục Tác chiến, Bộ Quốc phòng); Nguyễn Văn Hậu (tức Hậu “pháo”, cựu Chủ tịch HĐQT kiêm TGĐ Cty CP Tập đoàn Phúc Sơn; Nguyễn Thị Hằng (chị gái Hậu, cựu TGĐ Cty Phúc Sơn), Trần Hữu Định (GĐ Cty Đầu tư Nam Á).
Vật liệu xây dựng xanh, xu thế phát triển bền vững

Vật liệu xây dựng xanh, xu thế phát triển bền vững

(PLM) - Ngày 5/5/2026, tại trụ sở Bộ Xây dựng, Báo Xây dựng tổ chức Hội thảo “Vật liệu xây dựng xanh, xu thế phát triển bền vững”. Hội thảo có sự tham gia của lãnh đạo Bộ Xây dựng và đại diện các cơ quan trong Bộ Xây dựng; đại diện các Bộ, ngành Trung ương; các cơ quan quản lý chuyên ngành; các Viện nghiên cứu, trường Đại học; Hiệp hội nghề nghiệp; cùng đông đảo chuyên gia, nhà khoa học và các doanh nghiệp vật liệu xây dựng...

Chủ động trang bị kỹ năng phòng chống đuối nước cho học sinh trước kỳ nghỉ hè

Chủ động trang bị kỹ năng phòng chống đuối nước cho học sinh trước kỳ nghỉ hè

(PLM) -Trước thềm kỳ nghỉ hè 2026, Đội CC&CNCH khu vực số 34 (Công an TP. Hà Nội) đã chủ động triển khai chuỗi buổi tuyên truyền kỹ năng phòng chống đuối nước tại các trường học trên địa bàn. Việc kết hợp giữa lý thuyết và hướng dẫn thực tế không chỉ giúp học sinh nâng cao cảnh giác mà còn hình thành kỹ năng thoát hiểm cần thiết, nhằm hạn chế tối đa các vụ tai nạn thương tích đáng tiếc.

Hà Nội dự kiến siết khu vực hoạt động của xe ôm chạy xăng

Hà Nội dự kiến siết khu vực hoạt động của xe ôm chạy xăng

(PLM) - UBND TP.Hà Nội đang lấy ý kiến nhân dân về dự thảo quyết định về quy định sử dụng xe mô tô, xe gắn máy, xe thô sơ để kinh doanh vận chuyển hành khách, hàng hóa trên địa bàn thành phố.

Công an phường Đống Đa giữ bình yên cho nhân dân nghỉ lễ

Công an phường Đống Đa giữ bình yên cho nhân dân nghỉ lễ

Kỳ nghỉ lễ 30-4 và 1-5 năm nay kéo dài 4 ngày, nhu cầu đi lại, vui chơi, tham quan của người dân tăng cao. Tại các khu di tích, tuyến phố trung tâm, nguy cơ phát sinh ùn tắc giao thông, mất trật tự đô thị, thậm chí là các hành vi vi phạm pháp luật luôn tiềm ẩn. Chính vì vậy Công an phường Đống Đa đã triển khai nhiều biện pháp nghiệp vụ để giữ vững an ninh trật tự xuyên kỳ nghỉ lễ.

Từ chiến hào đến giờ phút lịch sử: Người kể chuyện ngày thống nhất

Từ chiến hào đến giờ phút lịch sử: Người kể chuyện ngày thống nhất

(PLM) - Nửa thế kỷ đã đi qua kể từ trưa 30/4/1975 lịch sử, nhưng ký ức về thời khắc cánh cổng Dinh Độc Lập bật mở vẫn vẹn nguyên trong tâm trí những người lính năm xưa. Từ chiến hào khói lửa đến ngày toàn thắng, họ là những nhân chứng sống đã đi qua ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết để viết nên trang sử hòa bình cho dân tộc.

Toàn quốc có 55 người thương vong trong ngày 2/5

Toàn quốc có 55 người thương vong trong ngày 2/5

Theo Cục CSGT, trong ngày 2/5, toàn quốc đã xảy ra 45 vụ tai nạn giao thông trên đường bộ, làm chết 23 người và bị thương 32 người. So với ngày 1/5/2025, số vụ tai nạn đã giảm 13 vụ, giảm 12 người chết và giảm 4 người bị thương.

Du khách quốc tế thích thú trải nghiệm không khí nghỉ lễ tại Hà Nội

Du khách quốc tế thích thú trải nghiệm không khí nghỉ lễ tại Hà Nội

Những ngày cuối tháng Tư, khi sắc đỏ của lá cờ Tổ quốc rợp bóng khắp các con phố, Thủ đô Hà Nội không chỉ là điểm đến của người dân trong nước mà còn trở thành không gian văn hóa đặc sắc cho du khách quốc tế. Với họ, đây là cơ hội quý giá để chạm vào nhịp sống đặc trưng và cảm nhận tinh thần dân tộc mãnh liệt của người Việt.

Doanh nghiệp lữ hành nói gì về “cơn sốt” tour Nhật Bản và Hàn Quốc dịp 30/4?

Doanh nghiệp lữ hành nói gì về “cơn sốt” tour Nhật Bản và Hàn Quốc dịp 30/4?

(PLM) - Kỳ nghỉ lễ 30/4 năm nay chứng kiến một sự dịch chuyển mạnh mẽ của du khách Việt đi du lịch quốc tế. Dù giá tour ở mức cao, Nhật Bản và Hàn Quốc đang là lựa chọn “hot” nhờ vào sự thay đổi trong tư duy hưởng thụ và chiến lược làm mới sản phẩm từ các doanh nghiệp lữ hành.

Chuyện nghề những người không có ngày nghỉ lễ

Chuyện nghề những người không có ngày nghỉ lễ

(PLM) - Trong khi phần lớn cán bộ, công chức, viên chức và người lao động tận hưởng kỳ nghỉ lễ dài ngày dịp 30/4 -1/5 bên gia đình hoặc đi du lịch. Song vẫn còn một bộ phận không nhỏ các y bác sĩ, người lao động đang lặng lẽ "trực chiến" để duy trì công việc hàng ngày, hỗ trợ chăm sóc sức khỏe cho người dân. Câu chuyện của họ là những mảng màu lặng thầm nhưng vô cùng ý nghĩa. Tại khoa truyền máu, Bệnh viện Huyết học Trung Ương, Hà Nội. Với phương châm ánh đèn không bao giờ tắt, luôn sẵn sàng tiếp nhận và cấp cứu kịp thời cho mọi trường hợp, mang lại hy vọng sống cho hàng trăm bệnh nhân mỗi ngày.

Tình yêu Tổ quốc thấm trong từng vai diễn của nghệ sĩ trẻ

Tình yêu Tổ quốc thấm trong từng vai diễn của nghệ sĩ trẻ

(PLM) - Giữa nhịp sống hiện đại, khi chiến tranh đã lùi xa, vở diễn “Quân khu Nam Đồng” trở thành hành trình đặc biệt của những nghệ sĩ trẻ đi ngược dòng ký ức dân tộc. Không chỉ tái hiện một thời kỳ khốc liệt, họ mang lên sân khấu tinh thần kiên cường, khát vọng sống và tình yêu Tổ quốc thấm sâu trong từng vai diễn, góp phần đánh thức niềm tự hào và kết nối cảm xúc của nhiều thế hệ khán giả.