Nhận diện vai trò bảo tàng
Trước kia, với nhiệm vụ chính là tuyên truyền, tức là truyền bá một chiều những nội dung được chuẩn bị trước của bảo tàng tới công chúng, các thuyết minh viên trong bảo tàng trở thành những người “thầy” giảng cho “học sinh” - những khách tham quan, và “học sinh” nghe và ghi chép, nhập tâm những thông tin do người thuyết minh cung cấp. Nếu được hỏi, “học sinh” sẽ nhắc lại những gì đã được “thầy” giảng mà không cần suy nghĩ gì thêm. Điều này phản ánh cách học tập truyền thống trong môi trường nhà trường theo kiểu thầy giảng trò nghe, ít tranh luận, chất vấn. .
Cùng với quá trình phát triển của xã hội, công chúng đã có nhu cầu tiếp cận khác. Người đến bảo tàng với mong muốn được trải nghiệm, được giao tiếp, được đối thoại…Theo đánh giá của giới chuyên gia, ở nước ta, nhận thức về chức năng giáo dục của bảo tàng hiện nay đã có nhiều thay đổi, chuyển biến. Hoạt động truyền bá tri thức - giáo dục của bảo tàng không còn là tuyên truyền giới thiệu một chiều những nội dung được chuẩn bị trước của bảo tàng tới công chúng mà là sự trao đổi hai chiều, tác động ảnh hưởng lẫn nhau. Đã có sự thay đổi phương pháp tiếp cận để bảo tàng có thể có nhiều hoạt động giáo dục đa dạng và chất lượng cao hơn nhằm thu hút khách và đóng góp nhiều hơn cho xã hội.
Tại một số bảo tàng đã hình thành phòng giáo dục - công chúng, tuyên truyền - giáo dục hoặc có bộ phận, cán bộ chuyên trách về công tác giáo dục. Những hoạt động này gắn với nội dung trưng bày, sưu tập hiện vật của mỗi bảo tàng và gần gũi với một số môn học tại nhà trường. Ngoài ra, để tạo sân chơi bổ ích cho trẻ em, các bảo tàng còn tổ chức những sự kiện mang tính tập thể với những trò chơi thể chất và trí tuệ thu hút sự tham gia đông đảo của các bạn trẻ nhân dịp các ngày lễ, tết...
PGS.TS Nguyễn Văn Huy - nguyên Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam cho rằng bảo tàng phải tiếp tục thay đổi tư duy, trở thành nơi giáo dục trải nghiệm cho những thế hệ nhỏ tuổi. Đó chính là những thế hệ sẽ quyết định số phận của di sản các dân tộc hiện nay.
Ứng dụng công nghệ để phát triển
Trong thời đại 4.0, việc ứng dụng công nghệ trong hoạt động bảo tàng trở nên phổ biến, đã và đang làm thay đổi quan điểm, nhận thức và góc tiếp cận đối với vấn đề bảo tồn và phát huy di sản văn hóa. Từ việc nghiên cứu, tư liệu hoá, số hóa, quản lý tài liệu, hiện vật, bảo quản phòng ngừa, bảo quản trị liệu, cho đến trưng bày, giáo dục, truyền thông, quảng bá… Việc ứng dụng công nghệ, nhất là công nghệ thông tin trong hoạt động bảo tàng mang lại rất nhiều lợi ích.
Bảo tàng Lịch sử quốc gia, khu trưng bày những khám phá khảo cổ học dưới lòng đất nhà Quốc hội (Phòng trưng bày khảo cổ học Hoàng thành Thăng Long) là một trong số ít những nơi đi đầu thực hiện ứng dụng công nghệ hiện đại trong trưng bày và giới thiệu.
Hay như tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam trong những năm gần đây đã và đang tích cực ứng dụng công nghệ số trong các hoạt động như các chương trình quản lý hiện vật, thư viện số, hay ứng dụng thuyết minh đa phương tiện iMuseum VFA, triển lãm 3D...
Theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn - Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hoá, Giáo dục của Quốc hội, nguyên Viện trưởng Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam: Chúng ta đang sống trong bối cảnh của Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 nên những câu chuyện về số hóa, về Big Data rất quan trọng trong xã hội, trong đó có lĩnh vực nghệ thuật. Nếu số hóa được những dữ liệu liên quan đến văn hóa nghệ thuật thì chúng ta có thể sử dụng cho nhiều mục đích khác nhau, giúp chúng ta truyền đi những thông điệp tích cực theo một cách mới, dễ tiếp cận quần chúng nhân dân hơn.
Còn theo TS. Nguyễn Anh Minh - Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, để việc ứng dụng công nghệ đạt hiệu quả cần có các quy định pháp luật cụ thể như: Ứng dụng công nghệ trong hoạt động của bảo tàng cần được coi là nhiệm vụ cần thiết được quy định trong Luật Di sản văn hoá; Cần có những quy định cụ thể về đầu tư công cho ứng dụng công nghệ trong hoạt động bảo tàng; Quy định về bản quyền công nghệ, bản quyền hình ảnh hiện vật…
Theo dõi chúng tôi trên:
PLM - "Giữa áp lực nan y, niềm tin và sự đồng hành của gia đình, lương y giúp nhiều bệnh nhân kiên trì chiến đấu, tìm nguồn động viên từ giải pháp hỗ trợ sức khỏe, nâng cao thể trạng trên hành trình hồi phục."
PLM - Phát triển các khu công nghiệp luôn được xem là đòn bẩy kinh tế quan trọng của địa phương. Xuyên suốt quá trình này, Đảng và Nhà nước luôn quán triệt nguyên tắc không đánh đổi quyền lợi chính đáng của nhân dân để chạy theo tăng trưởng. Dù vậy, tại dự án Khu công nghiệp Yên Bình 2 (tỉnh Thái Nguyên), công tác thực thi chính sách dường như đang gặp phải những vướng mắc cần được nhìn nhận thấu đáo.
Theo phản ánh, công trình xây dựng tại ngõ 76 phố Mai Dịch, phường Phú Diễn, thành phố Hà Nội, thi công thiếu an toàn, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến căn nhà của ông Hoàng Ngọc Dũng là hộ dân liền kề. Ngày 02/02, UBND phường Phú Diễn đã có quyết định số 199, xử phạt vi phạm hành chính đối với ông Bùi Trọng Giảng, là chủ sở hữu của công trình đang xây dựng, với mức xử phạt là 35 triệu đồng; vì đã tổ chức thi công xây dựng công trình vi phạm quy định về quản lý chất lượng công trình xây dựng.
(PLM) - Sáng 19/3, tại Hà Nội, Binh chủng Đặc công đã tổ chức buổi Gặp mặt nhân dịp đón nhận danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (AHLLVTND) lần thứ 3, kỷ niệm 59 năm Ngày truyền thống (19/3/1967 – 19/3/2026).
Sau khi Báo Pháp luật Việt Nam đăng tải phóng sự phản ánh tình trạng các lò đốt than có nhiều dấu hiệu vi phạm về môi trường cũng như bất cập trong công tác quản lý đất nông nghiệp trên địa bàn xã Đông Cuông, tỉnh Lào Cai. Chính quyền sở tại đã vào cuộc, phối hợp với các đơn vị chức năng tiến hành kiểm tra, xử lý, đình chỉ và yêu cầu tháo dỡ các lò đốt than trái quy định đồng thời yêu cầu khôi phục hiện trạng của đất trong thời hạn 30 ngày.
PLM - Sáng 19/3, tại Bộ Tư pháp, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Ngọc đã chủ trì buổi làm việc về chương trình “Gương sáng Pháp luật” năm 2026 với sự tham gia của các đơn vị liên quan.
(PLM) - Lần đầu tiên tại Việt Nam, kỹ thuật ghép gan domino được triển khai thành công tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, đánh dấu bước tiến vượt bậc của y học nước nhà trong lĩnh vực ghép tạng.
(PLM) - Nhiều hộ dân sinh sống tại thôn Chùa, xã Hữu Liên, tỉnh Lạng Sơn phản ánh hoạt động khai thác tại mỏ đá Lân Đa do Công ty TNHH Anh Thắng làm chủ đầu tư đã gây rung chấn nhà cửa và phát tán bụi đá ra khu vực xung quanh. Theo đó, tường nhà và sân bê tông của một số gia đình xuất hiện các vết rạn, nứt, bụi đá bám dày trên lá và quả, ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng và năng suất cây trồng.
(PLM) - Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026–2031 không chỉ là dịp để Nhân dân thực hiện quyền làm chủ, mà còn là cơ hội để tuổi trẻ thể hiện trách nhiệm với hiện tại và tương lai của đất nước.
