Phó Thủ tướng Lê Thành Long tin tưởng Bộ Tư pháp sẽ thực sự là ‘người gác cổng’ của hệ thống pháp luật

Chiều 8/8, dự và phát biểu chỉ đạo Đại hội đại biểu Đảng bộ Bộ Tư pháp lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long nhấn mạnh, đây là sự kiện chính trị quan trọng, tiếp tục khẳng định sự trưởng thành toàn diện, vững bước đi lên của Đảng bộ Bộ Tư pháp; đồng thời là dịp để toàn thể Đảng bộ tổng kết, đánh giá toàn diện kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị trong nhiệm kỳ vừa qua và đề ra phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm cho nhiệm kỳ tới.

Thay mặt Đảng ủy Chính phủ, Phó Thủ tướng gửi tới các đại biểu dự Đại hội; các đồng chí lãnh đạo Bộ Tư pháp qua các thời kỳ, và qua các đồng chí, toàn thể đảng viên, cán bộ, công chức, viên chức, người lao động Bộ Tư pháp lời chúc mừng tốt đẹp nhất.

Theo Phó Thủ tướng, ngành Tư pháp đóng vai trò nòng cốt trong tham mưu xây dựng, hoàn thiện thể chế và tổ chức thi hành pháp luật, góp phần quan trọng vào quản lý nhà nước, quản trị xã hội và sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong suốt 80 năm xây dựng và trưởng thành, các thế hệ lãnh đạo, cán bộ, công chức, viên chức và người lao động Bộ Tư pháp, ngành Tư pháp đã luôn nhận thức rõ và phát huy vai trò quan trọng đó.

Đặc biệt, trong nhiệm kỳ 2020 - 2025, Ban Cán sự Đảng, Đảng bộ Bộ Tư pháp đã đoàn kết, thống nhất, không ngừng đổi mới, hành động quyết liệt; phát huy hiệu quả vai trò hạt nhân chính trị, lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện đối với mọi mặt công tác và đạt được những kết quả quan trọng, toàn diện.

Khái quát những nét cơ bản, Phó Thủ tướng cho biết, một, Bộ Tư pháp tiếp tục khẳng định vị thế là cơ quan tham mưu kiến tạo thể chế, đóng góp quan trọng vào công tác hoạch định chính sách, định hướng chiến lược của Đảng, Nhà nước. Trong đó, đã tham mưu ban hành nhiều chủ trương lớn của Đảng trên nhiều lĩnh vực, mà gần đây nhất là tham gia toàn diện và chủ động tham mưu Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 27 về xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, Nghị quyết 66 về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật. Đây là những chủ trương mang tính sử, định hướng cho sự phát triển của hệ thống pháp luật Việt Nam trong giai đoạn mới. lịch

Hai, công tác xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật được triển khai toàn diện, hiệu quả, chuyển từ tư duy có phần thiên về quản lý sang chủ động dẫn dắt, từ xử lý từng vụ việc sang kiến tạo hành lang pháp lý dài hạn, phù hợp hơn với yêu cầu phát triển. Chủ động tham mưu xây dựng, ban hành nhiều đạo luật thiết yếu, cơ chế, chính sách nhằm tháo gỡ điểm nghẽn trong hệ thống pháp luật, nhất là trong xử lý những khó khăn, vướng mắc do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 và triển khai sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp. Giai đoạn 2020 - 2025, đã ban hành trên 60 nghìn văn bản quy phạm pháp luật. Trong đó, Bộ Tư pháp góp vai trò quan trọng với các nhiệm vụ luật định khác nhau trong xây dựng, ban hành, thực thi các văn bản này.

Ba, các nghề tư pháp và công tác thi hành án dân sự, hành chính tư pháp đạt nhiều kết quả, là những trụ cột quan trọng trong bảo vệ công lý, quyền con người, quyền công dân và sự nghiêm minh, hiệu lực, hiệu quả của pháp luật. Hoạt động bổ trợ tư pháp tiếp tục phát triển, khẳng định vai trò là cấu phần không thể tách rời của hệ thống tư pháp hiện đại. Công tác thi hành án dân sự, hành chính chuyển biến tích cực, kết quả thu hồi tài sản trong các vụ án tham nhũng kinh tế đạt hơn 80 nghìn tỷ đồng, gấp 4 lần so với giai đoạn trước. Công tác hành chính tư pháp có bước đột phá trong hiện đại hóa và số hóa; đã xây dựng và vận hành Cổng Pháp luật quốc gia, các cơ sở dữ liệu pháp luật, công cụ tra cứu văn bản điện tử…; triển khai hiệu quả Đề án 06, tiết kiệm khoảng 30% thời gian thủ tục hành chính.

Bốn, các vấn đề pháp lý quốc tế phức tạp được xử lý chủ động, linh hoạt, hiệu quả, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, doanh nghiệp và công dân. Hoạt động đàm phán, thực thi điều ước quốc tế, hỗ trợ pháp lý xuyên biên giới được triển khai ngày càng bài bản, chuyên nghiệp; trong nhiệm kỳ 2020 - 2025 đã đàm phán, ký kết gần 80 văn kiện hợp tác với các đối tác.

Năm, công tác xây dựng ngành, kiện toàn tổ chức bộ máy và phát triển đội ngũ cán bộ được tập trung triển khai, nhất là trong bối cảnh sắp xếp tổ chức, tinh gọn bộ máy gắn với đổi mới cách thức quản lý và chuyển đổi số. Chất lượng đội ngũ cán bộ ngày càng được nâng cao cả về trình độ chuyên môn, ngoại ngữ và kỹ năng quản lý; nhiều cán bộ của Bộ Tư pháp đã phát triển, giữ các vị trí lãnh đạo chủ chốt trong hệ thống chính trị ở các cấp, tổ chức, cơ quan, đơn vị.

Sáu, công tác xây dựng Đảng được lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát, đồng bộ và toàn diện. Các chỉ tiêu, nhiệm vụ đề ra đều được thực hiện đồng bộ, hiệu quả, nhiều chỉ tiêu đạt và vượt so với kế hoạch. Công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật Đảng được tiến hành nghiêm túc, công khai, minh bạch và nền nếp, góp phần nâng cao kỷ luật, kỷ cương, bảo vệ sự trong sạch, vững mạnh của tổ chức Đảng.

“Những thành tựu quan trọng đó là kết quả của sự đoàn kết, thống nhất, nỗ lực bền bỉ của toàn thể cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, người lao động Bộ Tư pháp dưới sự lãnh đạo trực tiếp và toàn diện của Đảng ủy Bộ. Thay mặt Đảng ủy Chính phủ, tôi xin nhiệt liệt chúc mừng, biểu dương những thành tích mà Bộ Tư pháp đã đạt được, đóng góp quan trọng vào thành tựu phát triển chung của cả nước”, Phó Thủ tướng ghi nhận.

Toàn cảnh Đại hội.

Trong kỷ nguyên phát triển mới, đặc biệt là cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư phát triển mạnh mẽ và tác động sâu rộng tới mọi mặt của đời sống xã hội, chúng ta có những cơ hội, thuận lợi nhưng cũng phải đối mặt với không ít khó khăn, thách thức. Điều đó đòi hỏi ngành Tư pháp nói chung, Đảng bộ Bộ Tư pháp nói riêng cần tiếp tục đoàn kết, chủ động, bản lĩnh, đổi mới mạnh mẽ hơn nữa, hoàn thành các mục tiêu đề ra, đáp ứng yêu cầu thực tiễn phát triển và niềm tin, kỳ vọng của Đảng, Nhà nước và Nhân dân.

Do đó, Phó Thủ tướng cơ bản nhất trí với những phương hướng, nhiệm vụ đã nêu tại Báo cáo chính trị và nhấn mạnh thêm một số nội dung.

Thứ nhất, cần đổi mới toàn diện tư duy, quy trình, phương thức tổ chức xây dựng pháp luật, bảo đảm vai trò kiến tạo phát triển và kiểm soát quyền lực. Tham mưu kiến trúc lại hệ thống pháp luật quốc gia theo hướng đồng bộ, thống nhất, ổn định, khả thi và hiện đại, tạo nền tảng vững chắc cho cải cách bộ máy nhà nước, cải cách tư pháp, chuyển đổi số quốc gia và thúc đẩy phát triển bền vững. Xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật khoa học hơn, thực tiễn hơn và có tính phản hồi cao hơn; đồng thời, thể chế hóa kịp thời các lĩnh vực mới, có tính dẫn dắt như chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu cá nhân, kinh tế tuần hoàn, tài sản ảo, hợp đồng thông minh, bảo vệ quyền con người trong không gian số...

Thứ hai, tiếp tục đổi mới tư duy quản lý pháp luật theo hướng chuyển từ “ban hành” sang “quản trị pháp luật”. Xây dựng và vận hành một hệ thống giám sát, kiểm tra thi hành pháp luật thực chất, hiện đại, dựa trên nền tảng công nghệ số, khai thác hiệu quả dữ liệu lớn và phân tích thông minh.

Thứ ba, quản lý nghề tư pháp theo hướng minh bạch, chuyên nghiệp, đồng bộ và phù hợp với chuẩn mực quốc tế, tạo dựng môi trường công bằng, khách quan. Nâng cao vai trò và trách nhiệm người đứng đầu trong công tác thi hành án; siết chặt kỷ luật, kỷ cương, tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm vi phạm trong lĩnh vực này. Đẩy mạnh phát triển hệ thống thi hành án số hóa, xây dựng nền tảng kết nối dữ liệu liên thông giữa các cơ quan; tăng cường tương tác và hỗ trợ trực tiếp người dân, tạo sự thuận tiện, công khai, minh bạch.

Thứ tư, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Triển khai đồng bộ kiến trúc Chính phủ số ngành Tư pháp. Tận dụng tối đa các công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo (AI), blockchain, dữ liệu lớn (Big Data) và điện toán đám mây (Cloud) để nâng cao chất lượng ra quyết định chính sách, cảnh báo sớm các rủi ro pháp lý, đồng thời tăng cường minh bạch và chính xác trong quản lý, thi hành pháp luật.

Thứ năm, rà soát, đổi mới cơ cấu tổ chức bộ máy theo hướng linh hoạt, sáng tạo, năng động, phù hợp với yêu cầu phát triển mới. Tập trung đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao hơn nữa năng lực của đội ngũ cán bộ tư pháp giỏi về chuyên môn, thành thạo ngoại ngữ, kinh nghiệm trong quản lý; đặc biệt là am hiểu kiến thức về chuyển đổi số và khả năng ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo; đồng thời, phát huy tư duy phản biện đổi mới, năng lực tham mưu chiến lược, định hướng chính sách dài hạn. Tăng cường kiểm tra, giám sát từ sớm, từ xa, đảm bảo quy trình bổ nhiệm, đánh giá và khen thưởng minh bạch, công bằng; xử lý nghiêm các vi phạm.

Thứ sáu, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác Đảng, bảo đảm sự trong sạch, vững mạnh của tổ chức đảng và vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu. Chú trọng giáo dục chính trị tư tưởng, bồi dưỡng đạo đức công vụ, nâng cao nhận thức về trách nhiệm phục vụ Nhân dân và ý thức tổ chức kỷ luật trong toàn Đảng bộ. Xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, tinh thần tận tụy, gương mẫu trong thực thi nhiệm vụ. Siết chặt kỷ luật, kỷ cương; tăng cường kiểm soát quyền lực, đặc biệt là ở những lĩnh vực nhạy cảm, dễ phát sinh tiêu cực, tham nhũng. Phát huy vai trò giám sát của Nhân dân, các tổ chức xã hội và báo chí, đồng thời ứng dụng hiệu quả công nghệ số, xây dựng hệ thống quản lý và giám sát minh bạch, hiện đại.

Trong kỷ nguyên phát triển mới, Phó Thủ tướng mong muốn và tin tưởng rằng, với truyền thống tốt đẹp của 80 năm xây dựng và phát triển cùng những thành tựu đạt được, Bộ Tư pháp sẽ phát huy tinh thần đoàn kết, trí tuệ và đổi mới, sáng tạo; vượt qua mọi khó khăn, thách thức; hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, thực sự là “người gác cổng” của hệ thống pháp luật, đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế, đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp phát triển nhanh và bền vững của đất nước.