Quốc hội yêu cầu làm rõ việc đội vốn cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu

Tăng 3.714 tỷ đồng so với dự toán ban đầu

Sáng 19/5, Chính phủ trình Quốc hội điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu (giai đoạn 1), trong đó đề xuất tăng tổng mức đầu tư thêm 3.714 tỷ đồng, tương đương khoảng 20,8% so với mức đã được Quốc hội phê duyệt trước đó.

Ủy ban Kinh tế và Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội thống nhất về sự cần thiết điều chỉnh, song nhấn mạnh yêu cầu làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm tổ chức, cá nhân liên quan đến việc tăng vốn đầu tư.

Các đại biểu tham dự phiên họp

Theo Tờ trình của Chính phủ do Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh trình bày, dự án cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu giai đoạn 1 đã được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư tại Nghị quyết số 59/2022/QH15 vào tháng 6/2022. Dự án có chiều dài khoảng 53,7 km, tốc độ thiết kế 100 km/h, quy mô 4-6 làn xe, tổng mức đầu tư ban đầu là 17.837 tỷ đồng.

Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, tổng mức đầu tư sơ bộ được kiến nghị điều chỉnh tăng lên 21.551 tỷ đồng, tăng thêm 3.714 tỷ đồng, cụ thể: Dự án thành phần 1 là 6.693 tỷ đồng; Dự án thành phần 2 là 7.642 tỷ đồng; Dự án thành phần 3 là 7.216 tỷ đồng.

Nguồn vốn điều chỉnh bao gồm: Ngân sách nhà nước giai đoạn 2021-2025 là 17.124 tỷ đồng (tăng 2.854 tỷ đồng), trong đó ngân sách Trung ương 12.144 tỷ đồng, ngân sách địa phương 4.980 tỷ đồng (gồm Đồng Nai 2.969 tỷ đồng, Bà Rịa - Vũng Tàu 2.011 tỷ đồng). Giai đoạn 2026-2030, ngân sách Trung ương bổ sung 4.427 tỷ đồng (tăng 860 tỷ đồng).

Dự án cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu dự kiến cơ bản hoàn thành trong năm 2025 và đưa vào khai thác đồng bộ vào năm 2026. Theo phân cấp của Thủ tướng Chính phủ, UBND tỉnh Đồng Nai là cơ quan chủ quản dự án thành phần 1, Bộ Giao thông Vận tải (nay là Bộ Xây dựng) quản lý dự án thành phần 2, còn UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu phụ trách dự án thành phần 3.

Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, nhiều yếu tố phát sinh làm tăng tổng mức đầu tư.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng cho biết chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư dự kiến tăng thêm 3.227 tỷ đồng, lên mức 9.856 tỷ đồng. Chi phí đầu tư xây dựng cũng tăng thêm 487 tỷ đồng, lên 11.695 tỷ đồng, do phải rà soát, điều chỉnh thiết kế kỹ thuật (xử lý đất yếu, thiết kế cầu...), biến động giá vật liệu, nhân công, máy móc, cũng như bổ sung các hạng mục như trạm kiểm tra tải trọng xe và nút giao khác mức với đường Mỹ Xuân - Ngãi Giao.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi

Từ đó, Chính phủ kiến nghị Quốc hội điều chỉnh sơ bộ tổng mức đầu tư toàn dự án từ 17.837 tỷ đồng lên 21.551 tỷ đồng, tăng thêm 3.714 tỷ đồng.

Quốc hội yêu cầu làm rõ trách nhiệm liên quan

Trong báo cáo thẩm tra trình Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết cơ bản đồng thuận với đề xuất điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu của Chính phủ.

Tuy nhiên, ông Phan Văn Mãi cũng nhấn mạnh yêu cầu làm rõ nguyên nhân dẫn đến việc tăng vốn bao gồm cả yếu tố khách quan lẫn chủ quan, cũng như xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức và cá nhân liên quan trong quá trình chuẩn bị đầu tư chưa đầy đủ, dẫn đến phát sinh chi phí vượt so với tổng mức đầu tư đã được Quốc hội thông qua trước đó.

Theo tờ trình, Chính phủ đề xuất điều chỉnh tổng mức đầu tư dự án từ 17.837 tỷ đồng lên 21.551 tỷ đồng, tức tăng thêm 3.714 tỷ đồng, tương đương 20,8%. Trong đó, chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tăng khoảng 3.227 tỷ đồng (tương đương 49% so với dự toán ban đầu). Riêng dự án thành phần 1 giảm 108 tỷ đồng, nhưng dự án thành phần 2 tăng 647 tỷ đồng và dự án thành phần 3 tăng đến 2.688 tỷ đồng.

Chính phủ đề xuất tăng tổng mức đầu tư cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu từ 17.837 lên 21.551 tỷ đồng, tăng 3.714 tỷ đồng (tương đương 20,8%)

Một số ý kiến đánh giá thuyết minh về lý do tăng chi phí trong tờ trình còn sơ sài, chưa giải thích rõ các yếu tố như biến động giá đất hay việc bổ sung nút giao Mỹ Xuân - Ngãi Giao. Vì vậy, Ủy ban đề nghị Chính phủ cung cấp thông tin cụ thể về thực trạng bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại các địa phương để đại biểu Quốc hội có cơ sở đánh giá toàn diện.

Đáng chú ý, một số đại biểu bày tỏ lo ngại về khả năng bố trí nguồn vốn bổ sung trong bối cảnh ngân sách nhà nước đang phải ưu tiên nhiều dự án hạ tầng trọng điểm cùng lúc. Với số vốn tăng thêm 3.714 tỷ đồng, Chính phủ dự kiến bố trí 2.854 tỷ đồng trong giai đoạn 2021 - 2025 và 860 tỷ đồng trong giai đoạn 2026 - 2030.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị tiếp tục rà soát toàn bộ các khoản mục tăng, giảm chi phí và phân tích rõ cơ sở, tính hợp lý của từng điều chỉnh. Đồng thời, yêu cầu Chính phủ chịu trách nhiệm về độ chính xác của các số liệu, cam kết tiến độ, chất lượng, thời điểm hoàn thành và không để tiếp tục xảy ra tình trạng đội vốn trong quá trình triển khai dự án.

Duy Khương