 |
| Chùa Sùng Chính (Q8 cũ), TPHCM (Ảnh: HỮU NGUYỄN) |
Trong dòng chảy văn hóa Á Đông, Tết Nguyên tiêu khởi nguồn từ sinh hoạt cung đình và tín ngưỡng nông nghiệp, dần lan tỏa vào đời sống dân gian như một dịp hội ngộ của ánh sáng và niềm tin. Ở Việt Nam, ngày này gắn với phong tục đi chùa cầu an, dâng hương tưởng nhớ tổ tiên, làm mâm cơm chay cùng gia đình. Người xưa quan niệm“cúng cả năm không bằng rằm tháng Giêng”, không phải đề cao hình thức lễ nghi, mà để nhấn mạnh ý nghĩa khởi đầu: đầu xuôi thì đuôi lọt, lòng thành đầu năm sẽ mở ra sự an yên cho những tháng ngày phía trước.
Tết Nguyên tiêu cũng là tết của thi ca. Hình ảnh trăng rằm tháng Giêng từng đi vào những vần thơ nổi tiếng của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong bài Nguyên tiêu (1948):
“Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên,
Xuân giang xuân thủy tiếp xuân thiên.
Yên ba thâm xứ đàm quân sự,
Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền.”
Bài thơ ra đời giữa chiến khu Việt Bắc, khi cuộc kháng chiến còn nhiều gian khó. Thế nhưng trăng vẫn “chính viên” tròn đầy, viên mãn. Trong không gian “yên ba thâm xứ”, con người không chỉ thưởng ngoạn thiên nhiên mà còn “đàm quân sự”, bàn việc nước. Hình ảnh “nguyệt mãn thuyền” gợi cảm giác ánh sáng chan hòa, như niềm tin lấp đầy con thuyền cách mạng. Ở đó, chất thi sĩ và bản lĩnh lãnh đạo hòa quyện, biến đêm rằm tháng Giêng thành biểu tượng của tinh thần lạc quan, của tầm nhìn vượt lên hoàn cảnh.
Từ chiều sâu ấy, Rằm tháng Giêng không chỉ là ngày lễ dân gian mà còn là lời nhắc về nội lực dân tộc. Sự tròn đầy của vầng trăng, niềm tin sắc son vào tương lai. Ánh trăng trong thơ Bác vừa là cảnh xuân, vừa là ánh sáng của lý tưởng, của khát vọng độc lập và tự do cho dân tộc.
Ngày nay, nhịp sống hiện đại khiến nhiều phong tục giản lược, nhưng mâm cơm Rằm tháng Giêng vẫn được chuẩn bị chỉn chu. Bát chè trôi nước tròn đầy, đĩa xôi gấc đỏ tươi, nén hương thơm trước bàn thờ gia tiên, tất cả như lời nhắc về cội nguồn. Người trẻ dù bận rộn với công việc đầu năm, nhưng vẫn cố gắng thu xếp về nhà, cùng gia đình thắp nén hương đầu xuân.
Rằm tháng Giêng còn là dịp cộng đồng gặp gỡ trong các lễ hội truyền thống. Từ những ngôi chùa cổ kính đến đình làng rợp cờ hoa, người dân tìm đến không chỉ để cầu tài lộc mà để tìm sự cân bằng giữa vật chất và tinh thần. Giữa khói hương nghi ngút, ta nhận ra con người luôn cần một điểm tựa tâm linh để vững vàng trước đổi thay.
Tết Nguyên tiêu còn khơi dậy tinh thần hướng thiện. Những hoạt động sẻ chia, giúp đỡ người khó khăn thường được tổ chức trong dịp này. Ánh trăng rằm như nhắc rằng sự tròn đầy không chỉ nằm ở của cải, mà ở tấm lòng biết yêu thương và sẻ chia với cộng đồng.
Trong bối cảnh hội nhập, nhiều giá trị truyền thống đứng trước nguy cơ phai nhạt. Song Rằm tháng Giêng vẫn bền bỉ tồn tại, không ồn ào nhưng sâu lắng. Đó là ngày mỗi người Việt, dù ở quê nhà hay phương xa, có thể dừng lại giữa guồng quay hối hả, ngẩng nhìn ánh trăng đầu năm và ngẫm nghĩ: mình sẽ sống cho tròn đầy như ánh trăng kia.
Tết Nguyên tiêu không chỉ là một mốc thời gian, mà là biểu tượng của khởi đầu, của đoàn viên và của niềm tin vào điều tốt đẹp. Khi trăng tháng Giêng lên cao, mùa xuân vào độ chín, lòng người cũng kịp lắng lại để tiếp thêm năng lượng cho hành trình phía trước.
Giữa bao đổi thay của đời sống hiện đại, có lẽ điều còn mãi chính là ánh trăng Rằm tháng Giêng, lặng lẽ mà bền bỉ, không ồn ào mà lắng sâu. Vầng trăng ấy không chỉ soi sáng hiên nhà, dòng sông, mái chùa, mà còn soi vào lòng người, nhắc ta biết sống chậm lại, sống sâu hơn và sống có trách nhiệm hơn với gia đình, với cộng đồng, với quê hương, với đất nước. Khi trăng đầu năm tròn đầy, cũng là lúc mỗi người tự nhắc nhở mình giữ cho tâm hồn được viên mãn, để hành trình phía trước, dẫu nhiều thử thách, vẫn sáng lên bởi niềm tin vào những điều tốt đẹp ở tương lai.
Theo dõi chúng tôi trên:
(PLM) - Hải Phòng khai mở phố đi bộ ẩm thực đêm giữa “trái tim” thành phố, nơi tinh hoa món ngon, nghệ thuật đường phố và công nghệ số hòa quyện, hứa hẹn thổi bùng kinh tế đêm, hút đông du khách mỗi cuối tuần.
(PLM) - Hòa chung không khí sôi động chào mừng 81 năm Ngày truyền thống ngành Tư pháp Việt Nam (28/8/1945 - 28/8/2026), Bộ Tư pháp tổ chức Giải thể thao hưởng ứng Ngày truyền thống ngành Tư pháp. Chương trình do Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh Bộ Tư pháp chủ trì tổ chức.
(PLM) - Kỳ nghỉ lễ Quốc khánh 2/9 năm nay kéo dài 5 ngày, dự báo nhu cầu đi lại của người dân tăng cao, đặc biệt tại các đầu mối giao thông lớn. Nhằm bảo đảm an toàn cho hành khách, hạn chế tình trạng ùn tắc, vi phạm trật tự an toàn giao thông, các bến xe, doanh nghiệp vận tải và lực lượng chức năng đã chủ động triển khai nhiều giải pháp đồng bộ ngay từ sớm.
(PLM) - Theo phản ánh của người dân và ghi nhận phóng viên báo Pháp luật Việt Nam trong tháng 8/2026 thì hàng nghìn mét vuông đất nông nghiệp giáp nghĩa trang Cự Khối và giáp tuyến đường Giáp Hải thuộc xã Bát Tràng, thành phố Hà Nội đã và đang được san lấp bằng trạc thải xây dựng có dấu hiệu chưa đúng quy định.
(PLM) - Vừa qua, báo Pháp luật Việt Nam nhận được phản ánh tại thôn Lê Lợi, xã Chương Dương, TP. Hà Nội đang tồn tại một cơ sở giết mổ gia cầm số lượng lớn có dấu hiệu hoạt động không phép, gây mất vệ sinh an toàn thực phẩm và gây ô nhiễm môi trường.
(PLM) - Khởi tố, bắt tạm giam Hải “Sapa TV” cùng vợ và đối tác sau cáo buộc lừa dối khách hàng, vi phạm kế toán; vụ việc liên quan đường dây bán “thịt trâu sấy” gắn mác đặc sản tây bắc.
(PLM) - Sáng ngày 25/8/2026, tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền tổ chức Hội thảo khoa học cấp Bộ với chủ đề “Báo chí, truyền thông số với bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong kỷ nguyên phát triển mới”. Tại hội thảo, các chuyên gia hàng đầu đã tập trung thảo luận về chiến lược chuyển đổi tư duy từ phòng ngự bị động sang chủ động kiến tạo môi trường thông tin lành mạnh trên không gian mạng.
(PLM)- Công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ trong tình hình mới đòi hỏi sự đổi mới mạnh mẽ từ tư duy “ứng phó thụ động” sang “chủ động phòng ngừa”, lấy người dân làm trung tâm, chủ thể trong mọi hoạt động. Nhằm đáp ứng yêu cầu này, thành phố Hà Nội đã triển khai nhiều trung tâm giáo dục cộng đồng về PCCC và CNCH tại địa bàn các phường xã.
PLM - Ngày 22/8, tâm bão số 4 ở khu vực vùng biển Quảng Ninh - Hải Phòng, cách đặc khu Bạch Long Vĩ khoảng 120km về phía Bắc. Bão mạnh cấp 8, giật cấp 10, di chuyển theo hướng Tây Nam trên Vịnh Bắc Bộ với tốc độ khoảng 5km/h, gây mưa lớn ở Đông Bắc Bộ và Thanh Hóa.
(PLM) - Không có những tấm huân chương gắn lên ngực áo giữa bầu trời, chiến công của họ là sự trở về an toàn của đồng đội, là sự bình yên tuyệt đối của bầu trời Tổ quốc. Họ - những đôi mắt dẫn đường lặng lẽ, xây dựng những đường bay bảo vệ hòa bình từ trên không cho mỗi chuyến bay Quân sự.
