Hầu như các bộ sách giáo khoa (SGK) nào cũng từng được dư luận “nhặt sạn”. Và sau đó, việc đính chính, sửa chữa... lại diễn ra. Tuy nhiên, đằng sau việc đính chính, thậm chí thu hồi SGK vì những lỗi nghiêm trọng như SGK của NXB GD Việt Nam năm ngoái, đáng tiếc là có những cuốn SGK kế tiếp lại... lỗi chồng lỗi, “sạn” lại chồng “sạn”.
Có thể chỉ ra không ít lỗi ở 2 tập sách Tiếng Việt 4 của NXB GDVN. Như việc dạy HS viết báo cáo theo mẫu không đúng, nội dung giống biên bản, chứ không phải báo cáo, về thể thức, không có quốc hiệu; người viết báo cáo là thư kí, chứ không phải chủ tọa cuộc họp.
SGK lớp 4 Tiếng Việt bộ Kết nối cũng mắc những lỗi lẽ ra không đáng có. Đơn cử, phiên âm tên nước ngoài sai nhiều. Ví dụ, Ludwig van Beethoven phiên âm là Lút-vích-van Bét-tô-ven. Van là một từ đệm, lẽ ra phải tách riêng.
Thocadéro (tiếng Pháp) phiên âm là Thô-ca-đê-rô. Trong tiếng Pháp, h là một chữ câm, nên phải phiên âm Tô-ca-đê-rô mới đúng.
Điều đáng nói là ngay việc viết nguyên dạng tên nước ngoài trong SGK cũng sai:
- Nguyên dạng tên phiên âm Tin-tin là Tylyl thì sách viết: Tintin. Nếu viết như vậy thì phải đọc là Tanh-tanh.
- Nguyên dạng tên phiên âm Mi-tin là Mytyl thì sách viết: Mitin. Nếu viết như vậy thì phải đọc là Mi-tanh.
Chắc người soạn sách không có tác phẩm Con chim Xanh (của chính NXB GD) mà chỉ lấy từ SGK cũ rồi tự khôi phục nguyên dạng theo tưởng tượng của mình nên mới sai. Sai như vậy thì bảng tra cứu tên riêng nước ngoài còn có ý nghĩa gì?
SGK phải là chuẩn mực về kiến thức, đứng đầu các tiêu chí. Tuy nhiên, để sảy ra liên tiếp những “hạt sạn” không đáng có trong kiến thức như vậy, không chỉ thể hiện trình độ của người biên soạn, mà còn thể hiện sự thiếu trách nhiệm đối với học sinh, giáo viên.
Gần đây, cô giáo M.C ( Bắc Kạn) rất ngạc nhiên khi thấy SGK viết anh Kim Đồng hi sinh ngày 15 tháng 2 năm 1943, trước khi Đội VN Tuyên truyền Giải phóng quân của ông Võ Nguyên Giáp ra đời (22-12-1944) hơn 1 năm. Vậy lúc ấy anh Kim Đồng làm giao liên cho bộ đội nào? Ngay cả khi đội quân của ông Võ Nguyên Giáp được thành lập thì đội quân ấy cũng chưa được gọi là "bộ đội". Từ "bộ đội" chỉ du nhập vào nước ta sau Chiến thắng Biên giới (1950). Còn từ "giao liên" thì xuất hiện trong kháng chiến chống Mỹ, sau ngày anh Kim Đồng hi sinh trên dưới 20 năm.
Chúng ta đang bắt đầu triển khai, thực hiện môn Lịch sử là môn tự chọn. Điều đó khẳng định ý nghĩa, vị thế môn Lịch sử trong việc giáo dục lòng yêu nước, yêu dân tộc cho thế hệ trẻ. Việc đó bắt đầu từ những trang sách giáo khoa đầu đời. Bởi vậy, hơn bao giờ hết, kiến thức lịch sử phải chuẩn xác nhất.
Đầu tháng 12 vừa qua, giáo viên lại phát hiện trong cùng một bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống, nhưng ở phần bài tập cuối Chương 1 trong SGK Toán 6 (tập 1) ở các nhà in Cà Mau, Sóc Trăng, Quảng Nam lại có nội dung khác nhau.
Hay cùng một nhóm viết SGK Lịch sử và Địa lý mà kiến thức lớp 6 và lớp 7 lại hoàn toàn trái ngược nhau.
Cụ thể, SGK Lịch sử và Địa lý 6 có nội dung: "Miền Trung và miền Nam là cao nguyên Đê-can với rừng rậm và núi đá hiểm trở; chỉ có vùng cực Nam và dọc theo hai bờ ven biển là những đồng bằng nhỏ hẹp, là nơi sinh sống tương đối thuận lợi, dân cư đông đúc".
Nhưng ở SGK Lịch sử và Địa lý lớp 7 lại cung cấp kiến thức cao nguyên Đê-can lại ở vùng Tây Nam.
Trong văn bản trả lời đại biểu Quốc hội, tháng 01/2022, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn cho biết, NXB GD VN đã phải thu hồi 110.000 cuốn SGK đồng thời hủy và in lại 38.000 cuốn sách Khoa học tự nhiên 6 của Bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống và một số cuốn sách khác vì những sai sót ảnh hưởng đến việc tiếp nhận kiến thức chuẩn của các cuốn sách này.
Đây chỉ là một vài ví dụ nhỏ liên quan đến những "hạt sạn” trong SGK của NXB GD VN. Tuy nhiên, trước những lỗi nghiêm trọng này, đến nay phía NXB GD VN hoàn toàn chưa có ý kiến phản hồi, đính chính hay bất kỳ hành động khắc phục hậu quả nào.
Năm ngoái, dư luận đã bất bình và phản ứng với nhiều ý kiến, trong đó đáng chú ý nhất là ý kiến của thầy giáo Mai Văn Túc (giáo viên dạy Vật lý, Trường THPT Chuyên Khoa học tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội và nhiều GV trên cả nước) phát hiện cuốn SGK Khoa học tự nhiên 6 (thuộc bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống do NXB GD VN biên soạn và xuất bản). Cuốn sách do nhóm 12 tác giả biên soạn, ông Vũ Văn Hùng làm Tổng chủ biên, NXB GD VN năm 2021.
Sau khi chỉ ra một loạt lỗi sai trong cuốn sách, thầy Túc chỉ ra 1 bài đã có tới gần hai chục lỗi. Thầy thất vọng bởi sự sai lệch kiến thức nghiêm trọng trong cuốn sách này. Nhất là khi thực hiện thí nghiệm cho học sinh theo hướng dẫn của sách: “Cuối cùng điều gì khẳng định khi tiến hành thí nghiệm thì xe lăn đang chuyển động theo phương ngang? Thiếu cơ sở khoa học. Vậy là chỉ trong một bài đã có tới 16 cục "sạn".
Hay như trong bài 54 - Hệ mặt trời, hướng dẫn học sinh chế tạo dụng cụ quan sát vết đen trên mặt trời, thầy Túc cho biết: "Hình vẽ và hướng dẫn không khớp nhau làm giáo viên và học sinh làm nhầm có thể gây tổn thương rất nguy hiểm cho mắt, thậm chí mù mắt. Không thể kết nối tri thức với cuộc sống như thế này được".
Đánh giá về những sai sót này, ông Hoàng Ngọc Vinh, nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp, Bộ GD&ĐT cho rằng, đang có sự thiếu hụt đội ngũ biên soạn năng lực. Bản thân chương trình GDPT 2018 chưa được thử nghiệm bài bản. Rất có thể bộ SGK cũng chưa kịp thử nghiệm nghiêm chỉnh trên diện rộng để đánh giá và điều chỉnh dẫn đến nhiều sạn. Đặc biệt, phối hợp giữa phát triển chương trình giáo dục và người viết sách, NXB cộng với hệ thống đo lường đánh giá đang “khấp khểnh”.
Bao giờ SGK hết “sạn”? Điều đó phụ thuộc vào Hội đồng thẩm định SGK, phụ thuộc vào trách nhiệm và năng lực của đội ngũ những người biên soạn SGK.
Theo dõi chúng tôi trên:
(PLM)- Chiến dịch Earth day 2026, tổ chức ra quân vệ sinh môi trường tại khu vực gầm cầu Nhật Tân, thôn Ngọc Chi. Đây là hoạt động mang nhiều ý nghĩa, thu hút đông đảo người dân tham gia, hưởng ứng, góp phần nâng cao ý thức, trách nhiệm của mỗi cá nhân trong việc bảo vệ môi trường sống.
PLM - Chiều ngày 08/07/2026 tại trụ sở Bộ Tư pháp, Báo Pháp luật Việt Nam đã tổ chức sơ kết công tác 6 tháng đầu năm 2026 và triển khai nhiệm vụ giải pháp công tác trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026. Tại Hội nghị, các đại biểu tham dự đã nêu ý kiến góp ý cụ thể, đề xuất các giải pháp tăng cường quản trị, phối hợp giữa các phòng ban, văn phòng đại diện để nâng cao chất lượng nội dung, đẩy mạnh công tác chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động báo chí… Lắng nghe các báo cáo và các ý kiến của cán bộ phóng viên, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc đánh giá cao sự nỗ lực của Báo trong 6 tháng vừa qua, khi bám sát nhiệm vụ chính trị, không xảy ra sai sót và nhanh chóng xây dựng Đề án đổi mới đúng tiến độ.
(PLM) - Hàng trăm con lợn được giết mổ mỗi đêm, để rồi chỉ ít giờ sau, những tảng thịt theo các chuyến xe tỏa đi khắp các chợ dân sinh, cơ sở chế biến thực phẩm trên toàn thành phố. Thế nhưng, phía sau quy trình ấy là hàng loạt bất cập về điều kiện giết mổ, kiểm dịch và xử lý chất thải.
(PLM) - Năm 2025 báo Pháp luật Việt Nam đã đăng phát loạt phóng sự "Nghi vấn bẫy sầu riêng nơi biên giới" phản ánh tình trạng nhiều tài xế tố bị giữ xe và "bị đòi tiền chuộc" lên đến hàng trăm triệu, thậm chí cả tỷ đồng sau khi giao sầu riêng sang Trung Quốc. Nhưng hơn một năm kể từ khi doanh nghiệp và các tài xế mang đơn cầu cứu gửi các cơ quan chức năng, đến nay nhiều nạn nhân cho biết thứ họ nhận lại là sự thất vọng và chờ đợi trong bất lực. Những lá đơn được "đá bóng" luân chuyển giữa các cơ quan chức năng, tốn kém, mệt mỏi, doanh nghiệp vẫn phải mất số tiền lớn để tự mình đưa xe về.
(PLM) - Mùa hè 2026 đang mang đến bầu không khí sôi động cho phố biển Nha Trang khi lượng du khách trong nước và quốc tế liên tục tăng cao. Sự nhộn nhịp của mùa du lịch không chỉ tạo sức sống mới cho các điểm đến mà còn góp phần thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động dịch vụ, thương mại và kinh tế địa phương.
PLM - Chiều 2/7, tại Hà Nội, Bộ Quốc phòng tổ chức gặp mặt báo chí giới thiệu Giao lưu hữu nghị quốc phòng biên giới Việt Nam - Lào lần thứ ba, với sự chủ trì của Đại tá Đỗ Duy Chinh, Phó cục trưởng Cục Tuyên huấn (Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam).
(PLM) - Bộ Tư pháp tổ chức Hội nghị sơ kết công tác tư pháp 06 tháng đầu năm 2026 với nhiều kết quả nổi bật: hoàn thiện pháp luật, cắt giảm hàng nghìn thủ tục hành chính, thu hồi mạnh tài sản tham nhũng, và đặt mục tiêu tiếp tục kiến tạo hệ thống pháp luật hiện đại, minh bạch.
(PLM) - Bộ Tư pháp họp giao ban pháp chế 6 tháng đầu năm 2026, thúc đẩy đổi mới xây dựng pháp luật, tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, đẩy mạnh rà soát văn bản, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng đội ngũ pháp chế.
PLM - Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 ghi nhận quy mô lớn nhất trong nhiều năm qua với hơn 1,2 triệuthí sinh đăng ký dự thi. Trong đó bao gồm khoảng 1,16 triệu học sinh lớp 12 và gần 64.000 thí sinh tự do.
Thành Lương - Trung Văn - Hà Phương
PLM - Ngày 29 tháng 6 năm 2026, tại Thủ đô Hà Nội, một sự kiện mang tính lịch sử, kết nối quá khứ, hiện tại và tương lai đã chính thức diễn ra: Hội nghị Công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm và Xúc tiến đầu tư năm 2026.
