Tiết kiệm chi phí, bảo vệ môi trường, tăng thu nhập cho nông dân
Tại Hội nghị, Bộ trưởng Bộ NN&MT Trần Đức Thắng cho biết, đề án không chỉ là chương trình phát triển sản xuất, mà là bước đi quan trọng trong cơ cấu lại ngành hàng lúa gạo vùng ĐBSCL, hướng tới phát triển nông nghiệp xanh, bền vững, có trách nhiệm với môi trường.
Người nông dân đã từng bước thay đổi tập quán canh tác truyền thống, tiếp cận áp dụng các quy trình sản xuất tiên tiến như "1 phải 5 giảm", "3 giảm 3 tăng", canh tác lúa thông minh thích ứng biến đổi khí hậu, đồng thời chú trọng áp dụng các biện pháp quản lý nước tưới theo phương pháp ngập khô xen kẽ, sử dụng phân bón hợp lý, giảm phát thải khí nhà kính.
Một số địa phương đã chủ động triển khai các mô hình sản xuất hiệu quả; như các tỉnh, TP Cần Thơ, Đồng Tháp, An Giang đã nhân rộng mô hình sản xuất lúa CLC, vừa nâng cao thu nhập cho nông dân, vừa góp phần đáng kể vào việc giảm phát thải. Một số DN lớn đã tích cực tham gia chuỗi giá trị lúa gạo CLC, hỗ trợ nông dân ngay từ khâu sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm, từng bước hình thành các liên kết sản xuất bền vững, minh bạch.
Theo ông Thắng, những kết quả bước đầu này không chỉ góp phần nâng cao giá trị ngành hàng lúa gạo mà còn phù hợp với cam kết của Việt Nam tại Hội nghị chống biến đổi khí hậu lần thứ 26 (COP26) đưa phát thải ròng về 0 vào năm 2050, đồng thời góp phần xây dựng thương hiệu gạo Việt Nam theo hướng "xanh - sạch - chất lượng - bền vững".
Theo báo cáo của Bộ NN&MT, diện tích thực hiện đã đạt 354.839ha so với mục tiêu 180.000ha, tương đương 197% kế hoạch đề ra. Toàn bộ diện tích tham gia đề án đều áp dụng các tiến bộ kỹ thuật trong sản xuất lúa. Việc sử dụng giống lúa CLC được áp dụng trên 100% diện tích. Lượng giống gieo sạ được giảm 30 - 50%, lượng phân đạm giảm khoảng 30%; số lần phun thuốc bảo vệ thực vật giảm từ 2 - 3 lần so với phương thức canh tác truyền thống. Lượng nước tưới giảm khoảng 20%.
Việc áp dụng các tiêu chuẩn sản xuất an toàn được mở rộng. Đến nay, 7.493ha đã được chứng nhận VietGAP, 246ha đạt chứng nhận hữu cơ, 5.659ha đáp ứng điều kiện an toàn thực phẩm.
Những thay đổi này không chỉ góp phần giảm chi phí sản xuất mà còn mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt. Theo số liệu từ các mô hình năm 2024, thu nhập của người trồng lúa trong mô hình tăng trung bình 13,4% trở lên so với canh tác truyền thống.
 |
| Một trong những giống lúa do Viện lúa ĐBSCL lai tạo được trồng trong đề án. (Ảnh trong bài: Lê Sơn) |
Tổ chức lại sản xuất theo chuỗi giá trị
Một điểm nổi bật khác của đề án là thúc đẩy tổ chức lại sản xuất theo chuỗi giá trị lúa gạo.
Sau hai năm triển khai, đã có 1.129 hợp tác xã (HTX) và tổ hợp tác (THT) tham gia đề án, cùng hơn 210 DN và tổ chức liên quan, trong đó 102 DN tham gia liên kết tiêu thụ nông sản. Khoảng 600 HTX, THT đã ký liên kết sản xuất tiêu thụ lúa gạo với DN, sản xuất trên 60 - 70% diện tích tham gia đề án.
100% nông dân tham gia đề án đều thông qua HTX, THT; là nền tảng quan trọng cho việc tổ chức sản xuất quy mô lớn, minh bạch, thuận lợi trong liên kết với DN.
Song song với việc tổ chức lại sản xuất, mức độ cơ giới hóa trong sản xuất lúa cũng được nâng cao. Trong các mô hình thí điểm, 100% diện tích làm đất và thu hoạch được cơ giới hóa, toàn bộ diện tích gieo sạ được thực hiện bằng máy như sạ hàng, máy cấy, drone, sạ cụm. Việc bơm tưới chủ động đạt 100%, hơn 40% diện tích bón phân bằng máy và 90% diện tích phun thuốc bằng máy hoặc thiết bị bay không người lái. Nhờ đó, chi phí lao động được giảm đáng kể, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý sản xuất.
Đề án không chỉ hướng đến nâng cao năng suất lúa, thu nhập cho nông dân, còn góp phần xây dựng thương hiệu gạo “xanh”. Trong vụ Đông Xuân, khoảng 70% lượng rơm sau thu hoạch đã được thu gom khỏi ruộng và tái sử dụng cho các mục đích trồng nấm rơm, làm phân bón, bán cho thương lái, góp phần giảm phát thải khí nhà kính, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn trong sản xuất nông nghiệp.
Hiệp hội ngành hàng lúa gạo Việt Nam (Viettrisa) đã bước đầu xây dựng nhãn hiệu "Gạo Việt xanh phát thải thấp". Đến nay, diện tích lúa được cấp nhãn hiệu đạt 18.086,39ha với sản lượng gạo khoảng 75.060 tấn. Trong số này, 500 tấn gạo đã được xuất khẩu sang Nhật Bản là một trong những thị trường có yêu cầu khắt khe nhất về chất lượng và tiêu chuẩn sản phẩm.
Thời gian tới, Bộ NN&MT sẽ tiếp tục phối hợp hoàn thiện hạ tầng vùng sản xuất, thúc đẩy chương trình tín dụng liên kết chuỗi, nghiên cứu cơ chế chi trả tín chỉ carbon cho sản xuất lúa giảm phát thải.
Thời gian qua, Bộ NN&MT đã huy động một số nguồn lực trong và ngoài nước thực hiện đề án. Trong đó đề xuất dự án "Hỗ trợ hạ tầng và kỹ thuật cho lúa CLC và phát thải thấp vùng ĐBSCL" vay vốn Ngân hàng Thế giới (WB) với tổng số 405 triệu USD, gồm 315 triệu USD vốn vay và 90 triệu USD vốn đối ứng. Ngoài ra, WB đã cam kết huy động 50 triệu USD vốn viện trợ không hoàn lại, gồm 40 triệu USD từ Quỹ chuyển đổi tài sản carbon (TCAF) và 10 triệu USD từ Hệ thống Lương thực 2030 để hỗ trợ triển khai đề án.
Về tín dụng, các ngân hàng thương mại cũng tích cực tham gia chương trình cho vay liên kết sản xuất, chế biến, tiêu thụ lúa gạo CLC, phát thải thấp. Tổng nhu cầu vay vốn của 12 tỉnh, thành tham gia đề án được xác định khoảng 82.989 tỷ đồng. Đến cuối 2025, doanh số giải ngân lũy kế đạt khoảng 3.100 tỷ đồng với lãi suất thấp hơn tối thiểu 1%/năm so với mức thông thường.
Theo dõi chúng tôi trên:
(PLM) - Trước làn sóng mạng xã hội ca ngợi tinh dầu dừa chữa nấm Candida, chuyên gia lên tiếng cảnh báo: đâu là sự thật khoa học, nguy cơ khi tự ý dùng và cách nhận biết thông tin sức khỏe sai lệch?
(PLM) - Đang vào thời điểm thu hoạch chính vụ, nhưng hàng trăm hecta dứa tại Thanh Hóa lại rơi vào cảnh tiêu thụ chậm, giá giảm sâu. Cùng với những đợt nắng nóng gay gắt kéo dài trong nhiều ngày qua, nhiều diện tích dứa bị nám vỏ, cháy quả rồi thối hỏng ngay trên đồng, khiến người nông dân đối mặt với nguy cơ thua lỗ nặng.
(PLM) - Theo phản ánh của người dân khu vực xóm Vé, xã Lương Sơn, tỉnh Phú Thọ về Dự án Khu đô thị sinh thái nghỉ dưỡng cao cấp Đông Trường Sơn do Công ty TNHH Legacy Riverside làm chủ đầu tư đang triển khai có dấu hiệu san lấp, cắm mốc lấn vào lòng sông, khiến không gian thoát lũ bị thu hẹp nguy cơ gây ngập lụt đối với các hộ dân vào mùa mưa lũ.
(PLM) - Hà Nội phát động Tháng hành động phòng, chống ma túy 2026, huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, quyết liệt trấn áp tội phạm, xây dựng xã phường không ma túy, vì một Thủ đô an toàn, văn minh.
PLM - Sau Hội nghị tuyên truyền và lễ ký cam kết chấp hành nghiêm Luật giao thông đường bộ giữa cơ quan chức năng với chủ các phương tiện, người điều khiển phương tiện vận tải lưu thông qua địa bàn xã Thanh Oai. Đêm 3/6, đội 10 - Phòng Cảnh sát giao thông, công an thành phố Hà Nội đã lập chốt kiểm tra nồng độ cồn và trật tự an toàn giao thông trên quốc lộ 21B đoạn đi qua xã Thanh Oai. Kết quả bước đầu cho thấy tín hiệu tích cực khi không phát hiện trường hợp xe tải nào vi phạm.
(PLM) - Để kịp thời phổ biến, tuyên truyền và hướng dẫn các cơ quan, địa phương thực hiện thống nhất, hiệu quả các quy định mới của pháp luật về tương trợ tư pháp trong lĩnh vực dân sự, ngày 4/6, Bộ Tư pháp đã tổ chức Hội nghị tuyên truyền, phổ biến Luật Tương trợ tư pháp về dân sự và các văn bản hướng dẫn thi hành. Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh chủ trì hội nghị.
(PLM) - Một khu nhà xưởng nằm cạnh KĐT Thanh Hà, xã Bình Minh, thành phố Hà Nội trong tối ngày 3/6 bất ngờ bùng phát dữ dội khiến người dân trong khu vực hoảng hốt. Nhận được tin báo, lực lượng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ đã có mặt kịp thời để khống chế ngọn lửa.
(PLM) - Thu mua gỗ ngọn của người dân sơ chế qua, sau đó bán lại cho một số cá nhân, doanh nghiệp, hai vợ chồng ở Tuyên Quang đã bị xử lý hình sự về tội “trốn thuế”.
Tuấn Anh
(PLM) - Từ tháng 6/2026, nhiều chính sách mới bắt đầu có hiệu lực, liên quan đến lĩnh vực năng lượng, viễn thông, giáo dục, giao thông và tổ chức bộ máy ở cơ sở.
(PLM) - Những ngày cuối tháng 5, không khí tại đặc khu Trường Sa trở nên rộn ràng, vui tươi hơn khi cán bộ, chiến sĩ, chính quyền địa phương và các gia đình trên các đảo Trường Sa, Sinh Tồn, Song Tử Tây và Đá Tây đang tích cực chuẩn bị cho chương trình vui Tết Quốc tế Thiếu nhi 1/6 dành cho các cháu thiếu nhi sinh sống nơi đầu sóng ngọn gió của Tổ quốc.
