Tiết kiệm chi phí, bảo vệ môi trường, tăng thu nhập cho nông dân
Tại Hội nghị, Bộ trưởng Bộ NN&MT Trần Đức Thắng cho biết, đề án không chỉ là chương trình phát triển sản xuất, mà là bước đi quan trọng trong cơ cấu lại ngành hàng lúa gạo vùng ĐBSCL, hướng tới phát triển nông nghiệp xanh, bền vững, có trách nhiệm với môi trường.
Người nông dân đã từng bước thay đổi tập quán canh tác truyền thống, tiếp cận áp dụng các quy trình sản xuất tiên tiến như "1 phải 5 giảm", "3 giảm 3 tăng", canh tác lúa thông minh thích ứng biến đổi khí hậu, đồng thời chú trọng áp dụng các biện pháp quản lý nước tưới theo phương pháp ngập khô xen kẽ, sử dụng phân bón hợp lý, giảm phát thải khí nhà kính.
Một số địa phương đã chủ động triển khai các mô hình sản xuất hiệu quả; như các tỉnh, TP Cần Thơ, Đồng Tháp, An Giang đã nhân rộng mô hình sản xuất lúa CLC, vừa nâng cao thu nhập cho nông dân, vừa góp phần đáng kể vào việc giảm phát thải. Một số DN lớn đã tích cực tham gia chuỗi giá trị lúa gạo CLC, hỗ trợ nông dân ngay từ khâu sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm, từng bước hình thành các liên kết sản xuất bền vững, minh bạch.
Theo ông Thắng, những kết quả bước đầu này không chỉ góp phần nâng cao giá trị ngành hàng lúa gạo mà còn phù hợp với cam kết của Việt Nam tại Hội nghị chống biến đổi khí hậu lần thứ 26 (COP26) đưa phát thải ròng về 0 vào năm 2050, đồng thời góp phần xây dựng thương hiệu gạo Việt Nam theo hướng "xanh - sạch - chất lượng - bền vững".
Theo báo cáo của Bộ NN&MT, diện tích thực hiện đã đạt 354.839ha so với mục tiêu 180.000ha, tương đương 197% kế hoạch đề ra. Toàn bộ diện tích tham gia đề án đều áp dụng các tiến bộ kỹ thuật trong sản xuất lúa. Việc sử dụng giống lúa CLC được áp dụng trên 100% diện tích. Lượng giống gieo sạ được giảm 30 - 50%, lượng phân đạm giảm khoảng 30%; số lần phun thuốc bảo vệ thực vật giảm từ 2 - 3 lần so với phương thức canh tác truyền thống. Lượng nước tưới giảm khoảng 20%.
Việc áp dụng các tiêu chuẩn sản xuất an toàn được mở rộng. Đến nay, 7.493ha đã được chứng nhận VietGAP, 246ha đạt chứng nhận hữu cơ, 5.659ha đáp ứng điều kiện an toàn thực phẩm.
Những thay đổi này không chỉ góp phần giảm chi phí sản xuất mà còn mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt. Theo số liệu từ các mô hình năm 2024, thu nhập của người trồng lúa trong mô hình tăng trung bình 13,4% trở lên so với canh tác truyền thống.
 |
| Một trong những giống lúa do Viện lúa ĐBSCL lai tạo được trồng trong đề án. (Ảnh trong bài: Lê Sơn) |
Tổ chức lại sản xuất theo chuỗi giá trị
Một điểm nổi bật khác của đề án là thúc đẩy tổ chức lại sản xuất theo chuỗi giá trị lúa gạo.
Sau hai năm triển khai, đã có 1.129 hợp tác xã (HTX) và tổ hợp tác (THT) tham gia đề án, cùng hơn 210 DN và tổ chức liên quan, trong đó 102 DN tham gia liên kết tiêu thụ nông sản. Khoảng 600 HTX, THT đã ký liên kết sản xuất tiêu thụ lúa gạo với DN, sản xuất trên 60 - 70% diện tích tham gia đề án.
100% nông dân tham gia đề án đều thông qua HTX, THT; là nền tảng quan trọng cho việc tổ chức sản xuất quy mô lớn, minh bạch, thuận lợi trong liên kết với DN.
Song song với việc tổ chức lại sản xuất, mức độ cơ giới hóa trong sản xuất lúa cũng được nâng cao. Trong các mô hình thí điểm, 100% diện tích làm đất và thu hoạch được cơ giới hóa, toàn bộ diện tích gieo sạ được thực hiện bằng máy như sạ hàng, máy cấy, drone, sạ cụm. Việc bơm tưới chủ động đạt 100%, hơn 40% diện tích bón phân bằng máy và 90% diện tích phun thuốc bằng máy hoặc thiết bị bay không người lái. Nhờ đó, chi phí lao động được giảm đáng kể, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý sản xuất.
Đề án không chỉ hướng đến nâng cao năng suất lúa, thu nhập cho nông dân, còn góp phần xây dựng thương hiệu gạo “xanh”. Trong vụ Đông Xuân, khoảng 70% lượng rơm sau thu hoạch đã được thu gom khỏi ruộng và tái sử dụng cho các mục đích trồng nấm rơm, làm phân bón, bán cho thương lái, góp phần giảm phát thải khí nhà kính, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn trong sản xuất nông nghiệp.
Hiệp hội ngành hàng lúa gạo Việt Nam (Viettrisa) đã bước đầu xây dựng nhãn hiệu "Gạo Việt xanh phát thải thấp". Đến nay, diện tích lúa được cấp nhãn hiệu đạt 18.086,39ha với sản lượng gạo khoảng 75.060 tấn. Trong số này, 500 tấn gạo đã được xuất khẩu sang Nhật Bản là một trong những thị trường có yêu cầu khắt khe nhất về chất lượng và tiêu chuẩn sản phẩm.
Thời gian tới, Bộ NN&MT sẽ tiếp tục phối hợp hoàn thiện hạ tầng vùng sản xuất, thúc đẩy chương trình tín dụng liên kết chuỗi, nghiên cứu cơ chế chi trả tín chỉ carbon cho sản xuất lúa giảm phát thải.
Thời gian qua, Bộ NN&MT đã huy động một số nguồn lực trong và ngoài nước thực hiện đề án. Trong đó đề xuất dự án "Hỗ trợ hạ tầng và kỹ thuật cho lúa CLC và phát thải thấp vùng ĐBSCL" vay vốn Ngân hàng Thế giới (WB) với tổng số 405 triệu USD, gồm 315 triệu USD vốn vay và 90 triệu USD vốn đối ứng. Ngoài ra, WB đã cam kết huy động 50 triệu USD vốn viện trợ không hoàn lại, gồm 40 triệu USD từ Quỹ chuyển đổi tài sản carbon (TCAF) và 10 triệu USD từ Hệ thống Lương thực 2030 để hỗ trợ triển khai đề án.
Về tín dụng, các ngân hàng thương mại cũng tích cực tham gia chương trình cho vay liên kết sản xuất, chế biến, tiêu thụ lúa gạo CLC, phát thải thấp. Tổng nhu cầu vay vốn của 12 tỉnh, thành tham gia đề án được xác định khoảng 82.989 tỷ đồng. Đến cuối 2025, doanh số giải ngân lũy kế đạt khoảng 3.100 tỷ đồng với lãi suất thấp hơn tối thiểu 1%/năm so với mức thông thường.
Theo dõi chúng tôi trên:
PLM - Dự án xây dựng hồ điều hòa Phú Đô thuộc phường Từ Liêm, Thành phố Hà Nội có diện tích mặt nước hơn 31 ha trên tổng diện tích 36,76 ha, kè hồ dài khoảng 2,7 km. Đây là một trong 10 dự án khẩn cấp được UBND TP Hà Nội phê duyệt nhằm giải quyết tình trạng ngập úng kéo dài tại khu vực phía Tây Thủ đô.
(PLM) - Từ tháng 3/2026, nhiều chính sách quan trọng về tiền lương, phụ cấp và mức hưởng trợ cấp bắt đầu có hiệu lực, tác động trực tiếp đến đội ngũ công chức, viên chức, người hưởng lương hưu và người lao động trên cả nước.
(PLM) - Chiều ngày 5/3, tại Hà Nội, Hệ thống Y tế MEDLATEC long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 30 năm thành lập (6/3/1996-6/3/2026) và Đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhì.
(PLM) - Nhân dịp Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3, Báo Pháp luật Việt Nam tổ chức chương trình kỷ niệm với nhiều hoạt động ý nghĩa nhằm tôn vinh vẻ đẹp, trí tuệ và sự cống hiến của nữ cán bộ, phóng viên, biên tập viên, người lao động trong toàn cơ quan.
(PLM) - Hòa chung không khí tưng bừng ngày hội tòng quân trên cả nước, sáng ngày 4/3, tại Quảng trường Pác Bó, Phường Thục Phán, Ban Chỉ huy phòng thủ khu vực 3 - Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng đã tổ chức lễ giao nhận quân năm 2026.
PLM - Vào dịp Tết Thượng Nguyên – Rằm tháng Giêng, tại Chùa Vạn Phúc đã long trọng tổ chức lễ phóng sinh, thu hút đông đảo tăng ni, Phật tử và người dân địa phương tham dự. Trong không khí trang nghiêm, thành kính, nghi thức được thực hiện theo đúng truyền thống Phật giáo, thể hiện nét đẹp văn hóa tâm linh được gìn giữ từ bao đời nay.
Chiều ngày 3/3, Bộ trưởng Bộ Tư pháp - Nguyễn Hải Ninh đã có buổi làm việc với Báo Pháp luật Việt Nam về chương trình công tác và kế hoạch truyền thông chính sách năm 2026. Tại buổi làm việc, Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh đề nghị Báo cần xây dựng tầm nhìn chiến lược cụ thể. Mục tiêu cao nhất là xây dựng Báo Pháp luật Việt Nam trở thành một thiết chế truyền thông pháp lý hiện đại, một diễn đàn chính luận thu hút đông đảo chuyên gia và nhân dân.
Ngày 5.2, Toà án Nhân dân khu vực 2 - Thái Nguyên đã mở phiên toà xét xử sơ thẩm đối với bị cáo Nguyễn Văn Dương sinh năm 1978, và bị cáo Nguyễn Văn Huấn sinh năm 1982 cả hai cùng thường trú tại tổ dân phố Sơn Tía, phường Bá Xuyên, tỉnh Thái Nguyên và đồng thời là bị hại trong vụ án hình sự sơ thẩm thụ lý số 52/2025. Tại toà đại diện Viện kiểm sát đề nghị truy tố bị cáo Dương từ khoản 2 xuống khoản 1. Đồng thời, đại diện Viện kiểm sát cũng đề nghị Hội đồng xét xử tách hành vi của bị cáo Huấn để xét xử về tội sử dụng vũ khí quân dụng trái phép đó là dùng dao xâm hại sức khoẻ của người khác theo điều 304 bộ luật hình sự.
Trong nhiều năm, nền kinh tế Việt Nam đối mặt với một nghịch lý: Nguồn lực sẵn có, khát vọng dâng trào, nhân lực dồi dào nhưng nhiều dự án vẫn "bất động" do sự chồng chéo, mập mờ của hệ thống văn bản quy phạm pháp luật. Tâm lý "sợ sai", đùn đẩy trách nhiệm đã và đang làm tê liệt dòng chảy nguồn lực quốc gia. Trước thực trạng đó, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 68-NQ/TW (phát triển kinh tế tư nhân) và Nghị quyết 66-NQ/TW (đổi mới xây dựng, thi hành pháp luật) đã mở ra một vận hội mới, cung cấp nền tảng chính trị vững chắc để "cởi trói" cho tư duy và hành động. Nhưng văn bản sẽ chỉ nằm trên giấy nếu thiếu đi sự dấn thân của đội ngũ cán bộ và sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp.
