Nhà nứt toác, bụi mù mịt
Mỏ đá của Công ty cổ phần Đôlômít Việt Nam (DN Đôlômít) nằm tại núi Thung Bưởi, xã Phú Sơn, huyện Nho Quan, có diện tích 6ha. Tháng 10/2014, mỏ đá này được Bộ Tài nguyên và Môi trường cấp phép khai thác trong vòng 30 năm với trữ lượng hơn 5,3 triệu tấn đôlômít, công suất khai thác 200.000 tấn/năm. Người dân thôn 7, xã Phú Sơn cho biết, từ đầu năm 2023 đến nay, mỏ đá này nhiều lần nổ mìn gây rung chấn, nứt nhà, khiến đá bay vào nhà dân và gây ô nhiễm khói bụi, tiếng ồn.
Hộ gia đình ông Bùi Văn Toản (trú thôn 7) nằm cách mỏ đá chỉ gần 100m, chịu ảnh hưởng nặng nề nhất khi tầng 1 nứt dọc mái tường gian buồng, gian khách nứt tường phía đông; tầng 2 nứt 2 gian buồng trong, ngoài… Ông Toản cho biết, các vết nứt bắt đầu xuất hiện khi DN Đôlômít tiến hành nổ mìn từ đầu năm 2023.
“Trước kia mỏ Đôlômít này do một DN ở Thanh Hóa làm, họ nổ mìn nhỏ, ít ảnh hưởng đến dân. Tuy nhiên, từ khi mỏ này sang nhượng cho bên Đức Việt ở Ninh Bình thì chủ mới nổ mìn liên tục với khối lượng lớn khiến gia đình tôi nhiều phen kinh hãi. Có lúc, vào buổi trưa, tiếng nổ rền vang làm rung chuyển cả ngôi nhà. Nếu không có biện pháp đảm bảo an toàn, e rằng sớm muộn nhà cửa kiên cố cũng có nguy cơ sập” - ông Toản lo lắng.
Trước những ảnh hưởng nghiêm trọng từ việc nổ mìn của DN này, ngày 7/4/2023, UBND huyện Nho Quan đã ban hành văn bản tạm đình chỉ việc nổ mìn của mỏ đá cho đến khi tìm được hướng khắc phục, hỗ trợ thiệt hại cho người dân. Đến tháng 7, ông Bùi Đức Việt - Giám đốc DN Đôlômít đã cam kết sẽ giảm thiểu các tác động của việc khai thác để được quay lại hoạt động nổ mìn, tuy nhiên, chừng đó là chưa đủ để người dân yên tâm.
Bất đồng trong bồi thường
Ngày 6/9, Đoàn kiểm tra của Sở TNMT tỉnh Ninh Bình đã về ghi nhận thực trạng nứt nhà cửa của bà con thôn 7. Tuy nhiên, thay vì cảm thông, chia sẻ về những bất cập của người dân khi sống gần mỏ đá thì đại diện lãnh đạo Sở lại có lời lẽ không phù hợp đối với gia đình anh Nguyễn Thế An (34 tuổi – là một trong những hộ bị nứt nhà do ảnh hưởng của việc nổ mìn khai thác đá).
Liên quan đến những vấn đề phản ánh của người dân, theo kiểm tra từ UBND huyện Nho Quan, tại thôn 7, xã Phú Sơn có 20 hộ dân bị ảnh hưởng do việc khai thác đá của DN Đôlômít, hiện đang tiến hành kiểm kê, bồi thường. Tuy nhiên, theo phản ánh của người dân địa phương, số hộ bị ảnh hưởng phải lên tới con số 63.
Ông Nguyễn Hồng Thành - Phó Chủ tịch UBND xã Phú Sơn cho biết: Việc DN Đôlômít khai thác đá gây nứt nhà, tiếng ồn, bụi, ảnh hưởng tiêu cực đến hàng chục hộ dân tại địa phương là đúng sự thật. Theo ông Thành, việc nổ mìn của DN này diễn ra chỉ trong vòng 2 tháng đầu năm nhưng đã gây ra sự bức xúc lớn trong nhân dân, sau đó, huyện đã phải yêu cầu DN này dừng nổ mìn cho đến nay.
“Đối với những hộ dân bị ảnh hưởng, huyện đã kiểm tra, phối hợp với DN để lên phương án đền bù, hỗ trợ cơ bản ban đầu. Hiện tại, việc nổ mìn vẫn đang tạm ngưng, DN đang tiến hành dọn dẹp các khối đá tại mỏ và đang xin được nổ mìn trở lại nhưng bà con thôn 7 chưa đồng thuận. Quan điểm của xã là nếu DN khai thác trở lại, họ buộc phải đảm bảo an toàn về người và tài sản cho các hộ dân” - ông Thành khẳng định.
