Tăng cường phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính
Nghị định số 35/2023/NĐ-CP đã phân cấp thẩm quyền thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng, thẩm quyền thẩm định thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở, kiểm tra công tác nghiệm thu đưa công trình vào khai thác, sử dụng của cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc Bộ quản lý công trình xây dựng chuyên ngành cho cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh đối với một số dự án; phân cấp toàn diện thẩm quyền cấp giấy phép hoạt động xây dựng cho nhà thầu nước ngoài từ Bộ Xây dựng sang Sở Xây dựng các địa phương; Phân cấp toàn diện cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định các khu vực được thực hiện chuyển quyền sử dụng đất dưới hình thức phân lô, bán nền cho người dân tự xây dựng nhà ở theo quy hoạch chi tiết của dự án đã được phê duyệt; Phân cấp thẩm quyền quyết định một số khu vực phát triển đô thị của Thủ tướng Chính phủ cho Ủy ban nhân dân cấp…
Bãi bỏ các thủ tục như chấp thuận khi thay đổi chủ đầu tư cấp 1, khi điều chỉnh tiến độ thực hiện dự án; lấy ý kiến thống nhất của Bộ Xây dựng, cơ quan có liên quan đối với các dự án đầu tư xây dựng trong khu vực hạn chế phát triển hoặc nội đô lịch sử tại các đô thị đặc biệt, dự án bảo tồn, tôn tạo công trình di sản văn hóa trước khi phê duyệt; Bãi bỏ thẩm quyền cho phép điều chỉnh mục tiêu dự án nhà ở của Bộ Xây dựng, phân cấp cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xem xét, quyết định cho phép điều chỉnh mục tiêu dự án đầu tư xây dựng nhà ở đối với dự án thuộc thẩm quyền.
Bổ sung quy định về thực hiện sát hạch trực tuyến phục vụ cấp chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng, cấp chứng chỉ hành nghề kiến trúc; cơ quan tổ chức sát hạch quyết định lựa chọn tổ chức sát hạch trực tiếp hoặc trực tuyến; Bổ sung một số quy định nguyên tắc trong việc giảm một số loại tài liệu, văn bản pháp lý khi nộp hồ sơ giải quyết thủ tục hành chính; Bổ sung quy định về kiểm tra việc thực hiện pháp luật trong các lĩnh vực quản lý Nhà nước của Bộ Xây dựng nhằm bảo đảm cơ chế giám sát, kiểm tra việc tuân thủ quy định pháp luật… Đồng thời mở rộng thẩm quyền sát hạch phục vụ cấp chứng chỉ hành nghề.
Bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật
Nghị định số 35/2023/NĐ-CP cũng sửa đổi, bổ sung quy định về chuyển quyền sử dụng đất dưới hình thức phân lô, bán nền cho người dân tự xây dựng nhà ở bảo đảm thống nhất với Nghị định số 148/2020/NĐ-CP; Sửa đổi, bổ sung quy định về Ban quản lý khu vực phát triển đô thị, Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng chuyên ngành, Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực bảo đảm đồng bộ với pháp luật về đơn vị sự nghiệp công lập; Sửa đổi, bổ sung quy định về giám định tư pháp xây dựng bảo đảm phù hợp với Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giám định tư pháp năm 2020, Nghị định số 15/2021/NĐ-CP và thực tiễn triển khai công tác giám định tư pháp xây dựng; Sửa đổi, bổ sung quy định về tạm ứng hợp đồng tại Nghị định số 37/2015/NĐ-CP để thống nhất với quy định tại Nghị định số 99/2021/NĐ-CP…
Đối với nhà ở xã hội, Nghị định số 35/2023/NĐ-CP đã sửa đổi, bổ sung quy định về chính sách ưu đãi đối với chủ đầu tư xây dựng nhà ở xã hội để thực hiện thống nhất quy định tại Điều 58 Luật Nhà ở; bãi bỏ quy định chủ đầu tư dự án được miễn, giảm thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, được dành 20% tổng diện tích đất ở đã đầu tư xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật trong phạm vi dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội để đầu tư xây dựng nhà ở thương mại bảo đảm thống nhất, phù hợp với Hiến pháp năm 2013, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Nhà ở, pháp luật về đất đai; Sửa đổi, bổ sung quy định về loại hình sử dụng vốn đầu tư xây dựng nhà ở để xác định trường hợp chủ đầu tư được miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, thẩm quyền thẩm định giá bán, thuê mua, thuê nhà ở xã hội bảo đảm thống nhất với Luật Nhà ở, tháo gỡ vướng mắc cho chủ đầu tư.
Nghị định cũng đã bổ sung trường hợp nhà đầu tư được làm chủ đầu tư dự án xây dựng nhà ở thương mại và quy định về các khoản chi phí khác liên quan đến việc sử dụng, chuyển mục đích sử dụng đất, tài nguyên nước, tài nguyên biển theo quy định của pháp luật. Đồng thời bỏ yêu cầu cá nhân đề nghị cấp lại, gia hạn chứng chỉ hành nghề kiến trúc phải thực hiện sát hạch tại Nghị định số 85/2020/NĐ-CP cũng như làm rõ chi phí "phần xây dựng" 10% trong quy định được lập Báo cáo Kinh tế - kỹ thuật tại Nghị định 15/2021/NĐ-CP…
Tháo gỡ vướng mắc, bất cập, đáp ứng yêu cầu thực tiễn
Tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, hỗ trợ, thúc đẩy các thành phần kinh tế khôi phục, phát triển sản xuất kinh doanh, Nghị định số 35/2023/NĐ-CP đã sửa đổi, bổ sung một số khoản của Điều 14 Nghị định số 37/2010/NĐ-CP và Điều 10 Nghị định số 44/2015/NĐ-CP; Sửa đổi, bổ sung quy định về đối tượng được thuê nhà ở cũ thuộc sở hữu Nhà nước; bổ sung dẫn chiếu về giấy tờ để thực hiện cho thuê nhà ở; cách xác định thời điểm bố trí nhà ở; quy định về tỷ lệ chất lượng còn lại của nhà ở; Sửa đổi bổ sung quy định về khái niệm dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội; cơ chế hỗ trợ, ưu đãi chủ đầu tư xây dựng nhà ở xã hội; bãi bỏ trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh; Sửa đổi, bổ sung quy định về trách nhiệm của Bộ Tài chính, quy định liên quan đến pháp luật về bảo vệ môi trường trong thi công xây dựng công trình, nghiệm thu hoàn thành công trình; Sửa đổi, bổ sung quy định về điều kiện đưa công trình, hạng mục công trình thuộc dự án khu đô thị vào khai thác, sử dụng…
Bổ sung quy định cụ thể về bàn giao công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội khu đô thị và một số quy định về hoạt động thí nghiệm chuyên ngành xây dựng và điều chỉnh Báo cáo kinh tế - kỹ thuật đầu tư xây dựng.
Ngoài ra, Nghị định cũng đã xác định thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng; bổ sung điều kiện, hồ sơ cấp giấy phép xây dựng đối với một số trường hợp. Làm rõ về việc lập, nội dung lập, thẩm quyền thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng trong trường hợp dự án đầu tư xây dựng được phân chia thành các dự án thành phần hoặc phân kỳ đầu tư thành các giai đoạn thực hiện (sửa đổi, bổ sung Nghị định số 15/2021/NĐ-CP). Làm rõ, đơn giản hóa một số nội dung về thủ tục, hồ sơ trong trường hợp cấp chứng chỉ lần đầu; phân loại dự án đầu tư xây dựng.
