Tăng cường khả năng ứng phó thảm họa

Trong tương lai, không ai có thể biết trước những thảm họa thiên tai nêu trên có lặp lại hay không, vì vậy tăng cường khả năng ứng phó thảm họa là vấn đề chúng ta cần đặt ra. Trong đợt mưa lũ tại Nam Trung Bộ đã, đang diễn ra, một vấn đề nổi cộm là cứu người gặp nạn. Số người thiệt mạng và mất tích không nhỏ và còn có thể tăng lên. Chính vì vậy, liên tiếp trong hai Công điện 223/CĐ-TTg ngày 19/11 và 225/CĐ-TTg ngày 20/11 gửi một số tỉnh, thành, Bộ, ngành; vấn đề cứu người, bảo đảm tính mạng cho dân được đặt lên trên hết, trước hết.

Trong Công điện 225, điều đầu tiên là “phải tập trung tổng lực, huy động mọi lực lượng, phương tiện và bằng mọi biện pháp, theo mọi hướng khẩn trương tiếp cận cho được tất cả các khu dân cư còn bị cô lập và ngập sâu để cứu người, tuyệt đối không được để tình trạng người dân bị cô lập trong nhà, trên nóc nhà kêu cứu mà không được cứu giúp kịp thời”. Với các Bộ Quốc phòng, Công an, được yêu cầu chỉ đạo các đơn vị trực thuộc “duy trì và huy động tối đa lực lượng, phương tiện để thực hiện công tác tìm kiếm cứu nạn, cứu hộ”.

Một số tỉnh Nam Trung Bộ đã nhiều năm không gặp phải bão lụt, nhưng cơn bão số 13 đã ập tới vào đầu tháng 11 khiến một số vùng tan hoang. Thiệt hại này chưa khắc phục xong, lại ập đến những cơn mưa cực đoan bất thường trên diện cực rộng từ vùng cao nguyên đến vùng ven biển, khiến lũ chồng lũ, khu vực hạ du nhanh chóng trở thành biển nước. Ngay từ đêm 19/11, dù lực lượng chức năng đã triển khai hết sức, nhưng vẫn không đủ khả năng đáp ứng được mọi lời cầu cứu của những người gặp nạn trên phạm vi rất lớn. Công tác cứu hộ, cứu nạn cũng gặp vô vàn hiểm nguy vì nước mênh mông ào ạt, đã có những sự cố gây hại cho chính phương tiện và lực lượng cứu nạn. Máy bay trực thăng không thể cất cánh trong điều kiện gió cấp 6 - 7 và thậm chí có thể gây tác dụng ngược vì sức gió từ cánh quạt có thể gây hại thêm cho những người đang ở dưới biển nước mênh mông.

Những thảm họa thiên tai vừa xảy ra một lần nữa đặt ra cho chúng ta vấn đề cần phải thực hiện tốt hơn nữa phương châm “4 tại chỗ” trong ứng phó thiên tai và các tình huống khẩn cấp (chỉ huy tại chỗ; lực lượng tại chỗ; phương tiện, vật tư tại chỗ; hậu cần tại chỗ). Bên cạnh cơ quan phòng thủ dân sự các cấp, chúng ta cũng cần khuyến khích có thêm những hội nhóm dân sự để có thể hỗ trợ ứng cứu nhau khi gặp sự cố. Vì “phòng” luôn luôn tốt hơn “chống”, nên lực lượng chuyên nghiệp luôn phải duy trì, trực ban, có đầu mối rõ ràng; các phương tiện, thiết bị cứu hộ, cứu nạn cần phải được trang bị đầy đủ, bảo quản thường xuyên. Về phía người dân, mọi người phải ý thức được việc trước tiên là phải tự cứu mình từ việc trang bị các kiến thức tự bảo vệ, nếu bị ngập lụt thì phải giữ ấm cơ thể ra sao, gặp giông lốc thì phải tránh trú thế nào, gọi điện cầu cứu đến số điện thoại nào; trang bị phương tiện phòng ngừa trong khả năng cho phép; để hạn chế thấp nhất những thiệt hại trong thời gian chống chọi chờ ứng cứu.