Thanh niên và hành trình vươn mình ra biển lớn

Biển rèn luyện nên những con người có bản lĩnh

Từ yêu cầu phát triển quốc gia biển mạnh, câu chuyện về thanh niên vì thế không chỉ nằm ở tinh thần, ý thức hay tình cảm dành cho biển đảo mà còn là khả năng tham gia vào những lĩnh vực mà tương lai kinh tế biển đang cần, từ khoa học, công nghệ, logistics, năng lượng, thủy sản đến các ngành kinh tế biển mới.

Câu hỏi đặt ra là “thế hệ trẻ đã và đang chuẩn bị gì để có thể trực tiếp bước vào không gian kinh tế biển đang mở rộng?” Anh Đặng Huy Cường, Bí thư Đoàn Thanh niên Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC) cho rằng, câu trả lời nằm ở năng lực thực chất và tinh thần sẵn sàng hy sinh.

Theo chia sẻ của anh Cường, đoàn viên, thanh niên VIMC hiện diện ở hầu khắp các mắt xích của ngành hàng hải, từ sĩ quan, thuyền viên trên tàu viễn dương đến lực lượng vận hành cảng, logistics, chuyển đổi số. Họ đang tham gia ngày càng sâu vào quá trình nâng cao năng suất, ứng dụng công nghệ tại các dự án trọng điểm như Lạch Huyện bến 3, 4 hay cảng Cần Giờ. Với anh, đó là thước đo thực chất nhất cho sức trẻ: không phải phong trào tự thân, mà là hiệu quả gắn liền với mục tiêu sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

Nhưng năng lực chuyên môn, theo anh Cường, mới chỉ là một vế. Đặc thù ngành hàng hải còn đòi hỏi ở người trẻ một tinh thần sẵn sàng hy sinh, cống hiến mà không phải ngành nghề nào cũng có. Anh chia sẻ: “Có lần dịp Tết, khi tàu viễn dương vẫn lênh đênh trên biển, tổ chức Đoàn đã ghi hình gia đình một thuyền trưởng gửi qua vệ tinh cho anh giữa hải trình. Khi đó đồng chí thuyền trưởng nhận được video của vợ gửi đến thì vô cùng nhớ vợ mà bật khóc, anh em thuyền viên chứng kiến cũng phải quay lại một clip gửi về cho gia đình”. Với anh Cường, đó là bằng chứng cho thấy phía sau mỗi chuyến tàu, mỗi hoạt động giao thương, vận chuyển hàng hóa, phát triển kinh tế là sự hy sinh to lớn về cảm xúc, tinh thần của mỗi thuyền viên trên hành trình hoàn thành nhiệm vụ.

Trải qua những câu chuyện như vậy, anh Cường không né tránh khi đề cập đến những thách thức với người trẻ khi hoạt động trên biển: “Khó khăn đầu tiên là việc xa gia đình, anh em thuyền viên phải làm việc dài ngày, có những dịp lễ, Tết không thể ở bên gia đình. Khó khăn thứ hai là áp lực về thời gian, cường độ công việc và cốt yếu nhất là sự an toàn của bản thân khi lênh đênh trên biển. Khó khăn cuối cùng là sự thay đổi liên tục về công nghệ, AI, tự động hóa, chuyển đổi xanh và các tiêu chuẩn quốc tế ngày càng cao, nếu không chủ động học tập, người trẻ rất dễ bị tụt lại phía sau”. Theo anh, để sẵn sàng hướng ra biển, người trẻ cần một tinh thần tự lập, kỷ luật và bản lĩnh hội nhập, trong đó ngoại ngữ và nền tảng công nghệ là điều kiện tiên quyết để có thể “đi nhanh, đi xa” cùng nguồn nhân lực quốc tế.

“Tôi vẫn nghĩ rằng biển có thể thử thách con người, nhưng cũng chính biển rèn luyện nên những con người có bản lĩnh” - với anh Cường, những tháng ngày xa nhà, những chuyến tàu dài ngày không phải là rào cản, mà là hành trang để thế hệ trẻ trưởng thành hơn trên mỗi hải trình vươn ra biển lớn.

Những “cánh buồm căng gió” trên hành trình vươn biển

Với những người trẻ đang trực tiếp làm việc ở cảng và trên những con tàu, biển không còn là một khái niệm xa xôi. Đó là không gian họ làm việc, trưởng thành và từng ngày chứng minh giá trị của sức trẻ.

Anh Nguyễn Văn Hội, Ủy viên BCH Đoàn Cảng Hải Phòng, Bí thư Đoàn Công ty TNHH Cảng quốc tế TIL Cảng Hải Phòng.

Chia sẻ về hành trình gắn bó với biển, anh Nguyễn Văn Hội, Ủy viên BCH Đoàn Cảng Hải Phòng, Bí thư Đoàn Công ty TNHH Cảng quốc tế TIL Cảng Hải Phòng cho biết, điều khiến anh và nhiều đoàn viên trẻ gắn bó với nghề trước hết đến từ cảm giác được nhìn thấy công việc của mình tạo ra những giá trị cụ thể. Mỗi ca tàu cập cảng, mỗi container được giải phóng đúng tiến độ hay một sáng kiến giúp rút ngắn thời gian khai thác đều đem lại niềm vui rất riêng. Anh chia sẻ: “Có những lúc công việc áp lực, phải làm việc theo ca, thời gian nghỉ ngơi không cố định, nhưng khi nhìn những con tàu mang hàng hóa đi đến nhiều quốc gia, tôi thấy mình đang trực tiếp góp một phần nhỏ vào dòng chảy giao thương của đất nước. Với tôi, đó là niềm vui của người trẻ khi được làm việc, được cống hiến sức lực, tinh thần để tạo ra giá trị. Mỗi người có thể đóng góp từ một vị trí khác nhau, nhưng nếu đều làm tốt phần việc của mình, chủ động vượt qua khó khăn và sẵn sàng nhận những nhiệm vụ mới thì sức trẻ sẽ tạo thành một nguồn lực rất lớn. Tôi nghĩ tuổi trẻ là quãng thời gian để dấn thân, học hỏi và cống hiến nhiều nhất, chứ không nên chỉ chọn những công việc dễ dàng hay thuận lợi cho riêng mình”.

Ở một không gian khác của nghề biển, anh Phạm Hào Hiệp, Phó 3 thuộc tàu VOSCO STARLIGHT lại cảm nhận rõ hơn sự khắc nghiệt của những tháng ngày lênh đênh trên biển: “Lựa chọn gắn bó với ngành hàng hải, đặc biệt là công việc đi biển, đồng nghĩa với việc chúng tôi đã chấp nhận một cuộc sống có phần “ngược” với số đông. Là những thanh niên trẻ của VOSCO - một đơn vị thành viên của VIMC, những khó khăn mà chúng tôi phải đối mặt trên mỗi hải trình không chỉ nằm ở yếu tố thiên nhiên mà còn là những thử thách lớn về mặt tâm lý. Khó khăn lớn nhất của anh em thuyền viên trẻ là phải rời xa gia đình, người thân trong nhiều tháng liền. Chúng tôi thường xuyên vắng mặt trong những dịp lễ, Tết, sinh nhật. Thời tiết trên biển luôn khó lường. Có những chuyến đi phải xuyên qua những vùng biển động, sóng to gió lớn, thời tiết thay đổi đột ngột từ vùng nắng gắt sang vùng băng giá. Cùng với đó là áp lực của những ca trực (đặc biệt là ca đêm) đòi hỏi sự tập trung cao độ tuyệt đối để bảo đảm an toàn hàng hải. Đối với đội ngũ sĩ quan trẻ như tôi, việc phải làm chủ các trang thiết bị hiện đại trên tàu, bảo đảm tuân thủ nghiêm ngặt các công ước quốc tế đòi hỏi bản thân phải không ngừng học hỏi và chịu được áp lực cao trong công việc. Tuy nhiên, cá nhân tôi cũng như các thuyền viên lại có được những giá trị đầy ý nghĩa khác trong hoàn cảnh đó là: Trên tàu, anh em thuyền viên chính là một gia đình thứ hai khiến mọi áp lực trở thành động lực: Tuổi trẻ cho chúng tôi sức khỏe và sự nhiệt huyết. Sự vững vàng trong chuyên môn chính là “chiếc mỏ neo” vững chắc nhất giúp chúng tôi tự tin đứng trước mọi giông bão”.

Anh Phạm Hào Hiệp, Phó 3 thuộc tàu VOSCO STARLIGHT.

Chứng kiến những câu chuyện về khát vọng của người trẻ hướng ra biển, anh Đặng Huy Cường thường nhớ đến hình ảnh “Cánh buồm căng gió” của tuổi trẻ VIMC: “Tuổi trẻ VIMC giống như một cánh buồm căng gió, không thụ động trước sóng gió mà chủ động đón nhận những luồng gió mới của thời đại, biến áp lực thành động lực để vươn lên. Cánh buồm muốn căng tràn sức gió phải được dệt nên từ tri thức, chuyên môn, kỷ luật và lòng yêu nghề; cũng như người trẻ muốn vươn xa phải không ngừng học hỏi, dấn thân và sẵn sàng đảm nhận những nhiệm vụ khó khăn hơn”.

Theo anh Cường, để chuẩn bị nguồn nhân lực trẻ, Đoàn Thanh niên cần phát huy vai trò là môi trường rèn luyện và phát hiện nhân tố trẻ, gắn hoạt động Đoàn với nhiệm vụ sản xuất kinh doanh. Trọng tâm là tạo điều kiện để đoàn viên được đào tạo, cập nhật kiến thức chuyên môn, nâng cao ngoại ngữ và kỹ năng số, đồng thời tham gia các chương trình thực tế, sáng kiến, chuyển đổi số, cải tiến quy trình và ứng dụng công nghệ vào công việc.

Đặc biệt, ngoại ngữ và công nghệ cần trở thành năng lực thiết yếu của cán bộ trẻ. Đoàn có thể thúc đẩy các câu lạc bộ ngoại ngữ, môi trường giao tiếp tiếng Anh chuyên ngành, các chương trình đào tạo về dữ liệu, AI, tự động hóa và an toàn thông tin; đồng thời kết nối với các trường đại học, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp để đưa kiến thức thực tiễn vào quá trình phát triển nhân lực.

Về lâu dài, mục tiêu không chỉ là “đào tạo người trẻ làm tốt công việc hiện tại” mà phải chuẩn bị một đội ngũ có khả năng đảm nhận những vị trí mới của ngành hàng hải và logistics trong tương lai - có tư duy đổi mới, tinh thần trách nhiệm, khả năng làm việc trong môi trường quốc tế và sẵn sàng dẫn dắt quá trình chuyển đổi số, xanh hóa và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Từ những ca làm việc nơi cầu cảng đến những hải trình dài ngày giữa đại dương, chính sự dấn thân, bản lĩnh và tinh thần chủ động ấy đang tạo nên sức mạnh của tuổi trẻ Việt Nam. Đó không chỉ là sức trẻ của một lực lượng lao động, mà còn là nguồn lực để ngành hàng hải nước nhà đổi mới, vươn xa, góp phần hiện thực hóa khát vọng đưa Việt Nam mạnh từ biển, thịnh vượng từ biển.