Thông báo kết luận của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật tại Phiên họp chuyên đề của Ban Chỉ đạo

Ngày 05/8/2025, đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật chủ trì Phiên họp chuyên đề của Ban Chỉ đạo để xem xét, cho ý kiến về: (1) Các Báo cáo rà soát, đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc do quy định pháp luật, trong đó có Báo cáo chuyên đề trong lĩnh vực tài chính, đầu tư; Báo cáo chuyên đề trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; (2) Báo cáo về “Định hướng khung pháp lý huy động, khơi thông nguồn lực tài chính cho phát triển kinh tế”; (3) Báo cáo về “Một số định hướng lớn về sửa đổi, bổ sung Luật Đất đai”; (4) Báo cáo “Một số định hướng về phòng ngừa, giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế”; (5) Đề cương Đề án “Hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới”. Ban Chỉ đạo cũng xem xét: (1) Báo cáo đánh giá sơ bộ về khả năng thực hiện nhiệm vụ phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương; (2) Báo cáo kết quả 3 tháng thực hiện Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị và nhiệm vụ trọng tâm những tháng cuối năm. Sau khi nghe báo cáo của Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo, ý kiến của thành viên Ban Chỉ đạo, đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo kết luận như sau:

1. Về các Báo cáo rà soát, đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc do quy định pháp luật

Ban Chỉ đạo ghi nhận, đánh giá cao nỗ lực của Đảng uỷ Chính phủ, Đảng uỷ Bộ Tư pháp, Đảng uỷ Bộ Tài chính, Đảng uỷ Bộ Khoa học và Công nghệ và Đảng uỷ các bộ, ngành trong thời gian ngắn đã hoàn thành khối lượng công việc lớn, tính chất khá phức tạp, huy động được sự tham gia của đông đảo các cơ quan Trung ương, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp và các chuyên gia, nhà khoa học. Đã ghi nhận được 2.092 kiến nghị, phản ánh về các khó khăn, vướng mắc do quy định pháp luật tại 789 văn bản quy phạm pháp luật; trong đó, các cơ quan đã xác định được 834/2.092 (gần 40%) kiến nghị, phản ánh là có cơ sở.

Ban Chỉ đạo cơ bản đồng tình với kiến nghị của Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo và các cơ quan có liên quan về quan điểm, phương án xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định pháp luật đã được xác định và yêu cầu:

(1) Đảng uỷ các bộ, cơ quan ngang bộ, Đảng uỷ Tòa án nhân dân tối cao, Đảng uỷ Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Đảng uỷ Kiểm toán Nhà nước và các cơ quan có liên quan: (i) Tiếp tục rà soát, đề xuất giải pháp tháo gỡ, không bỏ sót những khó khăn, vướng mắc do quy định pháp luật thuộc phạm vi ngành, lĩnh vực phụ trách, lưu ý phải bám sát thực tiễn, tập trung giải quyết những vấn đề đang cản trở phát triển; bảo đảm mục tiêu “trong năm 2025 cơ bản hoàn thành việc tháo gỡ các “điểm nghẽn” do quy định pháp luật”; (ii) Trả lời, công khai ý kiến chính thức về 1.237 nội dung kiến nghị, phản ánh mà các bộ, ngành nhất trí là không phải khó khăn, vướng mắc do quy định pháp luật để các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân có kiến nghị, phản ánh được biết; hoàn thành trong tháng 8/2025. Đồng thời, chú trọng nâng cao hiệu quả công tác hướng dẫn áp dụng pháp luật và tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật để người dân, doanh nghiệp, chính quyền địa phương hiểu, áp dụng thống nhất quy định pháp luật.

(2) Đảng uỷ Quốc hội, Đảng uỷ Chính phủ chỉ đạo các cơ quan liên quan tham mưu, bổ sung một số dự án luật vào Chương trình lập pháp năm 2025 của Quốc hội, thông qua tại Kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XV để giải quyết ngay những vấn đề vướng mắc liên quan đến luật (theo Báo cáo rà soát là 25/47 dự án luật).

(3) Đảng uỷ Chính phủ chỉ đạo:

- Các bộ, cơ quan liên quan tiếp tục hoàn thiện kết quả rà soát, bảo đảm xác định chính xác nội dung 834 các khó khăn, vướng mắc và 21 nội dung kiến nghị, phản ánh chưa thống nhất ý kiến giữa Bộ Tư pháp với các bộ, ngành liên quan, để có phương án xử lý đối với từng vướng mắc cụ thể.

- Đảng uỷ Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Đảng uỷ Bộ Tư pháp xây dựng Báo cáo chuyên đề rà soát, đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc do quy định pháp luật trong lĩnh vực đất đai, phục vụ việc sửa đổi, bổ sung Luật Đất đai năm 2024, báo cáo Bộ Chính trị trong tháng 9/2025 (trên cơ sở chuẩn bị kỹ lưỡng và thấy cần thiết, đúng thẩm quyền của Bộ Chính trị).

- Đảng uỷ Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp với Đảng uỷ Bộ Tư pháp xây dựng Báo cáo chuyên đề rà soát, đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc do quy định pháp luật trong lĩnh vực phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền, hoàn thành trong tháng 9/2025.

(4) Đảng uỷ Quốc hội, Đảng uỷ Chính phủ và Đảng uỷ các bộ, ngành tiếp tục chỉ đạo thực hiện đồng bộ các giải pháp nâng cao chất lượng công tác rà soát văn bản, soạn thảo, thẩm định, thẩm tra, thông qua dự án, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật, gắn với trách nhiệm người đứng đầu. Quán triệt, thực hiện nghiêm chỉ đạo của Bộ Chính trị tại Nghị quyết số 66-NQ/TW, ngày 30/4/2025: “Xác định xây dựng, hoàn thiện thể chế, pháp luật và kiểm tra, giám sát việc tổ chức thi hành pháp luật là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt, thường xuyên của các Bộ, ngành Trung ương… Người đứng đầu bộ, cơ quan ngang bộ phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo công tác xây dựng pháp luật, chịu trách nhiệm chính về chất lượng chính sách, pháp luật thuộc lĩnh vực quản lý của bộ, ngành mình; gắn với công tác đánh giá, khen thưởng, sử dụng cán bộ và có chế tài, biện pháp xử lý đối với người không thực hiện đầy đủ trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo công tác xây dựng pháp luật”.

2. Về Báo cáo định hướng khung pháp lý huy động, khơi thông nguồn lực tài chính cho phát triển kinh tế

Ban Chỉ đạo cơ bản đồng tình với việc xác định các mục tiêu, quan điểm, định hướng xây dựng khung chính sách, pháp luật về huy động, khơi thông nguồn lực tài chính cho phát triển kinh tế nêu trong Báo cáo do Đảng uỷ Bộ Tài chính chuẩn bị.

Đề nghị Đảng uỷ Chính phủ chỉ đạo Đảng uỷ Bộ Tài chính tiếp tục nghiên cứu, đề xuất giải pháp cụ thể, khẩn trương sửa đổi, bổ sung, ban hành mới các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan để hoàn thiện khung pháp lý đồng bộ, khả thi, sát thực tế, phù hợp với quy luật thị trường; đồng thời, bảo đảm vai trò định hướng, giám sát, kiến tạo của Nhà nước để huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực hợp pháp từ các thành phần kinh tế, tạo động lực đột phá, phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số giai đoạn 2026 - 2030, trong đó lưu ý đưa các giao dịch liên quan đến tài sản số, tài sản mã hóa phát triển lành mạnh trong khuôn khổ pháp luật. Nhiệm vụ này hoàn thành trong năm 2025.

3. Về một số định hướng lớn về sửa đổi, bổ sung Luật Đất đai năm 2024

Ban Chỉ đạo nhận thấy còn nhiều ý kiến khác nhau về một số định hướng lớn sửa đổi, bổ sung Luật Đất đai năm 2024. Đề nghị Đảng uỷ Chính phủ chỉ đạo Đảng uỷ Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các cơ quan liên quan tiếp tục hoàn thiện Báo cáo một số định hướng lớn về sửa đổi, bổ sung Luật Đất đai năm 2024, báo cáo những vấn đề thuộc thẩm quyền Bộ Chính trị (nếu có) trong tháng 9/2025. Lưu ý, cần nghiên cứu, đánh giá, nhận diện đầy đủ những khó khăn, vướng mắc trong lĩnh vực đất đai hiện nay để xác định các phương án xử lý tổng thể, căn cơ và đồng bộ; trong đó, các quan điểm, định hướng lớn và các chính sách quan trọng sửa đổi, bổ sung Luật Đất đai năm 2024 và các luật có liên quan (như các luật về thuế, nhà ở, đầu tư, kinh doanh bất động sản, quy hoạch, bảo vệ môi trường, địa chất và khoáng sản...) cần được luận giải đầy đủ, sâu sắc, thuyết phục và khả thi.

4. Về Báo cáo một số định hướng phòng ngừa, giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế

Ban Chỉ đạo cơ bản thống nhất những nhận định, đánh giá về công tác phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế trong Báo cáo. Công tác phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế thời gian qua đạt được kết quả tương đối khả quan; tuy nhiên, trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, các khiếu nại, tranh chấp đầu tư quốc tế có xu hướng tiếp tục gia tăng với tính chất ngày càng phức tạp. Ban Bí thư đã ban hành Chỉ thị số 33-CT/TW, ngày 21/5/2024 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 01/NQ-CP, ngày 02/01/2025 về kế hoạch hành động nhằm tăng cường công tác phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế, trong đó xác định những nhóm nhiệm vụ, giải pháp cụ thể.

Đề nghị Đảng uỷ Chính phủ chỉ đạo các bộ, cơ quan ngang bộ và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố tổ chức thực hiện nghiêm túc những nhiệm vụ, giải pháp Ban Bí thư đã chỉ đạo, Chính phủ đã cụ thể hóa. Lưu ý làm tốt công tác phòng ngừa từ sớm, rà soát các dự án có nguy cơ phát sinh kiện quốc tế để chủ động giải quyết, nhất là các dự án năng lượng tái tạo, hạn chế thấp nhất các vụ kiện quốc tế. Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương khẩn trương hoàn thiện các quy định pháp luật có liên quan, xây dựng Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế phối hợp, chính sách đặc thù nâng cao hiệu quả phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế; trong đó, phải xây dựng và thực hiện hiệu quả cơ chế phối hợp giữa Chính phủ, các cơ quan của Chính phủ với Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao và các cơ quan có liên quan; quan tâm đầu tư về nguồn lực và có cơ chế, chính sách đặc thù đối với đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác phòng ngừa, giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế.

Đảng uỷ Chính phủ chỉ đạo rà soát các vụ tranh chấp đầu tư của các doanh nghiệp trong nước và có giải pháp tháo gỡ khó khăn, bảo đảm bình đẳng giữa doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp nước ngoài.

5. Về Đề cương Đề án “Hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới”

Ban Chỉ đạo cơ bản thống nhất với dự thảo Đề cương Đề án “Hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới”; nhất trí bổ sung nhiệm vụ này vào Chương trình công tác năm 2025 của Ban Chỉ đạo.

Giao Đảng uỷ Bộ Tư pháp chủ trì nghiên cứu, khẩn trương xây dựng, hoàn thiện Đề án, báo cáo Ban Chỉ đạo (tại Phiên họp tháng 12/2025), gắn với việc xây dựng Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI (2026 - 2031). Đây là Đề án lớn, khó, phức tạp cần tập trung nguồn lực, có cách làm phù hợp, phối hợp chặt chẽ với các ban, bộ, ngành Trung ương, các uỷ ban của Quốc hội, huy động sự tham gia rộng rãi, thực chất của các chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành, các luật gia, luật sư giỏi, tâm huyết để hoàn thành nhiệm vụ. Kết quả nghiên cứu phải hướng tới việc đề xuất khung cấu trúc tổng thể, hiện đại, hợp lý, bao phủ được những ngành, lĩnh vực mới phát sinh trước tác động của cuộc cách mạng công nghệ và các xu hướng phát triển mới hiện nay, góp phần xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, minh bạch, khả thi, kiến tạo, tạo lập môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi, bảo đảm quyền lợi chính đáng của Nhân dân, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Kết quả nghiên cứu của Đề án có thể được xem xét, nghiên cứu xây dựng Chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới trên cơ sở những quyết sách chiến lược của Đại hội XIV của Đảng.

Ngoài 05 nội dung nêu trên, đề nghị Đảng ủy Chính phủ chỉ đạo các cơ quan có liên quan nghiên cứu, giải quyết các đề xuất, kiến nghị của Đảng ủy Bộ Tư pháp để nâng cao hiệu quả, tính khả thi của việc thực hiện nhiệm vụ phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền của địa phương (nêu trong Báo cáo đánh giá sơ bộ về khả năng thực hiện các nhiệm vụ phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương của Đảng ủy Bộ Tư pháp); đề nghị các cơ quan Trung ương, các bộ, ngành, địa phương bám sát Chương trình công tác năm 2025 của Ban Chỉ đạo để triển khai thực hiện, hoàn thành các nhiệm vụ được giao. Giao Uỷ ban Kiểm tra Trung ương xây dựng kế hoạch và thực hiện việc giám sát việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 66-NQ/TW, ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị, bảo đảm các nội dung của Nghị quyết được thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả.

Đảng uỷ Bộ Tư pháp - Cơ quan Thường trực của Ban Chỉ đạo xin thông báo để các đồng chí thành viên Ban Chỉ đạo và các cơ quan liên quan biết, thực hiện.