Thủ tướng Lê Minh Hưng: Các địa phương cần chủ động tháo gỡ "điểm nghẽn" phát triển nhà ở cho thuê

Tham dự cuộc họp có Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc; các Ủy viên Trung ương Đảng, lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan Trung ương và địa phương.

Phát triển nhà ở cho thuê tại các đô thị, khu công nghiệp

Phát biểu tại Hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cho biết, tại Thông báo số 64 ngày 22/5/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã xác định rõ quan điểm, quyền có nơi ở hợp pháp là quyền cơ bản của công dân, tiếp cận nhà ở an toàn, phù hợp với khả năng chi trả là thước đo của tiến bộ xã hội. Bên cạnh phát triển nhà ở để bán, cần ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, nhất là tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, khu kinh tế, vùng động lực và các hành lang kinh tế quan trọng.

Theo Thủ tướng Lê Minh Hưng, Hải Phòng, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Ninh Bình và Hưng Yên đều là những địa phương có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, tập trung nhiều khu công nghiệp lớn và thu hút đông lao động nhập cư. Quá trình đô thị hóa nhanh đang làm gia tăng nhu cầu về nhà ở, đặc biệt là nhà ở cho thuê dành cho công nhân và người lao động.

Thủ tướng nhận định, nhu cầu thuê nhà hiện rất lớn trong khi nguồn cung nhà ở cho thuê, nhất là nhà ở cho thuê dài hạn với giá phù hợp, còn hạn chế. Phần lớn công nhân, người lao động đang sinh sống tại các khu nhà trọ do hộ dân tự xây dựng, tiềm ẩn nhiều nguy cơ về an toàn, phòng cháy chữa cháy, vệ sinh môi trường và điều kiện sinh hoạt.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị.

Nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy phát triển nhà ở, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho rằng, nếu trước đây chủ yếu tập trung vào nhà ở để bán thì nay cần phát triển đồng thời cả nhà ở thương mại và nhà ở cho thuê. Trong đó, nhà ở cho thuê phải trở thành một phân khúc chiến lược, lâu dài, đặc biệt tại các địa phương có nhiều khu công nghiệp, khu kinh tế và lực lượng lao động nhập cư lớn.

Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thông qua hoàn thiện thể chế, chính sách, quy hoạch và các công cụ tài chính, tín dụng nhằm tạo điều kiện để người dân chưa có khả năng sở hữu nhà ở vẫn có thể tiếp cận nhà ở cho thuê dài hạn với chi phí hợp lý. Việc phát triển nhà ở cho thuê phải gắn với quy hoạch khu công nghiệp, khu kinh tế, hạ tầng giao thông và công tác quản lý dân cư.

Thủ tướng Chính phủ đề nghị các địa phương cần sớm rà soát, đánh giá đầy đủ thực trạng và nhu cầu nhà ở cho thuê trên địa bàn; xác định rõ nhu cầu của công nhân, người lao động, cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và các đối tượng có nhu cầu thuê nhà dài hạn; đồng thời nhận diện đầy đủ các khó khăn, vướng mắc về cơ chế, chính sách và tổ chức thực hiện để kịp thời đề xuất Trung ương giải pháp tháo gỡ.

Nhấn mạnh tinh thần chủ động, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng yêu cầu, các địa phương không trông chờ, phụ thuộc vào hướng dẫn của Trung ương mà phải chủ động triển khai các nhiệm vụ thuộc thẩm quyền; đối với những vấn đề vượt thẩm quyền cần kịp thời báo cáo để các bộ, ngành và Chính phủ xem xét, xử lý.

Bên cạnh đó, Thủ tướng đề nghị nghiên cứu, nhân rộng các mô hình phát triển nhà ở cho thuê phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương như ký túc xá do doanh nghiệp đầu tư, nhà ở cho thuê do hộ gia đình xây dựng theo tiêu chuẩn, quy chuẩn, bảo đảm chất lượng, an toàn và phòng cháy chữa cháy.

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc phát biểu tại Hội nghị.

Thủ tướng Chính phủ cũng yêu cầu các địa phương chủ động rà soát, điều chỉnh quy hoạch; xác định rõ quỹ đất phát triển nhà ở cho thuê gắn với khu công nghiệp, khu kinh tế và các khu vực có nhu cầu cao; đẩy nhanh thủ tục đầu tư, phấn đấu mỗi địa phương khởi công ít nhất một dự án nhà ở cho thuê trong tháng 6/2026 và tiếp tục triển khai các dự án quy mô lớn trong những tháng cuối năm 2026.

Đồng thời, các địa phương cần xây dựng kế hoạch phát triển nhà ở cho thuê đến năm 2030, gửi Bộ Xây dựng tổng hợp trong tháng 6/2026; nghiên cứu, đề xuất các cơ chế, chính sách phù hợp với đặc thù từng địa phương phục vụ quá trình hoàn thiện Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản sửa đổi.

Tại Hội nghị, Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Xây dựng tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ theo chỉ đạo của Chính phủ; khẩn trương rà soát, hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan; nghiên cứu ban hành quy chuẩn kỹ thuật đối với nhà ở cho thuê quy mô nhỏ và vừa (bao gồm chung cư mini, nhà cho thuê hộ gia đình) bảo đảm an toàn, phòng cháy chữa cháy; tổng hợp các đề xuất cơ chế, chính sách của các địa phương; phối hợp với Bộ Tài chính rà soát, đề xuất cơ chế cho phép doanh nghiệp, hợp tác xã được mua lại nhà ở thương mại, nhà ở xã hội với mục đích duy nhất là để cho thuê…

Thủ tướng cũng chỉ đạo Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước đề xuất cơ chế ưu đãi tài chính, thuế, tín dụng đối với dự án nhà ở cho thuê dài hạn theo hướng tạo động lực đủ mạnh để thu hút dòng vốn tư nhân và các quỹ đầu tư dài hạn.

Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định, việc đáp ứng tốt nhu cầu nhà ở của người dân và người lao động không chỉ góp phần bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống mà còn tạo nền tảng quan trọng để duy trì nguồn nhân lực, thu hút đầu tư và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh phát biểu tại Hội nghị.

Đề xuất thêm cơ chế thúc đẩy nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê

Phát biểu tại Hội nghị, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, hiện nay, chính sách, pháp luật về nhà ở cho thuê được quy định tại Luật Nhà ở 2023, Nghị quyết số 201/2025/QH15 của Quốc hội thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội (NOXH) trên phạm vi toàn quốc, theo đó bao gồm các chính sách cho thuê của nhà ở công vụ, nhà ở xã hội, nhà ở riêng lẻ do người dân tự xây để cho thuê, Quỹ nhà ở quốc gia.

Hải Phòng, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Ninh Bình, Hưng Yên đều là những địa bàn có tốc độ công nghiệp hóa cao, nhu cầu về NOXH và nhà ở cho thuê rất lớn. Riêng tại Hải Phòng, giai đoạn 2021-2025, TP đã hoàn thành 19.008 căn NOXH. Theo chỉ tiêu được Chính phủ giao tại Nghị quyết số 07/NQ-CP, giai đoạn 2026-2030, Hải Phòng phải hoàn thành 32.850 căn, riêng năm 2026 là 6.700 căn. Hiện TP đang triển khai 34 dự án với quy mô khoảng 50.503 căn hộ, trong đó có 10 dự án đang thi công với khoảng 20.802 căn.

Đối với nhà ở cho thuê, Hải Phòng hiện có 14.982 phòng, căn hộ thuộc tài sản công, gồm nhà ở công vụ, nhà sinh viên và nhà ở cũ thuộc tài sản công; đồng thời có thêm 2.084 phòng, căn hộ do doanh nghiệp đầu tư, bao gồm nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân.

Tại Bắc Ninh, địa phương dẫn đầu nhóm 5 tỉnh, thành trên về kết quả phát triển NOXH khi đã hoàn thành 31.221 căn trong giai đoạn 2021-2025. Giai đoạn 2026-2030, Bắc Ninh được giao hoàn thành 119.073 căn, trong đó riêng năm 2026 là 19.900 căn. Hiện tỉnh đang đẩy nhanh tiến độ 16 dự án với quy mô 17.569 căn hộ.

Bên cạnh đó, Quảng Ninh đã hoàn thành 2.876 căn NOXH trong giai đoạn 2021-2025 và đang triển khai 8 dự án với quy mô khoảng 7.414 căn hộ để thực hiện mục tiêu 15.387 căn trong giai đoạn tới.

Tại Ninh Bình, địa phương đã hoàn thành 5.425 căn NOXH trong giai đoạn 2021-2025; hiện đang triển khai 29 dự án với quy mô khoảng 32.229 căn hộ, trong đó có 8 dự án đang được đầu tư xây dựng với quy mô 7.708 căn.

Trong khi đó, Hưng Yên đã hoàn thành 4.573 căn NOXH giai đoạn 2021-2025 và đang triển khai 9 dự án với quy mô khoảng 6.172 căn hộ để thực hiện mục tiêu hoàn thành 44.750 căn trong giai đoạn 2026-2030.

Bí thư Thành ủy Hải Phòng Lê Ngọc Châu phát biểu tại Hội nghị.

Đối với việc hình thành Quỹ nhà ở địa phương, đến nay Hải Phòng, Bắc Ninh và Hưng Yên đã giao các quỹ đầu tư, quỹ phát triển đất hiện có thực hiện mục tiêu, chức năng của Quỹ nhà ở địa phương; Quảng Ninh đang hoàn thiện đề án thành lập quỹ, còn Ninh Bình đang nghiên cứu phương án tổ chức thực hiện phù hợp với điều kiện thực tế.

Tại Hội nghị, các địa phương kiến nghị Chính phủ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm thúc đẩy phát triển NOXH và nhà ở cho thuê. Trong đó, nhiều ý kiến đề xuất tăng cường ưu đãi về tín dụng, thuế, tiền sử dụng đất, rút ngắn thủ tục đầu tư để thu hút doanh nghiệp tham gia; đồng thời nghiên cứu các mô hình nhà ở thương mại giá phù hợp cho thuê dài hạn, khu NOXH cho thuê tập trung và cơ chế hỗ trợ đầu tư hạ tầng cho các khu NOXH.

Một số địa phương cũng đề nghị sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023 theo hướng tăng quỹ NOXH dành cho thuê và siết chặt các quy định nhằm ngăn chặn trục lợi chính sách. Bộ Xây dựng cho biết sẽ nghiên cứu, đánh giá kỹ tác động của các đề xuất này trong quá trình xây dựng Luật Nhà ở sửa đổi.

Liên quan đến kiến nghị rút ngắn thời gian xác minh đối tượng mua NOXH, lãnh đạo Bộ Xây dựng cho biết đang hoàn thiện Hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu về nhà ở, dự kiến đưa vào vận hành từ ngày 1/7/2026, qua đó hỗ trợ các địa phương xác minh thông tin nhanh chóng, chính xác hơn.

Các đại biểu tham dự Hội nghị.

Đối với các kiến nghị về biến động giá vật liệu xây dựng và hỗ trợ giải phóng mặt bằng khi cải tạo chung cư cũ, Bộ Xây dựng đề nghị các địa phương chủ động triển khai theo quy định hiện hành; trường hợp vượt thẩm quyền có thể đề xuất cơ chế đặc thù để xem xét.

Đối với đề xuất giao địa phương mua lại một phần quỹ NOXH để cho thuê thông qua Quỹ nhà ở địa phương, Bộ Xây dựng cho biết pháp luật hiện hành đã cho phép các quỹ nhà ở địa phương tạo lập quỹ nhà bằng hình thức mua lại NOXH từ chủ đầu tư, qua đó thực hiện quản lý, vận hành và cho thuê theo quy định...