Thứ bảy 07/11/2026 09:49
Email: [email protected]
Thách thức ngày càng lớn từ nước biển dâng và sóng lớn
Ngập lụt ven biển là một trong những thảm họa nghiêm trọng nhất trong các cơn bão nhiệt đới. Tại Việt Nam có 3.260km đường bờ biển, trong đó gần 2/3 thường xuyên hứng chịu bão, áp thấp nhiệt đới, sóng lớn, nước biển dâng.
Từ đầu năm 2025 đến nay, Biển Đông đã xuất hiện 14 cơn bão, nhiều cơn đổ bộ vào đất liền nước ta, gây thiệt hại lớn. Tình trạng ngập lụt, phá hủy đê kè, đắm tàu thuyền, mất nuôi trồng thủy sản… liên tục xảy ra tại Nghệ An, Hà Tĩnh, Thanh Hóa, Bình Định, Phú Yên.
Những năm qua, nghiên cứu về ngập lụt ven biển đã có nhiều tiến bộ nhờ sự phát triển của khoa học khí tượng - hải văn và năng lực tính toán. Tuy nhiên, việc ứng dụng kết quả nghiên cứu vào dự báo nghiệp vụ tại Việt Nam vẫn còn hạn chế. Nguyên nhân chủ yếu là do sự tương tác phức tạp giữa các yếu tố thủy triều, sóng, dòng chảy sông và nước dâng do bão chưa được mô phỏng đầy đủ.
Nhiều mô hình trước đây phải giả định đơn giản hóa, chưa phản ánh chi tiết đặc điểm địa hình ven biển, hệ thống đê điều và khu dân cư. Điều này khiến khả năng dự báo mức độ ngập cụ thể theo không gian còn hạn chế.
Mô hình cảnh báo bão lũ thế hệ mới
Trước nhu cầu cấp bách, “Nghiên cứu xây dựng bộ mô hình và quy trình công nghệ dự báo ngập lụt vùng ven biển do nước dâng và sóng trong bão” do PGS.TS Nguyễn Bá Thủy làm Chủ nhiệm, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia là cơ quan chủ trì đã được triển khai từ tháng 12/2022 đến tháng 11/2025.
Mô hình được ứng dụng thử nghiệm tại vùng ven biển tỉnh Thanh Hóa, khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng của bão mạnh. Với bản đồ chi tiết tỷ lệ 1/10.000, nhiều kịch bản bão kết hợp triều cường đã được xây dựng, cho phép đánh giá mức độ ngập tại các khu dân cư, đê điều, khu nuôi trồng thủy sản và hạ tầng ven biển.
Sau 36 tháng thực hiện, đề tài đạt được nhiều kết quả quan trọng: đánh giá được tác động của tương tác thủy triều, sóng và nước dâng do bão tại bờ tây Vịnh Bắc Bộ; làm rõ ảnh hưởng của thủy triều, sóng, dòng chảy sông và hệ thống đê tới ngập lụt ven biển Thanh Hóa; xây dựng bộ bản đồ nguy cơ ngập lụt theo các kịch bản bão trong bối cảnh biến đổi khí hậu và nước biển dâng.
Đặc biệt, quy trình dự báo ngập lụt đã được thử nghiệm trong mùa bão năm 2025, cho kết quả có độ tin cậy cao khi so sánh với thực tế, từng bước đáp ứng yêu cầu dự báo nghiệp vụ.
Ông Hoàng Đức Cường - Phó Cục trưởng Cục Khí tượng Thủy văn đánh giá đề tài đã bám sát mục tiêu, sản phẩm có tính ứng dụng cao và có thể sớm triển khai phục vụ công tác dự báo nghiệp vụ. Theo ông, mô hình khi được ứng dụng rộng rãi sẽ góp phần quan trọng vào cảnh báo sớm, giảm thiểu thiệt hại do bão, nước dâng và sóng lớn tại các vùng ven biển.
Theo PGS.TS. Nguyễn Bá Thủy, giá trị lớn nhất của nghiên cứu là chuyển từ dự báo bão sang dự báo tác động. Tại Thanh Hóa, nơi thí điểm mô hình, bộ bản đồ ngập lụt ven biển theo các cấp bão 11 - 14 đã được xây dựng, kết hợp các kịch bản bão đổ bộ vào kỳ triều cường. Sản phẩm đã được chuyển giao và đào tạo sử dụng cho dự báo viên tại Đài Khí tượng Thủy văn Bắc Bộ, giúp địa phương chủ động hơn trong lập phương án ứng phó thiên tai.
Theo đánh giá của các chuyên gia, bộ mô hình hoàn toàn có thể nhân rộng cho nhiều địa phương ven biển như Thừa Thiên Huế, Quảng Ngãi, Bình Định, Khánh Hòa, Bến Tre và Cà Mau - những nơi thường xuyên hứng chịu bão, nước biển dâng và triều cường. Đây sẽ là công cụ hỗ trợ ra quyết định quan trọng cho chính quyền địa phương trong sơ tán dân, bảo đảm an toàn tàu thuyền, bảo vệ hạ tầng du lịch, kinh tế biển và quy hoạch phát triển đô thị ven biển.
Cùng với nhu cầu cảnh báo bão lũ, nhu cầu giám sát tài nguyên và môi trường cũng ngày càng trở nên cấp thiết. Công nghệ vệ tinh quan sát Trái đất, đặc biệt là vệ tinh radar khẩu độ tổng hợp (Synthetic Aperture Radar - SAR) có khả năng đáp ứng đồng thời cả hai nhiệm vụ này. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất đối với vệ tinh SAR cỡ nhỏ là phải sử dụng anten có khẩu độ lớn mới đạt được độ phân giải cao.
Xuất phát từ thách thức đó, nhiệm vụ “Nghiên cứu thiết kế, chế tạo hệ thống anten tự động triển khai cho vệ tinh SAR cỡ micro” do TS. Đoàn Thị Ngọc Hiền, Khoa Kỹ thuật truyền thông, Trường Điện - Điện tử, Đại học Bách khoa Hà Nội làm chủ nhiệm được xem là bước đi quan trọng nhằm làm chủ công nghệ lõi, phục vụ lộ trình phát triển vệ tinh Việt Nam đến năm 2030.
“Làm chủ công nghệ anten triển khai cho vệ tinh SAR cỡ micro không chỉ giúp Việt Nam tự chủ hơn trong công nghệ vũ trụ, mà còn tạo tiền đề để hình thành ngành công nghiệp vệ tinh nhỏ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội”, TS Hiền nhấn mạnh.
Theo dõi chúng tôi trên:
Tuyến đường 15km với tổng mức đầu tư 225 tỷ đồng vừa chính thức khởi công, mở ra trục giao thông huyết mạch kết nối dòng máu ruột thịt và góp phần bảo tồn giống nòi cho đồng bào dân tộc Chứt giữa hai bản Cà Xen (Quảng Trị) và Rào Tre (Hà Tĩnh).
PLM-Theo phản ánh của người dân và ghi nhận của phóng viên thì bến thuỷ nội địa thuộc tổ dân phố Nghè, phường Lục Nam, thành phố Bắc Ninh hoạt động có dấu hiệu trái phép gây bụi, khiến nhiều đoạn đường bị hư hỏng ảnh hưởng đến môi trường và đời sống sinh hoạt của người dân đồng thời tiềm ẩn nguy cơ xảy ra tai nạn giao thông.
PLM - Về xã Hưng Đạo hôm nay, bất kỳ ai cũng ấn tượng bởi một diện mạo nông thôn tươi mới, trong lành và tràn đầy sức sống. Những con đường bê tông rộng mở, rợp bóng cây xanh, hệ thống đèn đường chiếu sáng đến tận từng ngõ xóm cùng những dải hoa rực rỡ sắc màu… đó không chỉ là sự thay đổi về cảnh quan, mà là minh chứng cho một nếp sống văn minh đang hiện hữu trong từng gia đình
(PLM) - Sáng 31/10, tại Trường Đại học Luật Hà Nội diễn ra hội thảo “Cơ sở lý luận về thực hiện phân quyền, phân cấp tại địa phương”, trong khuôn khổ đề tài khoa học cấp tỉnh “Nghiên cứu đề xuất giải pháp thực hiện hiệu quả phân quyền, phân cấp tại tỉnh Hưng Yên”. Hội thảo tập trung làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn, qua đó góp phần tìm kiếm giải pháp nâng cao hiệu quả phân quyền, phân cấp tại địa phương.
(PLM) - Cúm A bùng phát ở Hà Nội; một phụ nữ suy đa tạng vì tự truyền trắng; Cà Mau có ca viêm não mô cầu tử vong; Tây Ninh gấp rút khống chế dịch tả lợn châu Phi.
PLM - Tháng 10, Cao Bằng vào thu với tiết trời mát mẻ, lúa trên đồng chín vàng cùng những dòng sông xanh màu ngọc bích, tạo nên khung cảnh trong trẻo, yên bình. Vì vậy, tháng 10 rất đông du khách trong và ngoài nước đã đến với Cao bằng để tham quan, chụp ảnh và trải nghiệm văn hoá nơi đây.
(PLM) – Tại Công ty Faraland Việt Nam, các ứng viên đến ứng tuyển chỉ cần ký một bản hợp đồng hợp tác với đơn vị này, là có thể như những “chú ong” cần mẫn lao vào tìm kiếm khách hàng có nhu cầu mua bán bất động sản.
Nhóm PV
PLM - Trước tranh luận về đề xuất cho phép người dưới 18 tuổi hiến mô, tạng và việc lấy ý kiến trẻ em từ 7 tuổi, chiều 27/10, Bộ Y tế tổ chức họp báo làm rõ dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi).
PLM - Qua quá trình tái xác minh, trao đổi với ông Lưu Văn Minh cùng các hộ dân sinh sống lâu năm tại địa bàn, một thực tế khách quan tiếp tục được khẳng định: Gia đình ông Minh đã sinh sống ổn định, liên tục trên thửa đất rộng hơn 2.300m2 từ năm 1993 đến nay. Quá trình ấy diễn ra không hề có tranh chấp và chưa từng bị xử phạt vi phạm hành chính.
(PLM) - Đại diện Công ty Cổ phần Tập đoàn Thiên Khôi đưa ra những lời giải thích một đằng, nhưng cách thức triển khai và vận hành bên dưới lại có dấu hiệu đi một nẻo. Đáng chú ý, dù những tuyên bố từ phía đại diện doanh nghiệp có thể khiến dư luận đặt dấu hỏi, tiền hoa hồng mà nhân sự nhận được vẫn phải mang về công ty nộp bằng tiền mặt. Sự đối lập giữa lời nói và thực tế này đặt ra nhiều vấn đề cần được làm rõ về cơ chế quản lý, thu chi và tính minh bạch trong hoạt động của doanh nghiệp.
Nhóm PV
