Thứ tư 23/09/2026 02:48
Email: [email protected]
Thách thức ngày càng lớn từ nước biển dâng và sóng lớn
Ngập lụt ven biển là một trong những thảm họa nghiêm trọng nhất trong các cơn bão nhiệt đới. Tại Việt Nam có 3.260km đường bờ biển, trong đó gần 2/3 thường xuyên hứng chịu bão, áp thấp nhiệt đới, sóng lớn, nước biển dâng.
Từ đầu năm 2025 đến nay, Biển Đông đã xuất hiện 14 cơn bão, nhiều cơn đổ bộ vào đất liền nước ta, gây thiệt hại lớn. Tình trạng ngập lụt, phá hủy đê kè, đắm tàu thuyền, mất nuôi trồng thủy sản… liên tục xảy ra tại Nghệ An, Hà Tĩnh, Thanh Hóa, Bình Định, Phú Yên.
Những năm qua, nghiên cứu về ngập lụt ven biển đã có nhiều tiến bộ nhờ sự phát triển của khoa học khí tượng - hải văn và năng lực tính toán. Tuy nhiên, việc ứng dụng kết quả nghiên cứu vào dự báo nghiệp vụ tại Việt Nam vẫn còn hạn chế. Nguyên nhân chủ yếu là do sự tương tác phức tạp giữa các yếu tố thủy triều, sóng, dòng chảy sông và nước dâng do bão chưa được mô phỏng đầy đủ.
Nhiều mô hình trước đây phải giả định đơn giản hóa, chưa phản ánh chi tiết đặc điểm địa hình ven biển, hệ thống đê điều và khu dân cư. Điều này khiến khả năng dự báo mức độ ngập cụ thể theo không gian còn hạn chế.
Mô hình cảnh báo bão lũ thế hệ mới
Trước nhu cầu cấp bách, “Nghiên cứu xây dựng bộ mô hình và quy trình công nghệ dự báo ngập lụt vùng ven biển do nước dâng và sóng trong bão” do PGS.TS Nguyễn Bá Thủy làm Chủ nhiệm, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia là cơ quan chủ trì đã được triển khai từ tháng 12/2022 đến tháng 11/2025.
Mô hình được ứng dụng thử nghiệm tại vùng ven biển tỉnh Thanh Hóa, khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng của bão mạnh. Với bản đồ chi tiết tỷ lệ 1/10.000, nhiều kịch bản bão kết hợp triều cường đã được xây dựng, cho phép đánh giá mức độ ngập tại các khu dân cư, đê điều, khu nuôi trồng thủy sản và hạ tầng ven biển.
Sau 36 tháng thực hiện, đề tài đạt được nhiều kết quả quan trọng: đánh giá được tác động của tương tác thủy triều, sóng và nước dâng do bão tại bờ tây Vịnh Bắc Bộ; làm rõ ảnh hưởng của thủy triều, sóng, dòng chảy sông và hệ thống đê tới ngập lụt ven biển Thanh Hóa; xây dựng bộ bản đồ nguy cơ ngập lụt theo các kịch bản bão trong bối cảnh biến đổi khí hậu và nước biển dâng.
Đặc biệt, quy trình dự báo ngập lụt đã được thử nghiệm trong mùa bão năm 2025, cho kết quả có độ tin cậy cao khi so sánh với thực tế, từng bước đáp ứng yêu cầu dự báo nghiệp vụ.
Ông Hoàng Đức Cường - Phó Cục trưởng Cục Khí tượng Thủy văn đánh giá đề tài đã bám sát mục tiêu, sản phẩm có tính ứng dụng cao và có thể sớm triển khai phục vụ công tác dự báo nghiệp vụ. Theo ông, mô hình khi được ứng dụng rộng rãi sẽ góp phần quan trọng vào cảnh báo sớm, giảm thiểu thiệt hại do bão, nước dâng và sóng lớn tại các vùng ven biển.
Theo PGS.TS. Nguyễn Bá Thủy, giá trị lớn nhất của nghiên cứu là chuyển từ dự báo bão sang dự báo tác động. Tại Thanh Hóa, nơi thí điểm mô hình, bộ bản đồ ngập lụt ven biển theo các cấp bão 11 - 14 đã được xây dựng, kết hợp các kịch bản bão đổ bộ vào kỳ triều cường. Sản phẩm đã được chuyển giao và đào tạo sử dụng cho dự báo viên tại Đài Khí tượng Thủy văn Bắc Bộ, giúp địa phương chủ động hơn trong lập phương án ứng phó thiên tai.
Theo đánh giá của các chuyên gia, bộ mô hình hoàn toàn có thể nhân rộng cho nhiều địa phương ven biển như Thừa Thiên Huế, Quảng Ngãi, Bình Định, Khánh Hòa, Bến Tre và Cà Mau - những nơi thường xuyên hứng chịu bão, nước biển dâng và triều cường. Đây sẽ là công cụ hỗ trợ ra quyết định quan trọng cho chính quyền địa phương trong sơ tán dân, bảo đảm an toàn tàu thuyền, bảo vệ hạ tầng du lịch, kinh tế biển và quy hoạch phát triển đô thị ven biển.
Cùng với nhu cầu cảnh báo bão lũ, nhu cầu giám sát tài nguyên và môi trường cũng ngày càng trở nên cấp thiết. Công nghệ vệ tinh quan sát Trái đất, đặc biệt là vệ tinh radar khẩu độ tổng hợp (Synthetic Aperture Radar - SAR) có khả năng đáp ứng đồng thời cả hai nhiệm vụ này. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất đối với vệ tinh SAR cỡ nhỏ là phải sử dụng anten có khẩu độ lớn mới đạt được độ phân giải cao.
Xuất phát từ thách thức đó, nhiệm vụ “Nghiên cứu thiết kế, chế tạo hệ thống anten tự động triển khai cho vệ tinh SAR cỡ micro” do TS. Đoàn Thị Ngọc Hiền, Khoa Kỹ thuật truyền thông, Trường Điện - Điện tử, Đại học Bách khoa Hà Nội làm chủ nhiệm được xem là bước đi quan trọng nhằm làm chủ công nghệ lõi, phục vụ lộ trình phát triển vệ tinh Việt Nam đến năm 2030.
“Làm chủ công nghệ anten triển khai cho vệ tinh SAR cỡ micro không chỉ giúp Việt Nam tự chủ hơn trong công nghệ vũ trụ, mà còn tạo tiền đề để hình thành ngành công nghiệp vệ tinh nhỏ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội”, TS Hiền nhấn mạnh.
Theo dõi chúng tôi trên:
PLM - Ngày 21/9, Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo khoa học cấp quốc gia với chủ đề “Những giải pháp tạo đột phá nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật, thúc đẩy văn hóa thi hành pháp luật”. Chủ trì hội thảo có Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng và Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh.
PLM- Tiếp tục hành trình Caravan mùa 4, sáng ngày 19.9, tại quảng trường UBND xã Tuy Đức, tỉnh Lâm Đồng đã diễn ra chương trình Tuyên truyền phổ biến luật về an toàn giao thông học đường với sự tham gia của hơn 1000 cháu học sinh đến từ nhiều trường học trên địa bàn xã, cùng các đại biểu đến từ báo Pháp luật Việt Nam, UBND tỉnh Lâm Đồng và lãnh đạo xã Tuy Đức.
PLM- Sáng ngày 18/9 chương trình Caravan mùa 4 do báo Pháp luật Việt Nam cùng phối hợp với Uỷ ban Nhân dân tỉnh Lâm Đồng tổ chức với chủ đề “Vững tay lái – Sáng đường biên” đã làm lễ xuất phát tại khu đô thị Vạn Phúc City, thành phố Hồ Chí Minh.
PLM - Vừa qua, tại Hà Nội, Lễ bốc thăm chia bảng và họp kỹ thuật Giải bóng đá “Báo chí đồng hành cùng Doanh nghiệp” lần thứ VII -2026 đã diễn ra với sự góp mặt của 12 đội bóng đến từ các cơ quan báo chí và cộng đồng doanh nghiệp có chung niềm đam mê với môn thể thao vua.
PLM - Thác Mu là danh thắng ở vùng núi thuộc xã Tự Do, huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình cũ nay là thôn Mu Khướng, xã Ngọc Sơn, tỉnh Phú Thọ. Đây là một trong những thác nước còn giữ được vẻ đẹp tự nhiên hoang sơ, và được nhiều chuyên trang du lịch nước ngoài đánh giá là 1 trong 15 thác nước đẹp nhất Việt Nam. Chính vì vậy mà hiện nay ngoài du khách trong nước thì cũng có rất nhiều du khách quốc tế đến đây tham quan trải nghiệm văn hoá nơi đây, góp phần thúc đẩy du lịch cộng đồng phát triển và tạo công ăn việc làm và thu nhập ổn định cho lao động tại địa phương.
Plm - Sáng ngày 12/9, Trường Đại học Tài chính – Ngân hàng Hà Nội (FBU) tổ chức Lễ khai giảng năm học 2026–2027, chào đón tân sinh viên khóa 15
(PLM) - Sáng 11/9/2026, máy bay vận tải quân sự CASA-C295 của Quân chủng Phòng không – Không quân đã hạ cánh an toàn tại sân bay quân sự Gia Lâm (Hà Nội), vận chuyển 13.563 mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ phục vụ công tác giám định ADN.
(PLM) - Bé trai 8 tuổi nguy kịch vì ong vò vẽ đốt, sốc phản vệ đe dọa tính mạng. Bác sĩ Bệnh viện Nhi Trung ương khẩn cấp cứu sống bé sau 24 giờ điều trị tích cực.
(PLM) - Từ xưởng kim loại nhỏ ở Kanagawa, người sáng lập Gantan kể hành trình hơn 60 năm đưa mái kim loại chống thiên tai ra thế giới, với Việt Nam được xem là thị trường chiến lược tiếp theo của doanh nghiệp.
(PLM) - Hàng loạt xe tải trọng lớn vận chuyển đất vào khu vực dự án nhà tang lễ Thanh Xuân (phường Khương Đình, Hà Nội) khiến đường phố bụi bẩn, đất đá rơi vãi, ảnh hưởng đến đời sống người dân và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.
