Toàn văn phát biểu Bế mạc Hội nghị Trung ương 3, khoá XIV của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Thưa các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng,

Thưa các đồng chí đại biểu dự Hội nghị

Sau thời gian làm việc khẩn trương, nghiêm túc, dân chủ, thẳng thắn và trách nhiệm, Hội nghị lần thứ 3 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV đã hoàn thành chương trình đề ra. Trung ương đã thảo luận kỹ các nội dung; thống nhất cao nhiều chủ trương, quyết sách lớn về xây dựng Đảng, hệ thống chính trị, phát triển và bảo vệ đất nước. Bộ Chính trị đã nghiêm túc tiếp thu, giải trình, hoàn thiện các dự thảo văn bản.

Thay mặt Bộ Chính trị, Ban Bí thư, tôi trân trọng cảm ơn, đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, trí tuệ của các đồng chí Trung ương, các đồng chí đại biểu khách mời; biểu dương các cơ quan, đơn vị, lực lượng phục vụ Hội nghị.

Thưa các đồng chí,

Trước khi bế mạc Hội nghị, tôi xin khái quát 03 kết quả chủ yếu, nhấn mạnh 05 yêu cầu trọng tâm để đưa các quyết sách của Trung ương vào cuộc sống.

Thứ nhất, Trung ương thống nhất đánh giá: trong 6 tháng đầu năm 2026, việc cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV và các nghị quyết chiến lược của Đảng được triển khai khẩn trương, quyết liệt; năng lực lãnh đạo, điều hành, kiểm tra, giám sát của Đảng có nhiều chuyển biến; bộ máy của hệ thống chính trị sau sắp xếp hoạt động ổn định, bước đầu phát huy hiệu quả. Tuy nhiên, điểm nghẽn lớn nhất vẫn là khâu thực thi. Nguyên nhân sâu xa là thẩm quyền có nơi chưa đi liền trách nhiệm; phân cấp chưa gắn đủ với nguồn lực, dữ liệu, công cụ, năng lực cán bộ và kiểm soát; nguồn lực còn chia cắt; tăng trưởng chưa dựa vào năng suất, nội lực; dự báo, phòng ngừa ở một số lĩnh vực, ngành, địa phương chưa theo kịp biến động. Vì vậy, phải xử lý từ nguyên nhân gốc, đồng bộ trên cả thể chế, tổ chức, con người và phương thức lãnh đạo, quản trị; gắn xây dựng Đảng với quản trị quốc gia, phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc.

Thứ hai, Trung ương thống nhất cao về 13 nội dung trình Hội nghị; biểu quyết thông qua Nghị quyết Hội nghị và các văn bản thuộc chương trình. Các nghị quyết, kết luận, quy định, đề án được thông qua bám sát Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, đáp ứng yêu cầu trước mắt và lâu dài, tạo cơ sở thực hiện 4 bước chuyển chiến lược.

(i)Về xây dựng Đảng và hệ thống chính trị, Trung ương thống nhất đánh giá: sau một năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, bộ máy mới thể hiện tính ưu việt, phù hợp, thông suốt, phát huy hiệu quả, nhưng chất lượng vận hành còn chưa đồng đều, nhất là ở cấp cơ sở. Trung ương thông qua các nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026; yêu cầu tiếp tục hoàn thiện chức năng, thẩm quyền, quan hệ công tác, bảo đảm phân cấp gắn với nhân lực, nguồn lực, dữ liệu, công cụ thực thi và kiểm soát quyền lực. Trung ương quyết định ban hành Quy định sửa đổi, bổ sung Quy định số 20; nhấn mạnh đây là văn bản đặc biệt quan trọng để thi hành Điều lệ Đảng, mọi sửa đổi tuyệt đối tuân thủ Điều lệ, đúng thẩm quyền; vấn đề mới, chưa được Điều lệ quy định chỉ được Thí điểm theo đúng thẩm quyền, có phạm vi, thời hạn cụ thể. Tiến hành sơ kết, tổng kết để phục vụ cho kế hoạch sửa đổi điều lệ Đảng tại Đại hội XV của Đảng. Trung ương thống nhất ban hành Quy định mới về những điều đảng viên không được làm, đáp ứng yêu cầu của tình hình mới và đồng bộ với các quy định của Đảng; nội dung rõ, chặt chẽ, khả thi, cụ thể hóa chuẩn mực đạo đức và trách nhiệm nêu gương, nhận diện đúng các hành vi vi phạm, bảo đảm kỷ luật nghiêm minh, đồng thời không làm triệt tiêu tinh thần đổi mới, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

(ii)Về tổ chức không gian phát triển và quản trị nguồn lực, Trung ương thông qua chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh, thành phố Bắc Ninh. Thống nhất ban hành Kết luận về sơ kết Nghị quyết số 18 và các quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai, các luật có liên quan; khẳng định đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý, là tài nguyên đặc biệt, không gian sinh tồn và phát triển của quốc gia. Nhà nước không xem xét lại quyền sử dụng đất hợp pháp theo chính sách, pháp luật đất đai qua các thời kỳ. Việc sửa luật phải đồng bộ, đúng, trúng, kịp thời; khơi thông nguồn lực nhưng không tư nhân hóa đất đai; hài hòa lợi ích của Nhà nước, người dân và doanh nghiệp; Nhà nước điều tiết, kiểm soát và quyết định giá đất; bảo đảm cải thiện chỗ ở, điều kiện sống và sinh kế của người có đất thu hồi. Trung ương thống nhất ban hành Nghị quyết mới về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, xác định biển là không gian sinh tồn, phát triển và bảo vệ Tổ quốc; phát triển kinh tế biển hiện đại phải gắn với bảo vệ hệ sinh thái, nâng cao đời sống Nhân dân và giữ vững chủ quyền quốc gia.

(iii)Về kinh tế -xã hội, Trung ương thống nhất đánh giá tình hình 6 tháng đầu năm, xác định nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm 6 tháng cuối năm; quyết tâm phấn đấu tăng trưởng từ 10% trở lên, đồng thời giữ vững ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn, việc làm, thu nhập và an sinh xã hội. Đối với Đề án đổi mới mô hình phát triển Việt Nam, Trung ương quyết định ban hành Nghị quyết, xác định đây là vấn đề rất lớn, rất mới, chưa có tiền lệ, có ý nghĩa định hình mô hình phát triển quốc gia đến năm 2045 và xa hơn. Nghị quyết không chỉ đặt ra yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng mà xác lập mô hình phát triển tổng thể; cụ thể hóa đường lối, khát vọng phát triển đất nước; lấy Nhân dân và con người làm mục tiêu cao nhất; kết tinh những nội dung cốt lõi của Nghị quyết Đại hội XIV, các nghị quyết liên quan và chắt lọc kinh nghiệm quốc tế phù hợp. Trung ương thống nhất thông qua Đề án xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển, xác định xây dựng con người, văn hóa, pháp luật, kỷ cương và môi trường xã hội lành mạnh là những nội dung cốt lõi, bảo đảm mọi thành quả phát triển thực sự nâng cao chất lượng sống và hạnh phúc của Nhân dân.

(iv)Về bảo vệ đất nước và phát triển bền vững, Trung ương nhất trí những quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ chủ yếu của Chiến lược an ninh quốc gia; yêu cầu đặt an ninh trong tổng thể phát triển đất nước, chủ động nhận diện, dự báo, phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa các nguy cơ truyền thống, phi truyền thống, liên ngành, xuyên biên giới; bảo vệ vững chắc Đảng, Chế độ, Nhà nước, Nhân dân, độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; bảo đảm an ninh con người, dữ liệu, năng lượng, nguồn nước, lương thực và hạ tầng trọng yếu. Trung ương thông qua kết quả tổng kết Nghị quyết số 24 và ban hành Kết luận về bảo vệ môi trường, chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu trong thời kỳ mới; xác định phải chuyển mạnh từ khắc phục hậu quả sang phòng ngừa, thích ứng, phục hồi; quản trị theo hệ sinh thái, lưu vực sông và vùng biển; gắn chuyển đổi xanh với nâng cao sức cạnh tranh, bảo đảm an toàn phát triển và trách nhiệm với các thế hệ mai sau.

Thứ ba, Trung ương thống nhất cơ chế bảo đảm để các quyết sách được tổ chức thực hiện đồng bộ, có thể kiểm soát, đo lường và quy trách nhiệm. Năng lực thực thi phải được thiết kế ngay trong mỗi quyết sách. Mỗi nhiệm vụ phải rõ cơ quan chủ trì, đầu mối chịu trách nhiệm, thẩm quyền, điều kiện thực hiện, thời hạn và sản phẩm; kiểm tra, giám sát thường xuyên để cảnh báo, điều chỉnh kịp thời. Không giao nhiệm vụ mà không xác định rõ điều kiện thực hiện; không phân cấp mà thiếu kiểm soát; không để trách nhiệm hòa tan trong phối hợp. Kết quả thực tế và sự hài lòng của Nhân dân, doanh nghiệp là căn cứ chủ yếu để đánh giá tổ chức, cán bộ, nhất là người đứng đầu.

Thưa các đồng chí,

Ba kết quả trên cho thấy Hội nghị đã đặt 13 nội dung trong một chỉnh thể thống nhất giữa xây dựng, phát triển và bảo vệ, trước mắt và lâu dài, mục tiêu chính trị và điều kiện thực hiện. Điểm mới thể hiện ở từng quyết sách và ở phương pháp lãnh đạo: nhìn thẳng vào nguyên nhân gốc, tổ chức nguồn lực theo mục tiêu chung, gắn quyết định với thực thi và đặt lợi ích lâu dài của đất nước, cuộc sống của Nhân dân ở vị trí cao nhất.

Giá trị và sức sống của các quyết sách phải được đo bằng kết quả thực tế: điểm nghẽn được tháo gỡ, năng lực mới được tạo lập, bộ máy vận hành thông suốt, nguồn lực được khơi thông, năng suất và sức cạnh tranh được nâng cao, đất nước an toàn hơn, Nhân dân được thụ hưởng thiết thực hơn.

Từ nhận thức đó, phải chuyển ngay sự thống nhất về chủ trương thành thống nhất trong hành động, đưa các quyết sách của Trung ương thành kết quả cụ thể. Ngay sau Hội nghị, toàn Đảng, toàn hệ thống chính trị phải tập trung làm tốt 5 nhóm việc.

Thứ nhất, xác định đúng trọng tâm, thứ tự ưu tiên và những khâu đột phá cần tập trung thực hiện. Các quyết sách của Hội nghị có phạm vi rộng, tác động nhiều mặt và quan hệ chặt chẽ. Vì vậy phải triển khai thực thi ngay. Những nhiệm vụ có tính nền tảng, có sức dẫn dắt, lan tỏa phải được tập trung ưu tiên. Việc đã rõ, điều kiện đã chín muồi phải làm ngay, làm đến nơi đến chốn, làm hiệu quả; việc mới, khó, chưa có tiền lệ phải được nghiên cứu kỹ; khi cần thiết, thí điểm có kiểm soát, vừa làm vừa đánh giá, đúng thẩm quyền. Phải giải quyết dứt điểm những khâu then chốt để mở đường thực hiện các nhiệm vụ còn lại.

Thứ hai, tổ chức thực hiện dưới sự lãnh đạo thống nhất, xuyên suốt của Đảng; phát huy đầy đủ chức năng, thẩm quyền, trách nhiệm của từng cơ quan. Bộ Chính trị, Ban Bí thư lãnh đạo, chỉ đạo, phân công, kiểm tra, đôn đốc. Đảng ủy Quốc hội lãnh đạo việc thể chế hóa; Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp quyết định, giám sát theo thẩm quyền. Đảng ủy Chính phủ lãnh đạo xây dựng chương trình hành động; chỉ đạo Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương bố trí nguồn lực, tổ chức thực hiện. Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương lãnh đạo công tác tuyên truyền, vận động, giám sát, phản biện xã hội, phản ánh ý kiến Nhân dân. Toàn hệ thống phải hành động đồng bộ, thông suốt, hướng về cơ sở và Nhân dân.

Theo Quy định số 206 của Bộ Chính trị, các đồng chí Ủy viên Trung ương có trách nhiệm chủ trì hoặc chỉ đạo quán triệt, triển khai nghị quyết, kết luận Hội nghị tại địa phương, cơ quan, đơn vị.Tinh thần trách nhiệm ấy phải được quán triệt từ các đồng chí ủy viên Trung ương đến từng cán bộ, đảng viên. Mỗi cán bộ, đảng viên phải chấp hành nghiêm Quy định về những điều đảng viên không được làm, thường xuyên tự soi, tự sửa; gương mẫu tuyên truyền, vận động Nhân dân; nói đi đôi với làm, nhận nhiệm vụ phải làm đến cùng, chịu trách nhiệm trước tổ chức đảng và Nhân dân về kết quả công việc.

Thứ ba, phân định rõ trách nhiệm giữa Trung ương, cấp tỉnh và cấp xã; bảo đảm 3 cấp vận hành thông suốt, phối hợp chặt chẽ, tương tác hiệu quả. Trung ương tập trung định hướng chiến lược, hoàn thiện thể chế, xây dựng các nền tảng dùng chung, phân bổ nguồn lực lớn và kiểm tra việc thực hiện. Cấp tỉnh là cấp phải cải cách, đổi mới mạnh mẽ hơn nữa phương thức lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành; cụ thể hóa chủ trương, tổ chức không gian phát triển, điều phối nguồn lực, bảo đảm điều kiện cho cấp xã và chịu trách nhiệm về kết quả công tác. Cấp xã là tuyến đầu của quản trị công, trực tiếp thực thi, phục vụ Nhân dân, xử lý, giải quyết mọi vấn đề phát sinh từ thực tiễn cuộc sống, nhu cầu của người dân và doanh nghiệp. Do vậy cấp Xã phải được xây dựng đủ sức quản trị sự phát triển. Trung ương không làm thay địa phương; cấp tỉnh không ôm giữ việc cấp xã có thể làm tốt; khi công việc của cấp xã còn khó thực thi, khi chưa bảo đảm thẩm quyền, nhân lực, tài chính, dữ liệu, công cụ và hướng dẫn thì cấp tỉnh có trách nhiệm tháo gỡ và giải quyết, không để tồn đọng. Năng lực thực thi của cấp xã, sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp là thước đo hiệu quả hoạt động của cả hệ thống.

Thứ tư, cụ thể hóa từng quyết sách thành chương trình, kế hoạch hành động; xác định rõ nguồn lực, lộ trình, sản phẩm và trách nhiệm thực hiện. Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và các nghị quyết chiến lược của Trung ương, Bộ Chính trị đã được cụ thể hóa khẩn trương, đồng bộ; nhưng chất lượng, tiến độ thực hiện chưa đồng đều. Yêu cầu hiện nay là biến tốc độ ban hành thành tốc độ thực hiện, biến quyết tâm chính trị thành chuyển biến thực chất, kết quả cụ thể. Chương trình hành động của từng ban, bộ, ngành, địa phương, cơ sở phải rõ nguồn lực, tiến độ, sản phẩm, người chịu trách nhiệm; bám sát mục tiêu chung, xuất phát từ thực tiễn, không rập khuôn, máy móc. Người lãnh đạo phải sâu sát, nắm được hơi thở, nhịp sống của địa bàn, lĩnh vực mình phụ trách; biết lắng nghe cơ sở, doanh nghiệp và Nhân dân; chủ động, sáng tạo trong tổ chức thực hiện, đúng định hướng, đúng thẩm quyền, vì lợi ích chung.

Tiến độ phải được lồng vào từng nhiệm vụ, gắn với trách nhiệm cụ thể. Trong 6 tháng cuối năm 2026, phải bảo đảm bộ máy thông suốt, xử lý điểm nghẽn cấp bách, hoàn thành cao nhất mục tiêu kinh tế - xã hội. Trong nhiệm kỳ khóa XIV, phải thể chế hóa quyết sách, hoàn thiện phân cấp, phân quyền, tổ chức lại không gian, đổi mới mô hình phát triển. Hướng tới mục tiêu 2030, tầm nhìn 2045, phải nâng cao năng lực tự chủ chiến lược, tự lực, tự cường; đẩy mạnh đổi mới sáng tạo; chủ động phòng ngừa, ứng phó nguy cơ, thách thức; bảo vệ môi trường, bảo đảm an ninh con người, an ninh quốc gia và bảo vệ vững chắc Tổ quốc.

Trong từng chương trình hành động, phải xác định rõ nội dung, phương thức và trách nhiệm thông tin, tuyên truyền về các nghị quyết, chủ trương, chính sách của Đảng; bảo đảm kịp thời, chính xác, dễ hiểu, thuyết phục; tạo thống nhất trong Đảng, đồng thuận trong xã hội, để Nhân dân hiểu đúng, tin tưởng và tự giác thực hiện; chủ động định hướng dư luận, phản bác thông tin sai trái, xuyên tạc. Tổ chức thực hiện không chỉ là công việc của hệ thống chính trị, mà phải trở thành hành động sâu rộng của toàn dân.

Thứ năm, tăng cường kiểm tra, giám sát; đánh giá bằng dữ liệu, sản phẩm và kết quả thực tế. Phải kiểm đếm điểm nghẽn đã được tháo gỡ, nguồn lực đã được khơi thông, đời sống Nhân dân đã chuyển biến thế nào. Kết quả thực hiện phải là căn cứ quan trọng nhất để đánh giá cán bộ, nhất là người đứng đầu; biểu dương nơi làm tốt, bảo vệ người dám đổi mới; đồng thời xử lý nghiêm tình trạng né tránh, đùn đẩy, làm chậm, làm hình thức.

Mục tiêu, tiến độ, sản phẩm và kết quả thực hiện phải được công khai, minh bạch theo quy định để Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và Nhân dân theo dõi, giám sát, phản ánh, kiến nghị; kịp thời phát hiện những nơi làm tốt để biểu dương, nhân rộng và những hạn chế, vướng mắc để chấn chỉnh, tháo gỡ.

Thưa các đồng chí,

Thành công của Hội nghị mới là bước đầu. Tình hình thế giới sẽ còn diễn biến nhanh, phức tạp, thời cơ và thách thức đan xen. Càng trong hoàn cảnh đó, càng phải kiên định mục tiêu, giữ vững nguyên tắc, đoàn kết, kỷ cương; chủ động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Nhân dịp kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7, thay mặt Ban Chấp hành Trung ương Đảng, tôi trân trọng gửi tới các mẹ Việt Nam Anh hùng, các Anh hùng, thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ, các cựu chiến binh, cựu Công an Nhân dân, cựu thanh niên xung phong, người tham gia kháng chiến, người có công với nước lời thăm hỏi thân tình, lòng tri ân sâu sắc. Đề nghị các cấp, các ngành tiếp tục chăm lo người có công, gia đình chính sách bằng những việc làm thiết thực, nghĩa tình; triển khai hiệu quả Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin.

Với sự lãnh đạo tập trung, thống nhất, quyết liệt của Đảng; sự đồng hành, ủng hộ của Nhân dân; tinh thần trách nhiệm, cống hiến của đội ngũ cán bộ, đảng viên và khát vọng vươn lên của toàn dân tộc, chúng ta nhất định thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, đưa các quyết sách của Trung ương thành kết quả cụ thể trong cuộc sống.

Tôi tuyên bố bế mạc Hội nghị lần thứ 3 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV. Một lần nữa, chúc các đồng chí mạnh khỏe, hạnh phúc, hoàn thành xuất sắc trọng trách được giao.

Xin trân trọng cảm ơn các đồng chí./.