Toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Lễ công bố thành lập thành phố Bắc Ninh

Thưa các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam!

Thưa các bậc lão thành cách mạng, các Mẹ Việt Nam Anh hùng, Anh hùng lực lượng vũ trang, Anh hùng lao động, các tướng lĩnh, sĩ quan, cựu chiến binh, các gia đình có công với cách mạng!

Thưa đồng bào, đồng chí, cộng đồng doanh nghiệp và Nhân dân thành phố Bắc Ninh!

Thưa các vị khách quý, bạn bè quốc tế!

Hôm nay, chúng ta long trọng tổ chức Lễ công bố Nghị quyết của Quốc hội về thành lập thành phố Bắc Ninh. Đây là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đánh dấu bước phát triển mới trong lịch sử xây dựng và trưởng thành của vùng đất Kinh Bắc giàu truyền thống văn hiến, cách mạng và năng động, sáng tạo. Đồng thời, với vị thế mới, Bắc Ninh gánh trên vai những trọng trách lớn hơn đối với Nhân dân và sự phát triển của đất nước.

Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, tôi nhiệt liệt chúc mừng Đảng bộ, chính quyền, lực lượng vũ trang, cộng đồng doanh nghiệp và toàn thể Nhân dân các dân tộc Thành phố Bắc Ninh. Tôi trân trọng ghi nhận, biểu dương những nỗ lực bền bỉ của nhiều thế hệ cán bộ, đảng viên và Nhân dân Bắc Ninh, Bắc Giang qua các thời kỳ. Thành quả hôm nay được

gây dựng

Thưa đồng bào, đồng chí!

Nhắc đến Bắc Ninh - Kinh Bắc là nhắc đến một vùng đất có chiều sâu hiếm có về lịch sử và văn hóa, gắn với tín ngưỡng thờ Kinh Dương Vương, với Luy Lâu cổ kính, với nơi phát tích của Vương triều Lý, mở ra một thời kỳ rực rỡ của nền văn minh Đại Việt. Và nói đến Bắc Ninh là chúng ta đều nhớ đến “Nam quốc sơn hà” bên sông Như Nguyệt, thành Xương Giang, đến Yên Thế và những trận không chiến với không quân Mỹ trên bầu trời Hà Bắc…

Kinh Bắc là vùng đất học tiêu biểu của nước ta, trong gần một nghìn năm khoa cử có tới 1/3 Tiến sĩ, Trạng Nguyên cả nước và gần 700 vị đỗ Đại khoa. Nơi đây cũng là quê hương của nhiều bậc hiền tài, danh nhân lịch sử, văn hóa, quân sự và nhiều nhà cách mạng tiền bối của Đảng; là cội nguồn của nhiều lễ hội, nghệ thuật dân gian và làng nghề truyền thống, đặc biệt là những làn điệu Dân ca Quan họ mượt mà đằm thắm, đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Bắc Ninh là một trong những đại diện tiêu biểu của nền Văn hiến Việt Nam. Nền văn hiến ấy vẫn còn nảy nở, bảo tồn và phát triển; hun đúc nên phẩm chất rất quý của người Kinh Bắc như tinh thần hiếu học, trọng tri thức, trọng nhân nghĩa, có ý chí vươn lên và luôn hướng tới những giá trị cao đẹp.

Vùng đất này cũng rất giàu truyền thống yêu nước và cách mạng, luôn nhận được tình cảm và sự quan tâm sâu sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh - Người rất nhiều lần về thăm. Ngày 17/10/1963, khi hai tỉnh Bắc Ninh, Bắc Giang vừa hợp nhất thành tỉnh Hà Bắc, Bác đã về dự và chỉ đạo Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ I. Người ghi nhận: “Đồng bào tỉnh ta lao động cần cù và có truyền thống anh dũng trong những năm tháng cách mạng và kháng chiến.” Đó vừa là niềm tự hào, vừa là lời nhắc nhở các thế hệ hôm nay phải tiếp tục giữ gìn, bồi đắp và phát huy truyền thống quý giá của quê hương.

Lịch sử có những sự gặp gỡ đầy ý nghĩa. Hơn sáu thập kỷ sau ngày Bác về thăm tỉnh Hà Bắc, Bắc Ninh và Bắc Giang lại cùng chung một không gian phát triển, kết nối những tiềm năng bổ sung cho nhau. Sự hội tụ chiến lược hôm nay mở ra vận hội mới, dư địa phát triển rộng lớn hơn, đồng thời đặt ra trách nhiệm phải kế thừa xứng đáng những giá trị mà các thế hệ đi trước đã dày công vun đắp.

Tổng bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trao tặng Huân chương Lao động hạng nhất cho Đảng bộ, Chính quyền và Nhân dân thành phố Bắc Ninh. (Ảnh: NH)

Qua nhiều nhiệm kỳ, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Bắc Ninh đã đoàn kết, đổi mới, quyết liệt hành động, đưa địa phương trở thành một trung tâm công nghiệp lớn của cả nước, quy mô kinh tế đứng thứ 5 cả nước, nhiều chỉ tiêu về công nghiệp, xuất khẩu, thu nhập và an sinh xã hội thuộc nhóm dẫn đầu. Những thành tựu đó đã tạo nên thế và lực mới, đồng thời đặt ra yêu cầu và trách nhiệm cao hơn đối với Bắc Ninh trong chặng đường phát triển sắp tới.

Thưa đồng bào, đồng chí!

Bắc Ninh hiện nay đang đứng trước không gian phát triển mới, với nền tảng công nghiệp, hạ tầng, nhân lực, khả năng hút đầu tư và chiều sâu văn hóa đã được tích lũy qua nhiều thế hệ. Yêu cầu đặt ra phải phát triển nhanh ở một tầm cao mới, quản trị tốt hơn, tự chủ hơn, bền vững hơn, mọi thành quả phát triển phải thực sự hướng tới nâng cao đời sống và hạnh phúc của nhân dân.

Với tinh thần đó, tôi đề nghị Đảng bộ, chính quyền thành phố tập trung thực hiện tốt 6 nhiệm vụ trọng tâm:

Thứ nhất, xác lập tầm nhìn dài hạn và mô hình phát triển riêng của thành phố Bắc Ninh. Bắc Ninh cần định vị rõ vai trò trong 20-30 năm tới; kiến tạo con đường phát triển dựa trên lợi thế về công nghiệp, văn hóa, con người và liên kết vùng. Xây dựng mô hình đô thị hiện đại, giàu bản sắc, cân bằng giữa công nghiệp, dịch vụ, sinh thái và chất lượng sống. Tầm nhìn phải được chuyển hóa thành quy hoạch, chương trình hành động, tiến độ và trách nhiệm cụ thể.

Thứ hai, xây dựng nội lực kinh tế, từng bước làm chủ công nghệ và nâng cao vị trí trong chuỗi giá trị. Bắc Ninh cần tiếp tục thu hút đầu tư có chọn lọc, chú trọng thu hút, hấp thụ công nghệ, tri thức và năng lực quản trị. Thúc đẩy phát triển công nghiệp hỗ trợ, kết nối doanh nghiệp trong nước với khu vực đầu tư nước ngoài, đưa doanh nghiệp Việt Nam vào những khâu có giá trị cao. Sự phát triển của Bắc Ninh phải được thể hiện bằng năng lực công nghệ của chính mình, sự trưởng thành của doanh nghiệp trong nước và phần giá trị ngày càng lớn được tạo ra, giữ lại trên quê hương, tạo ra giá trị gia tăng cao hơn và đóng góp lớn hơn cho cả nước.

Thứ ba, tổ chức lại không gian phát triển, xây dựng đô thị xanh, thông minh, hiện đại và đáng sống. Bắc Ninh phải được quy hoạch như một chỉnh thể thống nhất, kết nối hài hòa công nghiệp, đô thị, dịch vụ, nông nghiệp, sinh thái và văn hóa. Cần ưu tiên hạ tầng liên kết vùng, chuẩn bị đồng bộ kết nối với Cảng hàng không quốc tế Gia Bình; đầu tư tương xứng cho giao thông công cộng, nhà ở, trường học, bệnh viện, công viên và thiết chế văn hóa. Phải đẩy mạnh quản trị đô thị bằng dữ liệu; giải quyết căn cơ ô nhiễm tại các khu công nghiệp, làng nghề và lưu vực sông. Đô thị hóa phải kiến tạo môi trường sống văn minh, tiện nghi, an toàn và đáng sống cho Nhân dân.

Thứ tư, xây dựng bộ máy quản trị và đội ngũ cán bộ tương xứng với vị thế mới. Bộ máy phải thống nhất, khoa học, tinh gọn, gần dân, hiểu dân và phục vụ dân. Cán bộ phải có tư duy chiến lược, năng lực quản trị hiện đại, dám nghĩ, dám làm và giỏi tổ chức thực hiện; được đánh giá bằng phẩm chất, kết quả công việc và sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp. Mọi nhiệm vụ phải rõ người, rõ việc, rõ thời hạn, rõ nguồn lực, rõ kết quả; việc đúng phải làm nhanh, vướng mắc phải chủ động tháo gỡ. Cần phát huy thế mạnh của từng địa bàn và giữ vững đoàn kết, khắc phục tư tưởng cục bộ và tâm lý phân biệt. Không gian mới chỉ tạo ra sức mạnh mới khi bộ máy cùng chung một ý chí và lòng người cùng hướng về tương lai.

Thứ năm, phát triển con người, nguồn nhân lực chất lượng cao và sức mạnh văn hóa Kinh Bắc. Cần gắn đào tạo với chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nhu cầu của doanh nghiệp và các ngành công nghệ mới; có chính sách đủ mạnh để thu hút, trọng dụng kỹ sư, chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý giỏi, từng bước hình thành đội ngũ nhân lực đủ năng lực tiếp nhận, làm chủ và sáng tạo công nghệ. Đồng thời, phải đưa Quan họ, tranh Đông Hồ, làng nghề, di tích, truyền thống hiếu học và văn hóa cộng đồng vào đời sống hiện đại, biến di sản thành nguồn lực cho công nghiệp văn hóa, du lịch và sáng tạo.

Thứ sáu, chăm lo đời sống Nhân dân, nâng cao phúc lợi và bảo đảm an sinh xã hội bền vững. Phải nâng cao chất lượng giáo dục, y tế, nhà ở và dịch vụ thiết yếu, đặc biệt đối với công nhân, người lao động và các địa bàn còn khó khăn. Chăm lo chu đáo các Mẹ Việt Nam Anh hùng, cán bộ lão thành cách mạng, thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ, người có công và gia đình chính sách; mở rộng an sinh xã hội, bảo vệ người yếu thế, hỗ trợ kịp thời người dân trước những rủi ro về việc làm, thu nhập, sức khỏe và tuổi già, bảo đảm phát triển hài hòa giữa đô thị và nông thôn. Kiên quyết không đánh đổi sức khỏe người dân, môi trường và tương lai các thế hệ lấy tăng trưởng trước mắt.

Thưa các đồng chí,

Trong suốt chiều dài lịch sử Bắc Ninh, các bậc tiền nhân đã dựng xây và trao lại một vùng đất ngàn năm văn hiến giàu bản sắc; các thế hệ cách mạng đã bồi đắp truyền thống yêu nước, đoàn kết và ý chí vươn lên; những người đi trước đã gây dựng một nền tảng kinh tế, công nghiệp và một vị thế đáng tự hào. Trách nhiệm của thế hệ hôm nay là làm cho những giá trị ấy tiếp tục tỏa sáng trong thời đại mới. Xây dựng Bắc Ninh trở thành đô thị hiện đại, xanh, nhân văn, có nền công nghiệp công nghệ cao, có doanh nghiệp Việt Nam đủ sức vươn ra thế giới, nhưng vẫn là Thành phố đậm đà hồn cốt và văn hóa Kinh Bắc. Hội nhập sâu rộng nhưng nội lực vững vàng, giàu hơn mà vẫn giữ được môi trường và bản sắc, phát triển nhanh mà những câu Quan họ vẫn mượt mà, những làng nghề, chùa tháp và mái đình, cốt cách và truyền thống vẫn được gìn giữ, trao truyền và lan tỏa.

Trên hết, Bắc Ninh phải là thành phố mà mỗi người dân đều thấy mình là chủ thể trong hành trình phát triển, được thụ hưởng thành quả và tự hào trao lại cho con cháu một quê hương tốt đẹp hơn. Với truyền thống Kinh Bắc, nền tảng đã được tạo dựng cùng khát vọng và trí tuệ của gần bốn triệu người dân, tôi tin tưởng Bắc Ninh sẽ hiện thực hóa được tầm nhìn ấy, tạo nên những kỳ tích phát triển mới.

Một lần nữa, thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, tôi nhiệt liệt chúc mừng Đảng bộ, chính quyền, lực lượng vũ trang và Nhân dân các dân tộc thành phố Bắc Ninh. Chúc Bắc Ninh sớm khẳng định vị thế là thành phố năng động, hiện đại, giàu bản sắc, có sức cạnh tranh cao, trở thành trung tâm tiêu biểu của cả nước về công nghiệp, công nghệ, đổi mới sáng tạo và văn hóa, xứng đáng với truyền thống vẻ vang của vùng đất Kinh Bắc nghìn năm văn hiến và anh hùng.

Xin kính chúc các đồng chí, quý vị đại biểu và toàn thể đồng bào mạnh khỏe, hạnh phúc và thành công.

Xin trân trọng cảm ơn!