Nguồn cảm hứng từ nghệ thuật kiến trúc Bình Định
Với hệ thống di tích dày đặc cũng như đa dạng phong phú về kiến trúc, tỉnh Bình Định hiện sở hữu 133 di tích được xếp hạng (2 di tích quốc gia đặc biệt, 34 di tích quốc gia và 97 di tích cấp tỉnh). Đặc biệt, Bình Định là vùng đất nổi tiếng với hệ thống đền tháp Chăm Pa cổ ngàn năm, có quy mô lớn tại Đông Nam Á.
Nguồn cảm hứng từ các di sản công trình đền tháp Chăm Bình Định đã “nhen nhóm” cho NTK Vũ Lan Anh, cũng là một kiến trúc sư và hiện đang giảng dạy tại trường ĐH Kiến trúc Hà Nội, về một bộ sưu tập (BST) áo dài có sự giao thoa giữa thời trang và kiến trúc. BST mang tên “Champa Fashitecture”.
NTK cho hay: “Trên thực tế, thời trang và kiến trúc có một lịch sử sáng tạo từ rất lâu đời. Các NTK và kiến trúc sưđãápdụngmọithứtừhìnhhọcđể tạo nên các phom dáng hay cho ra đời những cấu trúc, đường kẻ và khối hình khác nhau. Có thể nói, thời trang là thứ con người khoác lên thân thể, kiến trúc là không gian để ta làm điều đó”.
Trước khi bắt tay vào thực hiện BST, NTK đã phải tìm hiểu, nghiên cứu rất kỹ lưỡng về nghệ thuật kiến trúc Bình Định cũng như những giá trị văn hóa gắn liền. Chị Lan Anh đánh giá, phong cách tháp Chăm Bình Định có sự khác biệt so với phong cách tháp Chăm ở những nơi khác. Xuất hiện từ khoảng thế kỷ 11 - 13, kiến trúc tháp Chăm Bình Định tập trung chủ yếu vào mảng khối chứ không tập trung vào họa tiết chi tiết như các kiến trúc tháp Chăm Hòa Lai, Đồng Dương, Mỹ Sơn...
Với hình dáng chủ đạo chia thành 2 phần chính: Phần vuông vức và phần đỉnh tháp chứa mặt cong, thu nhỏ dần phía trên. Mỗi góc tháp lại có các khối tháp nhỏ dần tạo cảm giác vút lên. Vòm cửa nhỏ lại và vút cao thành mũi giáo. Các tháp nhỏ trên các tầng cuộn lại thành khối. Các trụ ốp thu vào thành khối phẳng. Mặt tường có các sống gân tạo đường nét đậm, khỏe. Những khối tháp vút lên từ đồi cao đậm màu bí ẩn.
Tính quy mô, tráng lệ của các tháp Chăm không chỉ thể hiện ở lối kiến trúc uy nghi, độc đáo; mà còn ở nghệ thuật điêu khắc đã đạt tới trình độ điêu luyện. Ví dụ về họa tiết hoa văn hình hoa lá có hoa cúc, hoa sen, hoa dây cách điệu; họa tiết con vật có voi, khỉ, sư tử, bò thần Nandin, rắn thần Naga...; ngoài ra còn có hoa văn sóng nước hay ngọn lửa trên các lanh tô rèm cửa đền tháp thể hiện sức mạnh, sức sống tràn trề. Đặc biệt hơn là trong điêu khắc hình tượng người phụ nữ thể hiện tín ngưỡng thờ mẹ, những chi tiết độc đáo về Yoni, Linga... uyển chuyển, gợi cảm hay chi tiết về trang phục, trang sức, kiểu tóc đều được thể hiện rất tỉ mỉ.
“Kiến trúc tháp Chăm mang đậm tính nghệ thuật, toát lên vẻ đẹp của sự trang nhã, thanh thoát, uy nghi, bề thế. Từ hệ thống vòm cửa với những dải hoa văn hình xoắn xếp lớp đối xứng nhau uyển chuyển, đến các khối đá ốp cạnh được chạm khắc tinh tế tạo thành những hoa văn kết nối. Tháp Chăm Bình Định là một trong những đỉnh cao của nghệ thuật kiến trúc và điêu khắc Chăm Pa. Mỗi một cụm tháp là một kho báu văn hóa vô giá mà lịch sử đã để lại. Mỗi một cổ tháp là một kho sử liệu nghệ thuật, một viên ngọc của nghệ thuật Chăm. Tất cả những yếu tố này đã làm nên những chất liệu tuyệt vời cho thời trang”, NTK Vũ Lan Anh bày tỏ.
Tái hiện kiến trúc tháp Chăm Bình Định trong áo dài
BST áo dài “Champa Fashitecture” là sự giao thoa ngẫu hứng giữa tà áo dài truyền thống Việt Nam với những nét cách điệu hiện đại tái hiện các di sản kiến trúc đền tháp Chăm Bình Định, như: Cụm Tháp Đôi, tháp Bánh Ít, tháp Bình Dương, tháp Cánh Tiên... Trong BST còn thấy cả dấu ấn từ những làng nghề truyền thống: Nghề dệt thổ cẩm của Hà Ri, Hà Văn của người dân tộc Ba Na, Chăm Hroi, nghề làm bún Song Thằn tiến vua...
Việc tái hiện kiến trúc tháp Chăm cổ cùng những giá trị vật thể - phi vật thể Bình Định trên tà áo dài truyền thống là một công trình sáng tạo kỳ công của NTK thông qua thủ pháp thể hiện những mảng miếng đặc rỗng, sáng tối, âm dương, tương phản chất liệu.
Cụ thể, những mảng khối tháp với tỷ lệ tạo hình đỉnh cao, với cổng vòm vút lên, những mái tháp nhỏ dần có cứng có mềm, có thẳng có cong vút tạo nên những nét cách điệu phá cách trong tạo hình thiết kế, chi tiết dáng tà áo tạo đáy tà nở, thu lại phía trên thân và eo áo dài. Những đường vòm cong tập trung tạo hình trên phần ngực áo, kết hợp với hoa văn họa tiết được cách điệu khéo léo trên ngực và cầu vai, tạo điểm nhấn vào những đường cong mềm mại uyển chuyển.
Màu sắc chủ đạo trong BST là sắc đỏ với nhiều sắc thái đỏ đa dạng, từ sắc đỏ hồng đến đỏ cam tới đỏ sẫm như màu gốm Chăm, màu gạch nung trong ánh hoàng hôn. Điểm xuyết là sắc nâu nhạt, sắc tím trầm mặc, nhuốm màu thời gian.
Bên cạnh đó, NTK cũng sử dụng nhiều chất liệu khác nhau như gấm cao cấp, lụa tơ tằm, thổ cẩm của người Ba Na Kriêm ở Vĩnh Thạnh. Các họa tiết hoa văn hình học được đặt riêng bởi các nghệ nhân dệt thủ công. Sự đối lập chất liệu chất gấm cứng nhẹ, tạo phom dáng chắc khỏe vững chãi, nhằm thể hiện sức sống, sự khỏe khoắn của những ngọn tháp cũng như con người đất võ Bình Định.
Bề mặt sần, gai xốp của thổ cẩm kết hợp với chất lụa tơ tằm mềm mại thể hiện sự uyển chuyển trong những đường cong của công trình tới sự mềm mại của người phụ nữ. Những mảng lưới voan trong suốt đối lập với kỹ thuật chần bông tạo khối tái hiện hình dáng cụm tháp sống động trên bề mặt vải. Bên cạnh đó, NTK còn kết hợp cách đính kết thủ công hạt đá, cườm, pha lê cao cấp với các chi tiết sử dụng chỉ vàng và kỹ thuật dát vàng nhằm thể hiện sự trù phú của người Chăm xưa.
Một BST áo dài không chỉ mang tính thẩm mỹ, tôn lên dáng vóc của người mặc mà còn là một cầu nối để truyền tải rất nhiều thông điệp ý nghĩa đến xã hội.
“Thông qua những tác phẩm của mình, tôi mong muốn mọi người hãy yêu, bảo vệ và quảng bá những kho báu Chăm cổ - những bảo tàng ngoài trời minh chứng cho một nền văn hóa của dân tộc Việt, thể hiện rõ nét đời sống văn hóa, tâm linh, tín ngưỡng cũng như quan niệm, tư duy tạo hình trong kiến trúc, điêu khắc của người Chăm xưa. Cùng với đó là tôn vinh những giá trị văn hóa phi vật thể từ các làng nghề truyền thống. Đây đều là những nguồn tài nguyên phong phú và quan trọng trong việc phát triển du lịch và kinh tế không chỉ tại tỉnh Bình Định mà còn trên cả nước Việt Nam. Vì thế, đừng để những kho báu này bị phiêu lãng với thời gian”, NTK Vũ Lan Anh khẳng định.
8 cụm tháp Chăm với 14 tháp ở Bình Định gồm: Bánh Ít (4 tháp), Bình Lâm (1 tháp), Dương Long (3 tháp), Tháp Đôi (2 tháp), Thủ Thiện (1 tháp), Cánh Tiên (1 tháp), Phú Lốc (1 tháp), Hòn Chuông (1 tháp) đều đã được xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia; riêng tháp Dương Long được xếp hạng di tích cấp quốc gia đặc biệt.
( PLM) - Vụ việc bồi thường, giải phóng mặt bằng tại Dự án Lăng Miếu Triệu Tường tại xã Hà Long, tỉnh Thanh Hóa tiếp tục phát sinh diễn biến mới khi 7 hộ dân gửi đơn tố cáo đến nhiều cơ quan có thẩm quyền. Phóng viên báo Pháp luật Việt Nam đã có buổi làm việc với UBND xã Hà Long về các vấn đề liên quan đến tiến độ, quy hoạch và hạ tầng khu xen cư, tái định cư phục vụ dự án.
PLM - Chiều 31/7, Bộ Y tế tổ chức cuộc họp về tiến độ xây dựng dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi). Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên, Bộ đã tiếp thu, tổng hợp ý kiến góp ý của các bộ, ngành và thành viên Chính phủ để tiếp tục hoàn thiện dự thảo trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét. Sau quá trình rà soát, dự thảo dự kiến gồm 8 chương, 71 điều và sẽ tiếp tục được chỉnh lý trong quá trình lấy ý kiến.
(PLM) - Tại khu vực từ ngõ 412 đến ngõ 462 đường Bưởi, thuộc dự án hoàn thiện và khớp nối hạ tầng kỹ thuật khu 7,2ha Vĩnh Phúc (phường Ngọc Hà, thành phố Hà Nội) xuất hiện một số thửa đất có hình dáng dị dạng, méo mó, đã hoặc đang hình thành các công trình có mặt tiền rất hẹp, kết cấu méo hoặc vát theo ranh giới giải phóng mặt bằng. Những công trình này tạo nên hình ảnh thiếu đồng bộ, làm ảnh hưởng đến cảnh quan chung của khu vực.
PLM) - Bệnh viện Việt Đức vừa thực hiện thành công ca ghép dương vật đầu tiên từ người hiến chết não tại Việt Nam, mở ra bước tiến mới của ngoại khoa và hy vọng phục hồi chức năng sinh dục cho bệnh nhân.
(PLM) - Gia đình ông Nguyễn Trường Vinh đang sinh sống, kinh doanh ổn định trên thửa đất của gia đình tại số 06 Cách Mạng Tháng 8, khu phố Hưng Phước, phường Hưng Định, TP Thuận An, tỉnh Bình Dương (cũ), nay thuộc phường Thuận An, TP Hồ Chí Minh bị một số đối tượng đến đập phá tài sản gây thiệt hại lớn.
(PLM) - Khác với hai mùa trước chỉ tổ chức cho vận động viên là nhà báo, phóng viên, giải leo núi "Bước chân trên mây" mùa 3, do báo Pháp luật Việt Nam phối hợp với tỉnh Lai Châu đã mở rộng đối tượng tham gia với cộng đồng đam mê trekking. Quy mô tối đa của giải là 500 vận động viên, gồm 100 nhà báo, phóng viên và 400 vận động viên phong trào. Giải gồm ba cự ly thi đấu: 5km; 11km và 22km dành riêng cho nhà báo, phóng viên. Theo dự kiến giải leo núi “Bước chân trên mây - Chinh phục con đường đá cổ Pavi năm 2026” sẽ chính thức diễn ra vào ngày 4.10.2026 tại xã Sin Suối Hồ, tỉnh Lai Châu.
(PLM) - Quảng cáo rầm rộ, tung hô là "hàng chính hãng", " hàng chất lượng cao" , thương hiệu mũ bảo hiểm Masontex đã tạo nên một “ma trận” bủa vây người tiêu dùng trên các sàn thương mại điện tử. Thế nhưng, đằng sau những lời "quảng cáo có cánh" là hàng nghìn chiếc mũ bảo hiểm Mansontex không rõ nguồn gốc, xuất xứ và có dấu hiệu không đảm bảo chất lượng, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn đối với người tiêu dùng.
Nhóm PV
(PLM) - Nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026), Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cùng đoàn công tác đã đến tỉnh Quảng Trị dâng hương, dâng hoa tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ tại nhiều di tích lịch sử, nghĩa trang quốc gia. Chuỗi hoạt động thể hiện lòng biết ơn sâu sắc đối với những người đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, đồng thời góp phần lan tỏa truyền thống "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa" của dân tộc.
(PLM) - Vừa qua, tại trụ sở văn phòng đại diện Tp.HCM, Báo Pháp Luật Việt Nam phối hợp cùng CLB Doanh Nhân và Pháp Luật tổ chức Lễ công bố Chương trình Carvan Tuyên truyền phổ biến pháp luật về ATGT học đường, thiện nguyện - kết nối giao thương lần 4, diễn ra từ ngày 18 đến ngày 20 tháng 9, năm 2026 tại xã Tuy Đức - tỉnh Lâm Đồng, với chủ đề: "Vững tay lái – Sáng đường biên".
(PLM) - Ra đời từ phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân vào ngày 28/7/1929, trải qua hành trình 97 năm đồng hành cùng những thăng trầm của lịch sử dân tộc, Công đoàn Việt Nam luôn kiên định với một sứ mệnh thiêng liêng: đại diện, chăm lo và bảo vệ quyền lợi chính đáng cho người lao động. Viết tiếp trang sử vẻ vang ấy, các cấp công đoàn cơ sở hôm nay vẫn đang không ngừng đổi mới, hiện thực hóa sứ mệnh bằng những phong trào thi đua thiết thực và nhân văn.